Humanitext Reader

奥古斯丁 · 致凯撒里亚教会民众讲道词 §1

埃梅里图斯的表态与教会合一

第 1 段,共 5 段 · 拉丁语

内容简介

奥古斯丁剖析了多纳图斯派主教埃梅里图斯充满矛盾的表态(自称不得不想要天主教所想要的,却又想保留个人分裂的意愿)。他将其与基督关于和平的遗嘱进行对比,并积极回应了信众热烈的欢呼,阐明了主教们为了教会合一甘愿自谦的牧民态度。

§1Alacritatem caritatis uestrae quanto gaudio suscipiamus agnoscitis.
你们知道我们是以多么大的喜悦来接纳你们爱德的热忱。
exultamus enim in domino deo nostro de quo apostolus ait: ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum.
因为我们在我们的主天主内欢欣,关于他,宗徒说:“因为他自己就是我们的和平,他使双方合而为一。
agimus ergo eidem domino et saluatori nostro Iesu Christo gratias, qui praestitit nobis, ut, antequam habeamus fratris nostri Emeriti uoluntatem, iam cognouerimus quantum diligit unitatem.
”因此,我们向同一位主、我们的救主耶稣基督致谢,他赐予我们,在获得我们的兄弟埃梅里图斯的意愿之前,就已经得知他是多么热爱合一。
quae tamen principia deus uoluerit ut de ore ipsius audiremus accipite.
然而,请听天主所意愿让我们从他亲口听到的开端。
mox ut ingressus est istam ecclesiam, illo loco stans ubi primum coepimus cum eo colloquium, inspirante domino, qui et cor instruit et linguam regit, ait nobis: non possum nolle quod uultis, sed possum uelle quod uolo.
他一进入这座教堂,站在我们最初与他开始交谈的那个地方,在既教导人心又支配舌头的主的启示下,他向我们说:“我不能不想要你们所想要的,但我能想要我所想要的。
uidete quid promiserit qui se dixit non posse nolle quod uolumus.
”你们看看,这位自称不能不想要我们所想要之物的人,作出了什么承诺。
si enim non potest nolle quod uolumus, scit quid uelimus; hoc enim uolumus quod et uos uultis, hoc omnes uolumus quod uult deus.
因为如果他不能不想要我们所想要的,他就知道我们想要什么;因为我们想要的也正是你们所想要的,我们所有人想要的也正是天主所意愿的。
quid autem uelit dominus occultum non est.
而主意愿什么并不是隐藏的。
legitur enim testamentum eius qui nos sibi fecit coheredes; in eo recitatur: pacem meam do uobis, pacem meam relinquo uobis.
因为那使我们与自己一同继承产业者的遗嘱已被宣读;其中诵读道:“我把我的平安赐给你们,我把我的平安留给你们。
siue ergo cito siue sero, non potest nolle quod uolumus.
”因此,无论是早是晚,他都不能不想要我们所想要的。
moras autem aliquas nobis facit secunda sententia: possum uelle quod uolo.
但第二句话给我们造成了一些迟延:“我能想要我所想要的。
sic enim dixit: non possum nolle quod uultis, sed possum uelle quod uolo.
”因为他这样说:“我不能不想要你们所想要的,但我能想要我所想要的。
potest uelle quod uult, sed non potest nolle quod uolumus.
”他能想要他所想要的,但他不能不想要我们所想要的。
illud enim quod se dicit posse uidemus.
因为我们看到了他自称能做的那件事。
nam uult modo quod uult, ipsum autem quod modo uult non uult deus.
因为他现在想要他所想要的,但天主并不想要他现在所想要的那件事。
quid enim modo uult? esse in dissensione a catholica ecclesia, esse adhuc in communione partis Donati, esse adhuc in schismate, esse adhuc inter illos qui dicunt: ego sum Pauli, ego uero Apollo, ego uero Cephae.
因为他现在想要什么? 那就是与大公教会处于分裂之中,依然处于多纳图斯派的共融之中,依然处于分裂之中,依然处于那些说“我是属保禄的,我则是属阿颇罗的,我则是属刻法的”的人当中。
sed hoc non uult deus, dum increpat apostolus: diuisus est Christus? potest ergo uelle quod uult, sed ad tempus, sed ad horam uerecundiae, non ad rationem sapientiae potest uelle quod uult.
但天主并不想要这样,正如宗徒责备道:“基督是被分割了吗? ”因此,他能想要他所想要的,但这只是暂时的,只是为了羞惭的时刻,而不是为了智慧的道理他能想要他所想要的。
nam modo hoc est quod uult et potest uelle quod uult.
因为现在这就是他所想要的,而且他能想要他所想要的。
sed quia non potest nolle quod uolumus, nolit ocius quod uult et faciat quod uolumus.
但既然他不能不想要我们所想要的,就让他尽快不要他自己所想要的,而做我们所想要的。
non uos ergo permoueat, fratres, aliqua morula, dum quod uult uult, sed orate ut faciat quod promisit, ut non possit nolle quod uolumus.
因此,弟兄们,在他想要他所想要的东西时,不要让任何微小的拖延动摇你们,而要祈求他履行他的诺言,使他不能不想要我们所想要的。
— et ab omnibus acclamatum est: aut hic aut nusquam.
——众人齐声欢呼:“要么在此,要么无处!
— qui corda uestra declarastis uocibus, adiuuate nos et orationibus.
”——你们这些用声音表明了自己心意的人,也请用祈祷来协助我们。
potens est dominus, qui praecipit unitatem, mutare in melius uoluntatem.
那命令合一的主,有能力使意愿变得更好。
quod autem acclamauit caritas uestra: aut hic aut nusquam, uocem in illum uestrae caritatis agnouimus et amamus.
至于你们的爱德所呼喊的“要么在此,要么无处”,我们在你们爱德中认出这声音并喜爱它。
hoc etiam nos non nunc primum, sed semper cogitamus, semper optamus.
这也是我们,并非现在才开始、而是始终在思考、始终在希求的事。
idem est et animus, quod praecipue necessarium est, fratris et coepiscopi nostri, episcopi uestri Deuterii.
我们的兄弟兼共同主教、你们的主教德乌特里乌斯的心思也是相同的,这正是最不可或缺的。
olim nobis notus est animus eius.
他的心思早就为我们所知。
nobiscum preces de hac re domino fudit cum concilio, ubi hoc illis qui foris sunt promisimus et obtulimus.
他与公会议一同就此事与我们向主倾诉了祈祷,在那里我们向那些在外面的人作出了这一承诺和提议。
iam de hac re subscriptiones nostrae retinentur.
关于此事,我们的签名已被保存下来。
numquam enim nos ita honorem nostrum fouemus, ut unitati inuideamus.
因为我们绝不至于为了维护自己的荣宠而嫉妒合一。
minores simus honore, cum simus maiores dilectione.
让我们在荣宠上更为卑微,只要我们在爱德上更为伟大。
nouimus quemadmodum inuitanda sit infirmitas, ut perficiatur unitas.
我们知道应当如何召引软弱者,以便使合一得以完成。

