Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §9.4.22.pr-9.4.22.4

他人占有下奴隶的加害责任与支配权的否认

第 1603 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

讨论了在寄托、借贷或质权等关系中奴隶处于他人手中时所有权人的加害责任,以及当所有权人否认奴隶在其权力之下时原告的救济手段。

[PAULUS libro octauo decimo ad edictum. ] §9.4.22.prSi seruus depositus uel commodatus sit, cum domino agi potest noxali actione: ei enim seruire intellegitur et, quod ad hoc edictum attinet, in potestate eius est, maxime si copiam habeat reciperandi hominis.
[保罗,《告示注解》第十八卷] 如果奴隶是被寄托或使用借贷的,则可以对所有权人提起加害之诉;因为该奴隶被视为在为其服务,且就本告示而言,他处于其权力之下,尤其是如果他拥有收回该人的机会。
§9.4.22.1Is qui pignori accepit uel qui precario rogauit non tenetur noxali actione: licet enim iuste possideant, non tamen opinione domini possident: sed hos quoque in potestate domini intellegi, si facultatem repetendi eos dominus habeat.
接受质权之人或请求使用收益借贷之人,不因加害之诉而承担责任;因为虽然他们是合法占有,但他们并非以所有权人的意图进行占有;但是,如果所有权人拥有收回他们的手段,则这些奴隶也被理解为处于所有权人的权力之下。
§9.4.22.2Quid est habere facultatem repetendi? habeat pecuniam, ex qua liberari potest: nam non debet cogi uendere res suas, ut soluat pecuniam et repetat seruum.
什么是拥有收回的手段? 是指他拥有可以使奴隶得以赎回的资金;因为他不应当被强迫变卖自己的财产来支付资金并收回奴隶。
§9.4.22.3Dominus, qui seruum in sua potestate esse confitetur, aut exhibere eum debet aut absentem defendere: quod nisi faciat, punitur atque si praesentem non noxae dederit.
承认奴隶在自己权力之下的人,应当要么提出该奴隶,要么为不在场的奴隶辩护;如果他不这样做,他受到的处罚就像他没有将到场的奴隶进行加害交出一样。
§9.4.22.4Si negavit dominus in sua potestate esse servum, permittit praetor actori arbitrium, utrum iureiurando id decidere an iudicium dictare sine noxae deditione uelit, per quod uincet, si probauerit eum in potestate esse uel dolo eius factum, quo minus esset: qui autem non probauerit in potestate aduersarii esse seruum, rem amittit.
如果所有权人否认奴隶在自己的权力之下,裁判官将给予原告选择权,即其愿意通过宣誓解决此事,还是提起不带加害交出的诉讼,如果原告证明了奴隶在被告的权力之下、或者由于被告的恶意而导致不在,则原告将通过此诉讼胜诉;但未能证明奴隶在对方权力之下的人,将丧失诉讼标的。

词汇与语法注释

  1. §9.4.22.1opinione domini — 夺格短语,意为“以所有权人的意图/心愿”。尽管质权人或使用收益借贷人属于正当占有(iuste possident),但由于他们不具有将自己视为所有权人的意图(animus domini),因此不承担加害之诉的责任。
  2. §9.4.22.1sed hos quoque... intellegi — intellegi 构成代格不定式结构(A.C.I.),其依赖于上下文所隐含的主动词(例如承接上文的 placuit“已决定”或 puto“我认为”,或者作为“相反,应当理解为……”的省略结构)。
  3. §9.4.22.3atque si — atque si(相当于 ac si)引导比较状语从句,意为“正如……一样”或“仿佛……”,修饰 punitur(受处罚),即“其受到的处罚就像他没有将到场的奴隶交出一样”。
  4. §9.4.22.4quo minus esset — quo minus(或 quominus)后接虚拟语气(esset),承接表示阻止或防碍的表达(此处为 dolo... factum“通过恶意而导致不……”),引导目的或结果从句,意为“以免”或“导致不……”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §9.4.22.pr-9.4.22.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.4.22.pr-9.4.22.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。