Humanitext Reader

特土良 · 论希腊斗篷 §6

斗篷的美德及其作为基督徒衣着的赞颂

第 7 段,共 7 段 · 拉丁语

内容简介

斗篷宣扬其道德感化力及对诸般自由学艺的贡献,并与穿着长袍的下流之辈作对比。最后,作者宣告斗篷因成为基督徒的装束而升华,获得了超越哲学的神圣交往,以此结束全篇。

§6Sermone, inquit, me suasisti medicamine sapientissimo.
“你用言辞,”他说,“用这极贤明的药剂说服了我。
Verum etsi eloquium quiescat, aut infantia subductum aut verecundia retentum (nam et elingua philosophia vita contenta est), ipse habitus sonat.
”然而,即使辩才保持沉默,不论是因为口齿不清而被夺去,还是因为谦逊而被抑制(因为即使是无言的哲学也满足于其生活),这件装束本身也在发声。
Sic denique auditur philosophus, dum videntur.
因此,最终,当他们被看见时,哲学家就被倾听了。
De occursu meo vitia suffundo.
通过与我相遇,我使恶德羞愧。
Quis non, aemulum suum cum videt, patitur? quis oculis in eum potest in quem mentibus non potest? Grande pallii beneficium est, sub cuius recogitatu improbi mores vel erubescunt.
当人们看到自己的监督者时,有谁不感到痛苦呢? 对于在心中无法容忍的人,有谁能用眼睛去注视呢? 斗篷的恩惠是伟大的,只要一想到它,甚至邪恶的习俗也会脸红。
Viderit nunc philosophia, quid prosit; nec enim sola mecum est.
现在让哲学自己去看它有什么益处吧;因为和我在一起的不单单是它。
Habeo et alias artes in publico utiles.
我还有其他在公共场所起作用的技艺。
De meo vestiuntur et primus informator litterarum et primus enodator vocis et primus numerorum harenarius et grammaticus et rhetor et sophista et medicus et poeta et qui musicam pulsat et qui stellarem coniectat et qui volaticam spectat.
靠我的衣料穿衣的有:文字的启蒙导师、发声的启蒙解疑者、沙盘上的算术启蒙者、文法家、修辞家、诡辩家、医生、诗人、奏乐者、占星者和观察飞鸟者。
Omnis liberalitas studiorum quatuor meis angulis tegitur.
一切自由学艺的宽广都盖在我的四个角下。
Plane post Romanos equites.
显然,仅次于罗马骑士。
Verum et accendones et omnis gladiatorum ignominia togata producitur.
然而,甚至连煽动剑斗士的人和剑斗士们的种种耻辱,都是穿着长袍被带出来的。
Haec nimirum indignitas erit A toga ad pallium.
这想必就是所谓的耻辱吧:“从长袍到斗篷”。
Sed ista pallium loquitur.
但这些是斗篷所说的话。
At ego iam illi etiam divinae sectae ac disciplinae commercium confero.
而我现在更赋予它与那神圣宗派及规律的交往。
Gaude pallium et exsulta! Melior iam te philosophia dignata est ex quo Christianum vestire coepisti.
喜乐吧,斗篷,欢呼吧! 自你开始给基督徒穿衣以来,比哲学更好的已经视你为配得上了。

词汇与语法注释

  1. §6Sermone, inquit, me suasisti — 'inquit'(他说)是插入语,引入对话者的异议。'me'作为'suasisti'的直接宾语,使用的是宾格而非古典时期的与格,这反映了后期拉丁语的特征,或者是因为'suadere'在此处被用作“说服”(类似于convincere)而带宾格。
  2. §6dum videntur — 在'dum'(当……之时,通过……)之后的被动语态复数动词'videntur',其语义主语是哲学家们或穿着斗篷的人。尽管有单数'videtur'的异文,但保留复数'videntur'强调了哲学家们被人们看见这一被动状态,正是这种无言的显现使其能够被“倾听”(auditur)。
  3. §6quis oculis in eum potest — 在助动词'potest'后面,省略了表示观看或注视的动词不定式(如'intueri'),这与前句中的'videt'相呼应。此句与后半句'in quem mentibus non potest'相对应,表示“对于在心中无法容忍的人,谁能用肉眼去注视呢?”这一反问。
  4. §6Melior iam te philosophia — 比较级'Melior'是阴性单数主格,修饰一个省略的阴性名词(如'secta'或'disciplina'),而'philosophia'是比较夺格(意为“比哲学更好的东西”)。这一解读最符合整部作品为基督教辩护的结论,即“比哲学更好的事物(指基督教)现在已屈尊视你(斗篷)为配得上它了”。

引用这一段

特土良, 论希腊斗篷 §6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa022.humanitext-lat1:6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。