§2.1Γαλῇ χιτώνιον, καὶ, Οὐ πρέπει γαλῇ κροκωτός: ἐπειδὴ γαλῇ κατὰ πρόνοιαν Ἀφροδίτης γυνὴ γενομένη ἐν χιτῶνι κροκωτῷ οὐσα ἐπέδραμε μυΐ.
Γαλῇ χιτώνιον, καὶ, Οὐ πρέπει γαλῇ κροκωτός: "족제비에게 속옷", 그리고 "족제비에게 사프란색 옷은 어울리지 않는다". 아프로디테의 배려로 여자가 된 족제비가 사프란색 옷을 입고 있을 때 쥐에게 달려들었기 때문이다.
§2.2Ὁ κνὶψ ἐν χώρᾳ: ἐπὶ τῶν ταχέως μεταπηδώντων.
Ὁ κνὶψ ἐν χώρᾳ: "제자리에 있는 나무좀". 빨리 자리를 옮겨 다니는 자들에게 쓰임.
κνὶψ γάρ ἐστι θηρίδιον τῶν ξυλοφάγων.
나무좀은 나무를 먹는 작은 벌레이기 때문이다.
§2.3Λυδὸς ἐν μεσημβρίᾳ: οἱ Λυδοὶ κωμῳδοῦνται ταῖς χερσὶν ἑαυτῶν πληροῦντες τὰ ἀφροδίσια.
Λυδὸς ἐν μεσημβρίᾳ: "한낮의 리디아인". 리디아인들은 자신들의 손으로 음욕을 채운다고 희극에서 조롱받기 때문이다.
§2.4Οὐ μάλα κυκᾷς κατὰ τῶν μηδὲν ὄντων.
Οὐ μάλα κυκᾷς: "너는 별로 휘젓지 못하고 있다". 아무것도 아닌 자들을 비난하여 쓰임.
§2.5Οὐδὲν Πυλαία ταῦτα καὶ Τυττιγίας: ὁ Τυττιγίας ἀνδραποδιστὴς ἦν· ἐπώλει δὲ ἐν τῇ Πυλαίᾳ τὰ ἀλλότρια.
Οὐδὲν Πυλαία ταῦτα καὶ Τυττιγίας: "필라이아의 집회도 티티기아스도 이것들과는 아무 상관이 없다". 티티기아스는 납치 노예상이었는데 필라이아에서 남의 재물을 팔았다.
κατὰ τῶν τὰ ἀλλότρια ἁρπαζόντων καὶ πωλούντων.
남의 재물을 약탈하여 파는 자들을 비난하여 쓰임.
§2.6Τὰ πρῶτα ἀρίστους παῖδας ** ἐγείνατο: ἐπὶ τῶν ἐν ἀρχῇ κοσμίων, μετὰ ταῦτα δὲ ἀσελγαινόντων.
Τὰ πρῶτα ἀρίστους παῖδας ** ἐγείνατο: "처음에는 가장 훌륭한 자식들을 낳았다". 처음에는 단정하다가 나중에는 방탕해지는 자들에게 쓰임.
§2.7Δοῦλον οὐκ ἄγω, εἰ μὴ νεναυμάχηκε περὶ τῶν κρεῶν: περὶ τῶν στρατευομένων δούλων, οἵτινες περὶ τοῦ σώματος μόνου μάχονται.
Δοῦλον οὐκ ἄγω, εἰ μὴ νεναυμάχηκε περὶ τῶν κρεῶν: "나는 노예를 데려가지 않겠다, 그가 고기를 위해 해전을 치르지 않았다면". 군에 복무하는 노예들에 관해서인데, 그들은 자신들의 육체만을 위해 싸우기 때문이다.
λέγεται καὶ, εἰ μὴ νεναυμάχηκε περὶ τῶν νεκρῶν, καί φησιν, ἀπὸ τῶν ἐν Ἀργεννούσαις ναυμαχησάντων δούλων τὴν παροιμίαν εἰρῆσθαι, οἷς ἐλευθερίαν ἐψηφίσαντο οἱ Ἀθηναῖοι περὶ τῶν νεκρῶν ἀγωνισαμένοις.
"죽은 자들을 위해 해전을 치르지 않았다면"이라고도 일컬어지는데, 아르기누사이에서 해전을 치른 노예들에게서 이 속담이 유래했다고 한다. 아테나이인들은 그들이 죽은 자들을 위해 싸웠다는 이유로 그들에게 자유를 결의했기 때문이다.
§2.8Τὸν ἐν Σάμῳ κομήτην: Σάμιός τις ἐγένετο πύκτης, ὃς ἐπὶ μαλακίᾳ σκωπτόμενος, ἐπειδὴ κόμας εἶχεν, ὑπὸ τῶν ἀνταγωνιστῶν, συμβαλὼν αὐτοὺς ἐνίκησεν.
Τὸν ἐν Σάμῳ κομήτην: "사모스의 장발 사내". 사모스의 어떤 권투 선수가 머리를 길렀다는 이유로 상대 선수들에게 나약하다고 놀림을 받았으나, 그들과 맞붙어 이겼다.
λέγεται ἐπὶ τῶν αἱρουμένων ἀνταγωνιστὰς ἑαυτοῖς κρείττονας, ἢ προςεδόκησαν·
자신이 예상했던 것보다 더 강한 경쟁 상대를 선택하는 자들에게 쓰임.
* * ὥςπερ τὸν ἀληλεσμένον βίον οἱ μὲν ἐπὶ τῶν πλάνητι βίῳ χρωμένων προςεδέξαντο· οἱ δὲ ἐπὶ τῶν ἀταλαιπώρως βιούντων, οἱονεὶ κατειργασμένων καὶ πρὸς τροφὴν ἑτοίμων.
