§5#3τοιαῦτα δ’ ἐστὶν ἐγκέφαλος καὶ καρδία.
뇌와 심장이 바로 그러한 것들이다.
ὥσθ’ ἡ τούτων τῆς κατασκευῆς βλάβη παραχρῆμα βλάψει τὴν ζωήν.
따라서 이것들의 조직 구성의 손상은 즉각 생명을 손상시킬 것이다.
ἀλλ’ οὐδὲν ὑπαλλάττειν αὐτὴν οἷόν τέ ἐστιν ἑτοιμότερον ἀμέτρου θερμασίας.
그러나 온열의 불적절(과도)보다 더 쉽게 그것 자체를 변화시킬 수 있는 것은 아무것도 없다.
ὥστε ἄμφω δέδεικται διὰ τοῦ λόγου, τό τε χρήσιμον τῆς συμμέτρου θερμασίας καὶ τὸ ἐν τῇ ἀναπνοῇ εἰς αὐτήν.
따라서 적절한 온열의 유용성과, 그것에 대한 호흡에 있어서의 유용성 둘 모두가 논증을 통해 증명되었다.
ἀναγκαῖον οὖν ἤδη, μὴ πιθανὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸ ἀληθὲς εὑρηκέναι, ἑτοίμως μὲν ἀποφαίνεσθαι.
그러므로 이제 단지 그럴듯한 것뿐만 아니라 진리를 발견했으므로, 망설임 없이 표명하는 것이 필요하다.
καὶ χρείαν εἶναι τῆς ἀναπνοῆς λέγομεν ἐμφύτου θερμασίας ἀναπνοήν.
그리고 호흡의 용도란 생득적인 온열을 위한 호흡이라고 우리는 말한다.
ἔνεστι δ’, εἰ καὶ τὴν οὐσίαν τῆς ψυχῆς ἀγνοοῦμεν, ἀλλ’ ἐκ διαιρέσεως οὐδὲν ἧττον λογίσασθαι λήμματα τῶν ἀποδείξεων, τοῖς ἐναργῶς γινωσκομένοις χρησαμένους, ὧν καὶ τοῦτό ἐστι, τὸ περιεχόμενον ἐν ταῖς κατὰ τὸν ἐγκέφαλον κοιλίαις πνεῦμα δυοῖν θάτερον ἀναγκαῖον εἶναι, ἤτοι τὴν οὐσίαν τῆς ψυχῆς ἢ τὸ πρῶτον αὐτῆς ὄργανον.
비록 우리가 영혼의 본질을 알지 못할지라도, 명백히 알려진 것들을 이용함으로써 구분법에 의해 증명의 전제들을 추론하는 것은 그럼에도 가능하다. 그것들 중에는 다음의 사실도 포함된다. 즉, 뇌의 방(실)들 안에 포함된 프네우마는 둘 중 하나, 즉 영혼의 본질이거나 영혼의 첫 번째 기관이어야만 한다는 것이다.
ἀλλ’ εἰ πρῶτον, ὁ ἐγκέφαλος ἐν ἑαυτῷ τὴν οὐσίαν τῆς ψυχῆς ἔχει, ἀναγκαῖόν ἐστι, καὶ ταύτην ἔμφυτον εἶναι θερμασίαν, ἢ τὸ πνεῦμα, ἢ τὸ σύμπαν αὐτῆς τῆς κατασκευῆς εἶδος, ἢ παρ’ αὐτὴν εἴτις δύναμις ἀσώματος.
그러나 만약 첫 번째 기관이라면, 뇌는 그 자체 안에 영혼의 본질을 가지고 있으며, 이 본질 또한 생득적인 온열이거나, 프네우마이거나, 조직 구성 전체의 형상이거나, 혹은 그것들 이외의 어떤 비물질적인 능력이어야만 한다.
ἀλλ’ ἀναγκαῖον τοῦτο πρῶτον, εἰς τὰς κινήσεις ὄργανον ἕν τι τῶν εἰρημένων ἔχειν, αὐτὴν μὲν ἀπαθῆ παντελῶς ὑπάρχουσαν, ἐν δὲ τοῖς θανάτοις, τῶν πρώτων αὐτῶν ὀργάνων πασχόντων, λυομένην.
