Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §5.1.76.pr

法官变更与诉讼及事物同一性的维持

第 957 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

阿尔芬努斯回答说,法官的变更不会使诉讼失去同一性,并通过军团、民众、船只及人体的哲学类比,论证了只要形态保持一致,事物的同一性就不会改变。

[ALFENUS libro sexto digestorum. ] §5.1.76.prProponebatur ex his iudicibus, qui in eandem rem dati essent, nonnullos causa audita excusatos esse inque eorum locum alios esse sumptos, et quaerebatur, singulorum iudicum mutatio eandem rem an aliud iudicium fecisset.
[阿尔芬努斯,《学说汇纂》第六卷] 设有一案:在为同一案件指定的若干法官中,有数人在对其(免职)原因进行审理后获得免除,并由他人替代其位置;当时有人提出疑问,个别法官的变更是否仍使该案维持同一案件,还是使其成为另一个审判。
respondi, non modo si unus aut alter, sed et si omnes iudices mutati essent, tamen et rem eandem et iudicium idem quod antea fuisset permanere: neque in hoc solum euenire, ut partibus commutatis eadem res esse existimaretur, sed et in multis ceteris rebus: nam et legionem eandem haberi, ex qua multi decessissent, quorum in locum alii subiecti essent: et populum eundem hoc tempore putari qui abhinc centum annis fuissent, cum ex illis nemo nunc uiueret: itemque nauem, si adeo saepe refecta esset, ut nulla tabula eadem permaneret quae non noua fuisset, nihilo minus eandem nauem esse existimari.
我回答说,不仅是一两个,即使所有的法官都被更换了,原先存在的同一案件和同一审判依然存续:而且,不仅在此事中发生“部分变更而仍被视为同一物”的情况,在许多其他事物中也是如此:因为,一个虽有许多人离去而由他人顶替的军团,仍被视为同一军团;而此时的民众,也被认为与一百年前存在的民众是同一的,尽管那时的人如今已无一存活;同样,一艘船如果因经常修理,以至于没有一块旧木板保留下来而全部换新,它仍同样被视为同一艘船。
quod si quis putaret partibus commutatis aliam rem fieri, fore ut ex eius ratione nos ipsi non idem essemus qui abhinc anno fuissemus, propterea quod, ut philosophi dicerent, ex quibus particulis minimis constiteremus, hae cottidie ex nostro corpore decederent aliaeque extrinsecus in earum locum accederent.
但是,如果有人认为部分变更就会使该物变成另一物,那么按照他的道理,我们自己也将与一年前的自己不再是同一个人,因为正如哲学家所说,构成我们身体的那些极其微小的粒子,每日都在从我们身体中流失,而来自外部的其他粒子则会进入它们的位置。
quapropter cuius rei species eadem consisteret, rem quoque eandem esse existimari.
因此,凡其外观保持一致的事物,该事物本身也同样被视为是同一的。

词汇与语法注释

  1. §5.1.76.prcausa audita — 此处的 causa 指的是个别法官请求免职(excusatio)的“原因/理由”,而非诉讼本身的“案件”。因此,causa audita 应理解为“在对其免职原因进行审理(并予准许)之后”,这体现了罗马诉讼程序法上免职程序的正当性。
  2. §5.1.76.prfore ut — fore ut 结构。这是间接引语(Oratio Obliqua)中假设条件句 quod si quis putaret(如果有人认为)的归结从句。由于主句动词(respondi)为过去时,根据时态一致原则,fore ut 从句中的动词使用未完成过去时虚拟式 essemus。
  3. §5.1.76.prcuius rei — cuius 为关系代词,其先行词在语境中被默认为 ea res。cuius rei... rem quoque(无论何物的……该物也……)的结构形成了一种相关联接,限制了主句对格加不定式结构(rem quoque eandem esse existimari)的主语。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §5.1.76.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:5.1.76.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。