§4#2ἀναγκαῖον γὰρ ἔσται, βελόνῃ τρωθείσης τῆς εἰρημένης ἀρτηρίας, πρῶτον μὲν ἐκκενοῦσθαι τὸ ζωτικὸν πνεῦμα πᾶν, ἔπειτα δὲ εἰς ἁπάσας τὰς ἀρτηρίας αἷμα μεταχεῖσθαι· τὸ δὲ πάντων δεινότατον, ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀριστερὰν κοιλίαν τῆς καρδίας.
왜냐하면 언급된 동맥이 바늘에 찔릴 경우, 먼저 생명 프네우마가 모두 비워지고, 이어서 모든 동맥으로 혈액이 흘러 들어가는 것이 필연적이기 때문이며, 가장 끔찍한 일은 바로 심장 자체의 좌심실에까지 그렇게 된다는 점이다.
εἶτα πῶς οὐκ ἐπνίγη τὸ ζῶον, αἵματος ἐμπλησθείσης τῆς κοιλίας ταύτης, ἢ οὐκ ἀπέθανεν ἔμπροσθεν, ἡνίκα ἐξεκενοῦτο τὸ πνεῦμα τὸ ζωτικὸν, ἢ τὰς τῶν μυῶν κινήσεις οὐκ ἀπέλειπεν, ἢ τὰς αὐτῶν τῶν ἀρτηριῶν οὐκ ἐβλάβη, ἢ πυρετὸς οὐκ ἠκολούθησεν αὐτῷ;
그렇다면 이 심실이 피로 가득 찼을 때 어떻게 동물이 질식하지 않았겠으며, 혹은 생명 프네우마가 빠져나가고 있을 때 그보다 먼저 죽지 않았겠으며, 혹은 근육들의 운동이 멈추지 않았겠으며, 혹은 동맥들 자체의 운동이 해를 입지 않았겠으며, 혹은 열병이 뒤따르지 않았겠는가?
πάντα γὰρ ταῦτα ἀναγκαῖον ἦν συμπίπτειν κατὰ τὸν Ἐρασίστρατον οὕτως, ὅτε μήτε τὰς κινήσεις τῶν ἀρτηριῶν ὑπελάμβανε τεταγμένας διαμεῖναι δύνασθαι, μηδὲ τὴν τοῦ πνεύματος χορηγίαν ἐν ἅπασι τοῖς μορίοις ἀκώλυτον, ὅτι μὴ κενὰ παντελῶς αἵματος ὑπάρχουσιν, ἕπεσθαί τε πυρετὸν ἐξ ἀνάγκης, ὅταν εἰς τὸ ἐντὸς τῶν βουβώνων καὶ μασχαλῶν ἀρτηρίας αἵματος παρέμπτωσις γένηται.
왜냐하면 에라시스트라토스에 따르면 이 모든 일이 이와 같이 일어나는 것이 필연적이었기 때문인데, 그는 동맥들의 규칙적인 운동이 유지될 수 있다고 생각하지도 않았고, 동맥들이 혈액으로부터 완전히 비어 있지 않는 한 모든 부위로의 프네우마 공급이 방해받지 않고 지속될 수 있다고 생각하지도 않았으며, 서혜부와 겨드랑이 동맥들의 내부로 혈액이 침입할 때는 필연적으로 열병이 뒤따른다고 생각했기 때문이다.
καὶ μὴν οὐδὲν τούτων φαίνεται συμπίπτον τῷ ζώῳ.
하지만 참으로 이 중 어느 것도 동물에게 일어나는 것처럼 보이지 않는다.
πειραθῆναι δὲ ἔστι παντὶ τῷ βουλομένῳ, καθότι καὶ ἡμεῖς ἐπειράθημεν πολλάκις τρώσαντες τὴν προειρημένην ἀρτηρίαν.
그러나 원하는 사람은 누구나, 우리가 앞서 언급한 동맥을 여러 번 찔러 시험해 보았던 것처럼, 이를 시험해 볼 수 있다.
οὐ χαλεπῶς δὲ ἐξευρήσεις αὐτὴν καὶ πρὶν γυμνῶσαι τὸ δέρμα τῷ σφυγμῷ τεκμαιρόμενος.
그리고 피부를 벗겨내기 전이라도 맥박을 보고 미루어 짐작함으로써 그것을 어렵지 않게 찾아낼 수 있을 것이다.
διασημαίνει γὰρ ἡ κίνησις ἐν μὲν τοῖς ἰσχνοῖς ζώοις ἐπιπλέον, ἐν δὲ τοῖς πίοσιν πλησίον τοῦ κατ’ ὀλέκρανον ἄρθρου.
왜냐하면 그 움직임이 야윈 동물들에서는 더 잘 나타나고, 살찐 동물들에서는 팔꿈치 돌기 관절 근처에서 나타나기 때문이다.