词汇与语法注释

  1. ¦5¦praestitit nobis, ut... cognouerimus — 动词 praestitit(源自 praesto,“赐予、使能够”)后接 ut 引导的虚拟式从句,意为“使我们能够……”。现在完成时虚拟式 cognouerimus 表达了在主句动作发生时已经完成的状态(“我们已经得知”),强调了在埃梅里图斯正式表达意愿之前就已经掌握的事实。
  2. ¦10¦non possum nolle — 短语 non possum nolle(“我不能不想要”)采用双重否定(non + nolle)来表达强烈的肯定语气(“我不得不想要”)。这句充满矛盾的话反映了埃梅里图斯承认自己无法最终拒绝天主教方面所期望的合一,但紧接着他又企图通过 sed possum uelle quod uolo(“但我能想要我所想要的”)来保留自己的意志自由和目前的分裂状态。
  3. ¦15¦testamentum — 在基督教拉丁语中,testamentum 指的是“圣经”(新旧约),但在此处基督使信徒成为共同继承人(coheredes)并将“平安”作为遗产留给他们(pacem meam do uobis)的语境下,该词强烈地借用了罗马法中“遗嘱”在法庭上被正式宣读(recitatur)的法律比喻。
  4. ¦p.168¦dum increpat — 连词 dum 配合直说语气现在时 increpat,指出了宗徒进行斥责(引用《格林多前书》1:13)的这一实时状况。在句法上,它为“天主不想要这样”这一陈述提供了事实依据,实际上起到了因果解释的作用。
  5. ¦25¦minores simus honore, cum simus maiores dilectione — 前半句的 simus 是劝勉虚拟式(“让我们在荣宠上更为卑微”),而由 cum 引导的后半句 cum simus 则是表示原因或让步的虚拟式(“既然/虽然我们在爱德上更为伟大”)。这一对比生动地表达了天主教主教们宁愿放弃主教的权力与荣宠(honor),也要为了爱德(dilectio)和教会的合一而自谦的牧民态度。

引用这一段

奥古斯丁, 致凯撒里亚教会民众讲道词 §1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa077c.humanitext-lat1:1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。