§14.1ἐπὶ τούτοις δὲ θαυμασθείς καὶ λαμπρὸς παρὰ τῶν ἐκεῖ πράξεων ἀνακομισθεὶς εἰς Πελοπόννησον εὗρε τὸν μὲν Φίλιππον ὑπὸ τοῦ Τίτου καταπεπολεμημένον, τὸν δὲ Νάβιν ὑπὸ τῶν Ἀχαιῶν καὶ τῶν Ῥωμαίων πολεμούμενον.
필로포이멘은 이 일들로 찬사를 받고 그곳에서의 업적으로 명성을 얻어 펠로폰네소스로 돌아왔을 때, 필리포스는 티투스에 의해 패배했고 나비스는 아카이아인들과 로마인들의 공격을 받고 있음을 알게 되었다.
ἐφʼ ὃν εὐθὺς αἱρεθεὶς ἄρχων καὶ ναυμαχίᾳ παραβαλόμενος τὸ τοῦ Ἐπαμεινώνδου παθεῖν ἔδοξε, ποχὺ τῆς περὶ αὐτὸν ἀρετῆς καὶ δόξης ἐν τῇ θαλάσσῃ κάκιον ἀγωνισάμενος.
그는 나비스에 맞설 지휘관으로 즉시 선출되어 해전에 도전했으나, 에파메이농다스와 같은 처지에 처한 것처럼 보였으니, 그가 바다 위에서는 자신의 본래의 탁월함과 명성에 비해 훨씬 더 못하게 싸웠기 때문이다.
§14.2πλὴν Ἐπαμεινώνδαν μὲν ἔνιοι λέγουσιν ὀκνοῦντα γεῦσαι τῶν κατὰ θάλασσαν ὠφελειῶν τοὺς πολίτας, ὅπως αὐτῷ μὴ λάθωσιν ἀντὶ μονίμων ὁπλιτῶν, κατὰ Πλάτωνα, ναῦται γενόμενοι καὶ διαφθαρέντες, ἄπρακτον ἐκ τῆς Ἀσίας καὶ τῶν νήσων ἀπελθεῖν ἑκουσίως·
다만 에파메이농다스에 대해서는, 플라톤의 말에 따라, 시민들이 굳건한 중장보병 대신 수병이 되어 타락함으로써 자신도 모르는 사이에 바다가 주는 이익을 맛보게 되는 것을 꺼려했기 때문에, 아시아와 섬들로부터 자발적으로 아무런 성과 없이 떠났다고 말하는 이들도 있다.
§14.3Φιλοποίμην δὲ τὴν ἐν τοῖς πεζοῖς ἐπιστήμην καὶ διὰ θαλάττης ἀρκέσειν αὐτῷ πρὸς τὸ καλῶς ἀγωνίσασθαι πεπεισμένος, ἔγνω τὴν ἄσκησιν ἡλίκον μέρος ἐστὶ τῆς ἀρετῆς καὶ πόσην ἐπὶ πάντα τοῖς ἐθισθεῖσι δύναμιν προστίθησιν.
하지만 필로포이멘은 보병전에서의 지식이 해전에서도 훌륭하게 싸우기에 충분할 것이라 확신했기에, 훈련이 탁월함의 얼마나 큰 부분이며, 훈련에 익숙해진 사람들에게 모든 면에서 얼마나 큰 힘을 더해주는지를 깨닫게 되었다.
οὐ γὰρ μόνον ἐν τῇ ναυμαχίᾳ διὰ τὴν ἀπειρίαν ἔλαττον ἔσχεν, ἀλλὰ καὶ ναῦν τινα, παλαιὰν μέν, ἔνδοξον δέ, διʼ ἐτῶν τεσσαράκοντα κατασπάσας ἐπλήρωσεν, ὥστε μὴ στεγούσης κινδυνεῦσαι τοὺς πλέοντας.
그는 경험 부족으로 인해 해전에서 열세에 처했을 뿐만 아니라, 40년 동안 사용하지 않았던 낡았지만 명성 있는 어떤 배를 물에 띄우고 승선시켰기에, 배에 물이 새어 항해하는 자들이 위험에 처하게 만들었기 때문이다.
§14.4πρὸς ταῦτα γινώσκων καταφρονοῦντας αὐτοῦ τοὺς πολεμίους ὡς παντάπασι πεφευγότος ἐκ τῆς θαλάττης, καὶ πολιορκοῦντας ὑπερηφάνως τὸ Γύθιον, εὐθὺς ἐπέπλευσεν αὐτοῖς οὐ προσδοκῶσιν, ἀλλʼ ἐκλελυμένοις διὰ τὴν νίκην.
이에 대해, 적들이 자신을 바다로부터 완전히 도망친 자로 여기며 무시하고, 오만하게 기티온을 포위하고 있음을 안 필로포이멘은, 전혀 예상하지 못하고 승리로 인해 방심하고 있던 적들을 향해 즉시 배를 몰고 진격했다.