... 마치 "가루로 빻아진 삶"을 어떤 이들은 방랑하는 삶을 사는 자들에게 적용하고, 다른 이들은 마치 이미 가공되어 먹을 준비가 된 것처럼 고생 없이 사는 자들에게 적용한 것과 같다.
§2.9Εἴ τι κακὸν, εἰς Πύῤῥαν: οἱ Πυῤῥαῖοι πρὸς τοὺς ὁμόρους πάντας ἀπεχθῶς εἶχον.
Εἴ τι κακὸν, εἰς Πύῤῥαν: "무슨 재앙이든 피라로". 피라 주민들은 모든 이웃과 적대 관계에 있었다.
ἐκεῖνοι οὖν τὰ συμβαίνοντα αὐτοῖς κακὰ ἀποτροπιαζόμενοι καὶ ἐκβάλλοντες εἰς τὴν Πυῤῥαίων χώραν, ἐπεφώνουν, εἴ τι κακὸν, εἰς Πύῤῥαν.
그리하여 이웃들은 자신들에게 닥치는 재앙을 떨쳐내고 피라 주민들의 땅으로 던져버리며, "무슨 재앙이든 피라로"라고 외쳤다.
§2.10Μετὰ Λέσβιον ᾠδόν: Λακεδαιμόνιοι στασιάσαντες μετεπέμψαντο κατὰ χρησμὸν τοῦ θεοῦ ἐκ Λέσβου Τέρπανδρον τὸν μουσικόν·
Μετὰ Λέσβιον ᾠδόν: "레스보스의 가객 뒤에". 라케다이몬인들은 내분을 겪을 때 신의 신탁에 따라 레스보스에서 음악가 테르판드로스를 불러왔다.
ἐλθὼν δὲ ἐκεῖνος καὶ παρὰ τοὺς κώμους τῇ μουσικῇ χρώμενος, ἥρμοσεν αὐτῶν τὰς ψυχὰς, καὶ τὴν στάσιν ἔπαυσεν.
그가 와서 축제 행렬 중에 음악을 연주하자, 그들의 영혼을 조화롭게 하고 내분을 그치게 했다.
εἴποτε οὖν μετὰ ταῦτα μουσικοῦ τινος ἤκουον Λεκεδαιμόνιοι, ἐπεφώνουν, μετὰ Λέσβιον ᾠδόν.
그리하여 그 후로 라케다이몬인들이 어떤 음악가의 연주를 들을 때마다 "레스보스의 가객 뒤에"라고 외쳤다.
§2.11Ὑπὲρ τὰ Καλλικράτους: Καλλικράτης τις ἐγένετο ἐν Καρύστῳ πλουσιώτατος.
Ὑπὲρ τὰ Καλλικράτους: "칼리크라테스의 재산을 넘어서". 카리스토스에 칼리크라테스라는 극도로 부유한 남자가 있었다.
εἴποτε οὖν ἐθαύμαζόν τινα οἱ Καρύστιοι ἐπὶ πλούτῳ, ὑπερβολικῶς ἔλεγον, ὑπὲρ τοὺς Καλλικράτους.
그리하여 카리스토스인들이 누군가의 부를 칭송할 때마다 과장하여 "칼리크라테스의 재산을 넘어서"라고 말했다.
ἄλλοι δέ φασι, ** τῇ Ἀθηναίων πολιτείᾳ, Καλλικράτην τινὰ πρῶτον τοὺς δικαστικοὺς μισθοὺς εἰς ὑπερβολὴν αὐξῆσαι.
다른 이들은 아테나이 정체에서 어떤 칼리크라테스가 처음으로 배심원 수당을 지나치게 올렸다고 말한다.
§2.12Ἐν πίθῳ τὴν κεραμείαν μανθάνειν: ἐπὶ τῶν παριέντων τὰς πρώτας μαθήσεις καὶ ἁπτομένων τῶν τελευταίων.
Ἐν πίθῳ τὴν κεραμείαν μανθάνειν: "큰 항아리에서 도예를 배우다". 첫째 단계의 배움을 건너뛰고 마지막 단계에 손을 대는 자들에게 쓰임.
§2.13Ἐπὶ σαυτῷ τὴν σελήνην καθέλκεις: αἱ τὴν σελήνην καθαιροῦσαι Θετταλίδες λέγονται τῶν ὀφθαλμῶν καὶ τῶν ποδῶν στερίσκεσθαι.
Ἐπὶ σαυτῷ τὴν σελήνην καθέλκεις: "너는 자신에게 달을 끌어내리고 있다". 달을 끌어내리는 테살리아의 마녀들은 눈과 발을 잃는다고 전해진다.
ἐπὶ τῶν ἑαυτοῖς κακὰ ἐπισπωμένων.
자신에게 재앙을 끌어들이는 자들에게 쓰임.
§2.14Ἐν ὅλμῳ ἐκοιμήθην: οἱ ἐν ὅλμῳ κοιμηθέντες ἐπιθειαστικώτατοί εἶσιν.
Ἐν ὅλμῳ ἐκοιμήθην: "나는 절구 안에서 잠잤다". 절구 안에서 잠잔 자들은 가장 신들리기 쉽다.
§2.15Χρυσὸς ὁ Κολοφώνιος: οἱ Κολοφώνιοι τὸν κάλλιστον χρυσὸν ἐργάζεσθαι νομίζονται.
Χρυσὸς ὁ Κολοφώνιος: "콜로폰의 황금". 콜로폰인들은 가장 아름다운 황금을 가공하는 것으로 여겨진다.