Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §5.1.53.pr

奴隶得以起诉或告发主人的例外情形

第 934 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节规定了奴隶在例外情况下被允许对主人提起诉讼或指控的情形,包括隐匿遗嘱、特定公共犯罪以及强制履行释放协议等。

[HERMOGENIANUS libro primo iuris epitomarum. ] §5.1.53.prVix certis ex causis aduersus dominos seruis consistere permissum est: id est si qui suppressas tabulas testamenti dicant, in quibus libertatem sibi relictam adseuerant.
[赫尔莫杰尼安《法概要》第一卷] 仅在特定情况下且出于特定原因,才允许奴隶在法庭上与他们的主人对抗:也就是说,如果有人声称遗嘱板被隐匿,而他们在其中声称自己被遗赠了自由。
item artioris annonae populi Romani, census etiam et falsae monetae criminis reos dominos detegere seruis permissum est.
同样,如果主人犯有垄断罗马人民粮食供应罪、人口普查欺诈罪以及伪造货币罪,也允许奴隶予以揭发。
praeterea fideicommissam libertatem ab his petent: sed et si qui suis nummis redemptos se et non manumissos contra placiti fidem adseuerent.
此外,他们将向其请求信托自由;但如果有人声称,违反协议的诚信,他们是用自己的钱赎身的,却未被释放,也是如此。
liber etiam esse iussus si rationes reddiderit, arbitrum contra dominum rationibus excutiendis recte petet.
此外,被命令在提交账目后获得自由的奴隶,为了审计账目,可以正当地向主人请求指定仲裁人。
sed et si quis fidem alicuius elegerit, ut nummis eius redimatur atque his solutis manumittatur, nec ille oblatam pecuniam suscipere uelle dicat, contractus fidem detegendi seruo potestas tributa est.
但如果有人信赖他人的诚信,以便用其资金赎身,并在偿还该资金后获得释放,而该人却声称不想接受所提供的款项,则奴隶被赋予了揭示契约诚信的权力。

词汇与语法注释

  1. §5.1.53.prconsistere — consistere 在此处用于其技术性法律含义,意为“在法庭上立足”或“诉讼”。虽然在市民法上奴隶通常不具有起诉的主体资格,但在本条所列的特定例外情形中,他们被赋予了这一资格。
  2. §5.1.53.prartioris annonae populi Romani, census etiam et falsae monetae criminis — 这些属格短语均修饰后文的宾格形容词 reos(“被控……罪的”)。它们并列了主人可能被控告的三种罪名(垄断粮食供应、人口普查欺诈和伪造货币)。
  3. §5.1.53.prrationibus excutiendis — 这是表示目的的与格或夺格的动形容词(动名词性)结构,与名词 rationibus 一致,意为“为了审计或核对账目”。
  4. §5.1.53.prcontractus fidem detegendi — detegendi 是属格动名词,修饰 potestas(“权力”)。其宾语是 fidem(单数宾格,“诚信”),后者又由第四变格属格名词 contractus(“契约的”)修饰。整个短语意为“揭示契约诚信(即揭发违约行为)的权力”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §5.1.53.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:5.1.53.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。