그러나 먼저 이것, 즉 [영혼의 본질] 자체는 완전히 수동성을 면하고 존재하지만, 죽음에 처해서는 그 첫 번째 기관들 자체가 손상됨으로써 결합이 해체되므로, 운동들을 위해 앞서 언급된 것들 중 어느 하나를 기관으로 가져야만 한다.
ὥστε ἐξ ἀνάγκης ἤτοι τῆς κατασκευῆς τοῦ ἐγκεφάλου βλαπτομένης, ἢ ὁμοῦ τοῦ κατὰ αὐτὸν πνεύματος, ἢ τῆς θερμασίας μόνης, ὁ θάνατός ἐστι τοῖς ζώοις.
따라서 필연적으로 뇌의 조직 구성이 손상되거나, 혹은 그것과 동시에 그 안의 프네우마가 손상되거나, 혹은 온열만이 손상됨으로써 동물들에게 죽음이 찾아오는 것이다.
ἀλλ’ οὔτε τὴν κατασκευὴν ἐν τάχει βλαβῆναι δυνατὸν ἑτέρως ἀλλ’ ἢ διὰ τὴν τῆς θερμασίας ἀμετρίαν, ὡς ἐδείξαμεν, οὔτ’ αὐτὴν πολὺ μᾶλλον τὴν θερμασίαν, ἀλλ’ οὐ διὰ τὸ λοιπὸν ἔτι καὶ τρίτον, ἔχειν τὸ πνεῦμα δύναται πρόφασιν ἑτέρας φθορᾶς ἐξαιφνιδίου παρὰ τὰς ἔμπροσθεν εἰρημένας, τήν τε τῆς οὐσίας ὅλης αὐτῶν κένωσιν καὶ τὴν τῆς θερμασίας ἀμετρίαν.
그러나 우리가 보여주었듯이, 온열의 불적절로 인하는 것 외에 다른 방식으로 조직 구성이 신속하게 손상되는 것은 불가능하며, 온열 자체는 훨씬 더 그러하다. 또한 남겨진 세 번째 것에 대해서도 프네우마가 앞서 언급된 것들(즉, 그것들 전체 본질의 고갈과 온열의 불적절) 이외에 다른 갑작스러운 소멸의 원인을 가질 수 있는 것은 아니다.
ἀλλ’ ἐν ταῖς τῆς ἀναπνοῆς ἐπισχέσεσιν οὐκ ἔχομεν αἰτίας εἰρῆσθαι τὴν κένωσιν ὅλης τῆς οὐσίας, ὡς ἐπὶ τῶν εἰς τὰς κοιλίας τρώσεων.
그러나 호흡의 정지 상태에서는, 뇌실들의 부상에서와 같이 전체 본질의 고갈을 원인으로 말할 수는 없다.
ἀπολείπεται, ὅτι διὰ θερμασίας ἀμετρίαν ἀποθνήσκομεν.
남은 결론은 우리가 온열의 불적절로 인해 죽는다는 것이다.
αὕτη μὲν οὖν ἡ μεγίστη χρεία τῆς ἀναπνοῆς· δευτέρα δὲ θρέψις τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος.
그러므로 이것이 호흡의 가장 큰 용도이며, 두 번째는 프시케의 프네우마의 영양 공급이다.
γίνεται δὲ ἡ μὲν προτέρα δι’ ἀμφοτέρων τῆς ἀναπνοῆς τῶν μερῶν, εἰσπνοῆς τε καὶ ἐκπνοῆς, τῆς μὲν οὖν ἀναψυχούσης τε καὶ ῥιπιζούσης, τῆς δὲ τὸ αἰθαλῶδες ἀποχεούσης·
그리고 전자의 용도는 호흡의 두 부분, 즉 흡기와 호기를 모두 통해 일어나며, 전자는 식히고 부채질하는 것이고 후자는 그을음 같은 노폐물을 배출하는 것이다.
