Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §6.1.23.pr-6.1.23.7

对物诉讼的要件与添附物的所有权及分离

第 1094 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗阐明了对物诉讼的基本要件、因添附而结合之物的所有权归属、通过要求展现之诉请求分离的规则,以及《十二表法》中关于建筑木材和石料的特殊规定。

[PAULUS libro uicensimo primo ad edictum. ]
[保罗,见其《告示批注》第二十一卷。
§6.1.23.prIn rem actio competit ei, qui aut iure gentium aut iure ciuili dominium adquisiit.
] 对物诉讼适用于通过万民法或市民法取得所有权的人。
§6.1.23.1Loca sacra, item religiosa quasi nostra in rem actione peti non possunt.
神圣场所以及宗教场所,不能作为仿佛是我们的财产一样通过对物诉讼来请求。
§6.1.23.2Si quis rei suae alienam rem ita adiecerit, ut pars eius fieret, ueluti si quis statuae suae bracchium aut pedem alienum adiecerit, aut scypho ansam uel fundum, uel candelabro sigillum, aut mensae pedem, dominum eius totius rei effici uereque statuam suam dicturum et scyphum plerique recte dicunt.
如果有人将他人的财产加入到自己的财产中,使其成为其一部分,例如,如果有人在自己的雕像上加了别人的手臂或脚,或在杯上加了把手或底座,或在烛台上加了小像,或在桌上加了桌脚,大多数人正确地认为,此人便成为了该整体之物的所有人,并确实可以称该雕像和杯子是他自己的。
§6.1.23.3Sed et id, quod in charta mea scribitur aut in tabula pingitur, statim meum fit: licet de pictura quidam contra senserint propter pretium picturae: sed necesse est ei rei cedi, quod sine illa esse non potest.
但是,在我的纸上书写的东西或在木板上绘制的画作,也立刻成为我的财产;尽管关于画作,有些人由于画作的价值而持有相反的意见;但是,没有那件东西就无法存在的东西,必然要归属于那件东西。
§6.1.23.4In omnibus igitur istis, in quibus mea res per praeualentiam alienam rem trahit meamque efficit, si eam rem uindicem, per exceptionem doli mali cogar pretium eius quod accesserit dare.
因而,在所有这些因我的财产占优而吸收他人的财产并使其成为我的财产的情况下,如果我起诉请求返还该物,我将因恶意抗辩而被强迫支付该新增部分的价金。
§6.1.23.5Item quaecumque aliis iuncta siue adiecta accessionis loco cedunt, ea quamdiu cohaerent dominus uindicare non potest, sed ad exhibendum agere potest, ut separentur et tunc uindicentur: scilicet excepto eo, quod Cassius de ferruminatione scribit.
同样,任何与他物结合或加入其中并作为添附物归属于他物的东西,只要它们还结合在一起,所有人就不能请求返还,但可以提起要求展现之诉,以便将其分离,然后请求返还;当然,卡西乌斯关于熔焊所写的情况除外。
dicit enim, si statuae suae ferruminatione iunctum bracchium sit, unitate maioris partis consumi et quod semel alienum factum sit, etiamsi inde abruptum sit, redire ad priorem dominum non posse.
因为他说,如果一条手臂通过熔焊与他自己的雕像结合,它就因较大整体的单一性而被吸收,且一旦成为他人的财产,即使此后被折断,也无法返回给原所有人。
non idem in eo quod adplumbatum sit, quia ferruminatio per eandem materiam facit confusionem, plumbatura non idem efficit.
对于用铅焊接的东西,情况并非如此,因为熔焊通过相同的物质产生混合,而铅焊不产生同样的效果。
ideoque in omnibus his casibus, in quibus neque ad exhibendum neque in rem locum habet, in factum actio necessaria est.
因此,在既不能提起要求展现之诉也不能提起对物诉讼的所有这些情况下,基于事实的诉讼是必要的。
at in his corporibus, quae ex distantibus corporibus essent, constat singulas partes retinere suam propriam speciem, ut singuli homines, singulae oues: ideoque posse me gregem uindicare, quamuis aries tuus sit immixtus: sed et te arietem uindicare posse.
但是,对于由分离的个体组成的群体,众所周知,各个部分保留其各自特有的形态,例如单独的人或单独的羊;因此,即使你的公羊混入其中,我也可以请求返还整个羊群,而你也可以请求返还那只公羊。
quod non idem in cohaerentibus corporibus eueniret: nam si statuae meae bracchium alienae statuae addideris, non posse dici bracchium tuum esse, quia tota statua uno spiritu continetur.
在结合在一起的整体物中不会发生同样的情况;因为如果你将他人雕像的手臂加到我的雕像上,不能说该手臂是你的,因为整个雕像是由单一的精神维系的。
§6.1.23.6Tignum alienum aedibus iunctum nec uindicari potest propter legem duodecim tabularum, nec eo nomine ad exhibendum agi nisi aduersus eum, qui sciens alienum iunxit aedibus: sed est actio antiqua de tigno iuncto, quae in duplum ex lege duodecim tabularum descendit.
结合到建筑物上的他人木材,由于《十二表法》的规定,既不能请求返还,也不能为此提起要求展现之诉,除非是针对明知是他人木材而将其结合到建筑物上的人;但是存在一种关于结合木材的古老诉讼,根据《十二表法》,该诉讼可判处双倍赔偿。
§6.1.23.7Item si quis ex alienis cementis in solo suo aedificauerit, domum quidem uindicare poterit, cementa autem resoluta prior dominus uindicabit, etiam si post tempus usucapionis dissolutum sit aedificium postquam a bonae fidei emptore possessum sit: nec enim singular cementa usucapiuntur, si domus per temporis spatium nostra fiat.
同样,如果有人用他人的石料在自己的土地上建造房屋,他确实可以请求返还房屋,但一旦房屋拆毁,原所有人将可以请求返还这些石料,即使该建筑物是在被善意买受人占有并经过取得时效期间后才被拆毁的;因为,即使房屋因时间的推移而成为我们的财产,各个石料并不会因时效而取得。