ταύτῃ τοίνυν, εἴπερ ἂν δεήσῃ, τιτρώσεις, ᾒ γραφεῖον ὀρθώσας καὶ καθιεὶς, ἢ βελόνην, ἤ τι τῶν ἰατρικῶν μαχαιρίων τῶν ἰσχνῶν, ἤ τι τῶν παραπλησίων ὀργάνων, ὅσα βραχεῖαν δύναται ποιῆσαι τὴν διαίρεσιν, ἵνα τά τ’ ἄλλα πάνθ’, ὅσα πρόσθεν εἴρηται, κατὰ τὸν τόπον ἀποδείξῃς αὐτῶν, καὶ ὡς οὐδὲν οὔθ’ αἱ τῶν ἀρτηριῶν κινήσεις οὔθ’ αἱ τῶν μυῶν παραβλάπτονται.
그러므로 만약 필요하다면, 철필을 똑바로 세워 찔러 넣거나, 혹은 바늘, 혹은 가느다란 수술용 칼들 중 하나, 혹은 작은 절개를 만들 수 있는 그와 유사한 도구들 중 하나로 이 부위를 찌르라. 그리하여 앞서 언급된 다른 모든 것들을 그 자리에서 증명하고, 동맥들의 운동도 근육들의 운동도 전혀 손상되지 않음을 보여주도록 하라.
μὴ τοίνυν ὅτι μεγάλης ἀρτηρίας τιτρωσκομένης ἀνάγκη ταῦτα συμβαίνειν, ἀλλὰ καὶ μικρᾶς τῆς τυχούσης καὶ τοῦ δέρματος μόνον.
그러므로 큰 동맥이 찔릴 때만 이 일들이 일어나는 것이 필연적이라고 생각하지 말고, 여느 작은 동맥이나 오직 피부뿐인 경우에도 그러하다고 생각하라.
οὐ γὰρ τοῦτο βούλεται πλέγμα τῶν τριῶν ἀγγείων ὑπάρχειν, ὥστ’, εἰ καθ’ ὁτιοῦν αὐτῶν μέρος νύξειας βελόνῃ λεπτῇ, πάντως τὰ τρία γένη τῶν ἀγγείων τετρώσεται.
왜냐하면 그는 이것[피부]이 세 가지 관의 그물망으로 존재한다고 주장하므로, 그것들의 어느 부분을 가느다란 바늘로 찌르더라도 필연적으로 세 종류의 관이 모두 찔리게 되기 때문이다.
νυττέσθω τοίνυν τὸ κατὰ τὸν βραχίονα δέρμα τὸ ἐπικείμενον τῇ κατὰ τὰς μασχάλας ἀρτηρίᾳ, εἶτ’ ἐκκενούσθω τὸ διὰ τῆς ἀδήλου μὲν πρὸς τὴν ὄψιν διαπνοῆς, ὅπερ Ἐρασίστρατος βούλεται γίγνεσθαι, τετρωμένης ἀρτηρίας πνεῦμα, συνεκκενούσθω δ’ αὐτῷ καὶ τὸ συνεχὲς τὸ κατὰ τὴν ὑποκειμένην ἀρτηρίαν τὴν μεγάλην, τὴν διὰ τῆς μασχάλης.
그러므로 겨드랑이 동맥 위에 덮여 있는 팔의 피부가 찔린다고 하자. 그리하여 에라시스트라토스가 일어난다고 주장하는 바와 같이, 눈에 보이지 않는 발산(숨쉬기)을 통해 상처 입은 동맥의 프네우마가 비워지게 하고, 이와 함께 그 아래에 놓인 겨드랑이를 지나는 큰 동맥에 연속되어 있는 프네우마도 같이 비워지게 하라.
πάντη γάρ που τό γε ἐπικείμενον τοῖς μορίοις τοῦ σώματος δέρμα πρὸς τῶν ὑποκειμένων ἀρτηριῶν ἀποφύσεις τινὰς λαμβάνει·
왜냐하면 몸의 부위들 위에 놓인 피부는 어디서나 그 아래에 있는 동맥들로부터 어떤 가지들을 받기 때문이다.
ἀλλ’ εἰ καὶ παρ’ ἄλλων τινῶν, οὐδὲν ἐμοί γ’ οὖν διαφέρει.
하지만 설령 다른 어떤 것들로부터 받는다 하더라도, 적어도 나에게는 아무런 상관이 없다.
συνεκκενωθήσονται γὰρ, αἵτινες ἂν ὦσι, ταῖς κατὰ τὸ τιτρωσκόμενον δέρμα συνεχέσιν, ἐκείναις δὲ αἱ λοιπαὶ πᾶσαι·
왜냐하면 그것들이 무엇이든 간에 상처 입은 피부에 연속되어 있는 동맥들과 함께 비워질 것이며, 그것들과 함께 나머지 모든 동맥도 비워질 것이기 때문이다.
ταῦτα γὰρ ἐδείχθη μικρῷ πρόσθεν. εἶτα πῶς οὐκ ἄτοπον, κᾂν εἰ τῇ λεπτοτάτῃ βελόνῃ τρωθείη τὸ δέρμα, εὐθὺς οὕτω πάσας μὲν ἐμπίπλασθαι τὰς ἀρτηρίας αἵματος, πυρετὸν δ’ ἐξ ἀνάγκης ἕπεσθαι;
이 사실은 조금 전에 증명되었다. 그렇다면 설령 가장 가는 바늘로 피부가 찔린다 하더라도, 즉시 이와 같이 모든 동맥이 피로 가득 차고 열병이 필연적으로 뒤따른다는 것이 어찌 터무니없지 않겠는가?