ἡ δευτέρα δὲ διὰ τῆς εἰσπνοῆς μόνης.
반면에 후자는 흡기만을 통해 일어난다.
ὅτι μὲν οὖν εἰς τὴν καρδίαν ἕλκεταί τις ἀέρος μοῖρα κατὰ τὰς διαστολὰς αὐτῆς, ἀναπληροῦσα τὴν γενομένην κένωσιν, τὸ μέγεθος αὐτό γε τῆς διαστάσεως ἱκανὸν ἐνδείξασθαι.
따라서 심장의 확장 시에 어느 정도의 공기 분량이 심장으로 끌려들어가 발생한 고갈을 채운다는 것은 그 확장 크기 자체만으로도 충분히 증명된다.
ὅτι δὲ καὶ εἰς τὸν ἐγκέφαλον εἰσπνεῖται, δι’ ἑτέρας ἐπιδέδεικται πραγματείας, ἐν ᾗ περὶ τῶν Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτων διαλεγόμεθα.
또한 뇌로도 흡입된다는 것은 우리가 히포크라테스와 플라톤의 교의에 대해 논하고 있는 다른 저술을 통해 증명되었다.
διὰ τί δὲ, τῆς καρδίας εἰς ἑαυτήν τι παρὰ τοῦ πνεύμονος ἑλκούσης ἀέρος ἐπιπεμπούσης τε ταῖς πλησίον ἀρτηρίαις, ὅμως γε ὁ ἐκπνεόμενος οὐδὲν ἐλάττων φαίνεται τοῦ κατὰ τὴν εἰσπνοὴν ἑλχθέντος, εἰρήσεται μὲν καὶ δι’ ἑτέρων ἐπὶ πλέον, ἀποχρήσει δὲ καὶ νῦν εἰπεῖν τόδε μόνον, ὡς ἀτμός τις ἐκπνεῖται τοὐπίπαν ἴσος τῷ πλήθει τῆς μεταληφθείσης μοίρας τοῦ πνεύματος εἴς τε τὴν καρδίαν καὶ τὰς ἀρτηρίας.
그러나 심장이 허파로부터 자신에게로 얼마간의 공기를 끌어당겨 인접한 동맥들로 보내는데도, 내쉬어지는 숨이 흡기 시에 끌려들어간 공기보다 적지 않게 보이는 이유는 무엇인가에 대해서는 다른 저술들에서 더 자세히 다루어지겠지만, 지금은 단지 심장과 동맥들로 받아들여진 프네우마 분량에 대체로 동등한 양의 어떤 증기가 내쉬어지는 것이라고만 말해도 충분할 것이다.
αἵτινες δ’ εἰσὶ καὶ διαθέσεις τοῦ σώματος, ἐν αἷς ἤτοι βραχεῖ πλείων ὁ ἀτμὸς τοῦ μεταληφθέντος ἀέρος, ἢ ἐλάττων, ἢ ἴσος, ἐν τοῖς περὶ δυσπνοίας εἰρήσεται.
또한 받아들여진 공기에 대해 증기가 약간 많은지, 적은지, 혹은 같은지 하는 몸의 상태(체질)가 어떠한가에 대해서는 호흡곤란에 관한 저술들에서 다루어질 것이다.
ἀρκεῖν μέν μοι δοκεῖ ταῦτα περὶ χρείας ἀναπνοῆς.
호흡의 용도에 대해서는 이 정도로 충분하다고 생각된다.
ὅσα δὲ ὑπὲρ αὐτῆς τισιν εἰρήσεται μοχθηρῶς, ῥᾷστα φωραθῆναι δύναιτ’ ἂν μὴ παρέργως ἕκαστον τῶν ἐνταυθοῖ γεγραμμένων ἐκλεξαμένοις.
그리고 호흡에 대해 어떤 이들이 졸렬하게 언급한 것들은, 여기에 기록된 것들 각각을 소홀히 하지 않고 주의 깊게 가려내는 이들에게는 매우 쉽게 간파될 수 있을 것이다.