词汇与语法注释

  1. §6.1.23.2dominum eius totius rei effici uereque statuam suam dicturum et scyphum plerique recte dicunt — 这是依赖于主句动词 `dicunt` 的 “对格+不定式” 结构。省略的对格主语 `eum` 指代条件从句 `Si quis...` 中的主语 `quis`。整句话的意思是 “大多数人正确地认为,此人便成为了该整体之物的所有人,并确实可以称该雕像和杯子是他自己的”。
  2. §6.1.23.3sed necesse est ei rei cedi, quod sine illa esse non potest — `cedi` 是动词 `cedo`(归属、让步)的现在被动不定式,与无人称表达 `necesse est` 连用。该不定式的主语是关系从句 `quod sine illa esse non potest`(没有那件东西就无法存在的东西,即文字或画作),它归属于 `ei rei`(那件东西,即纸张或木板,与格)。这里论证了书写或绘画的内容必须归属于其载体。
  3. §6.1.23.5unitate maioris partis consumi et quod semel alienum factum sit, etiamsi inde abruptum sit, redire ad priorem dominum non posse — 这是由 `dicit enim` 引导的复杂的 “对格+不定式” 结构。`consumi` 的主语是承接前句的 `bracchium`(手臂)。后半句 `redire... non posse` 的主语是名词性从句 `quod semel alienum factum sit`(一旦成为他人财产的东西)。该句阐明了通过熔焊合为一体之物,即使事后被分离,也无法恢复原所有人所有权的法理。
  4. §6.1.23.7domum quidem uindicare poterit, cementa autem resoluta prior dominus uindicabit — 在这两个对比的分句中,主语发生了转换。前半句 `poterit` 的主语是用他人石料在自己土地上建造房屋的人(或从其手中善意购得房屋的人),他可以请求返还整个“房屋”;后半句 `uindicabit` 的主语则是 `prior dominus`(石料的原所有人),一旦房屋被拆毁(`resoluta`),他可以请求返还这些石料。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §6.1.23.pr-6.1.23.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:6.1.23.pr-6.1.23.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。