καὶ νυκτὸς ἐκβιβάσας τοὺς στρατιώτας καὶ προσαγαγών, πῦρ ἐνῆκε ταῖς σκηναῖς καὶ τὸ στρατόπεδον κατέκαυσε καὶ πολλοὺς διέφθειρεν.
그리고 밤중에 병사들을 상륙시켜 접근시킨 뒤, 천막들에 불을 지르고 진영을 불태우며 많은 적들을 사살했다.
§14.5ὀλίγαις δʼ ὕστερον ἡμέραις καθʼ ὁδὸν ἐν δυσχωρίαις τισὶν ἄφνω τοῦ Νάβιδος ἐπιφανέντος αὐτῷ καὶ φοβήσαντος τοὺς Ἀχαιούς ἀνέλπιστον ἡγουμένους τὴν σωτηρίαν ἐκ τόπων χαλεπῶν καὶ γεγονότων ὑποχειρίων τοῖς πολεμίοις, ὀλίγον χρόνον ἐπιστὰς καὶ περιλαβὼν ὄψει τὴν τοῦ χωρίου φύσιν ἐπέδειξε τὴν τακτικὴν τῶν ἄκρων τῆς πολεμικῆς τέχνην οὖσαν οὕτω μικρὰ κινήσας τὴν ἑαυτοῦ φάλαγγα καὶ πρὸς τὰ παρόντα μεθαρμόσας ἀθορύβως καὶ ῥᾳδίως διεκρούσατο τὴν ἀπορίαν, καὶ προσβαλὼν τοῖς πολεμίοις τροπὴν ἰσχυρὰν ἐποίησεν.
며칠 후 길을 가던 중 어떤 험난한 고개에서 나비스가 갑자기 그에게 나타나 아카이아인들을 공포에 빠뜨렸는데, 그들은 적의 수중에 들어간 험난한 지형으로부터 살아나갈 가망이 없다고 생각했다. 필로포이멘은 잠시 멈추어 서서 눈으로 그 지형의 특성을 파악한 뒤, 전술이야말로 군사 기술의 극치임을 보여주었다. 그는 자신의 팔랑크스를 아주 조금만 이동시키고 현재의 상황에 소란 없이 손쉽게 적응시킴으로써 곤경을 타개했고, 적들에게 돌격하여 크게 패주시켰다.
§14.6ἐπεὶ δὲ οὐ πρὸς τὴν πόλιν ἑώρα φεύγοντας, ἀλλὰ τῆς χώρας ἄλλον ἄλλῃ διασπειρόμενον ὑλώδης δὲ καὶ περίβουνος ἦν πᾶσα καὶ δύσιππος ὑπὸ ῥείθρων καὶ φαράγγων, τὴν μὲν δίωξιν ἐπέσχε καὶ κατεστρατοπέδευσεν ἔτι φωτὸς ὄντος·
그러나 그는 적들이 도시를 향해 도망치지 않고 그 지역의 이리저리로 흩어지는 것을 보았는데, 그 전체가 울창하고 언덕이 많으며 시내와 협곡 때문에 말의 통행이 어려웠으므로, 아직 날이 밝을 때 추격을 멈추고 진을 쳤다.
τεκμαιρόμενος δὲ τοὺς πολεμίους ἐκ τῆς φυγῆς καθʼ ἕνα καὶ δύο πρὸς τὴν πόλιν ὑπάξειν σκοταίους, ἐλλοχίζει τοῖς περὶ τὸ ἄστυ ῥείθροις καὶ λόφοις πολλοὺς ἔχοντας ἐγχειρίδια τῶν Ἀχαιῶν.
그리고 적들이 도망친 뒤 어두워지면 한두 명씩 도시로 돌아올 것이라 짐작하여, 도시 주변의 시내와 언덕들에 단검을 지닌 많은 아카이아인들을 매복시켰다.
§14.7ἐνταῦθα πλείστους ἀποθανεῖν συνέβη τῶν τοῦ Νάβιδος·
그곳에서 나비스의 부하들 중 가장 많은 이들이 목숨을 잃게 되었다.
ἅτε γὰρ οὐκ ἀθρόαν ποιούμενοι τὴν ἀναχώρησιν, ἀλλʼ ὡς ἑκάστοις αἱ φυγαὶ συνετύγχανον, ὥσπερ ὄρνιθες ἡλίσκοντο περὶ τὴν πόλιν εἰς τὰς τῶν πολεμίων χεῖρας καταίροντες.
그들은 무리를 지어 퇴각한 것이 아니라 각자 도망치는 대로 움직였기 때문에, 마치 새들처럼 도시 주변에서 적들의 손아귀로 스스로 내려앉아 붙잡히는 꼴이 되었던 것이다.