Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §4.4.11.pr-4.4.11.7

未成年人于交易及奴隶解放等事由中的原状恢复要件

第 713 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段讨论了在未成年人涉及奴隶解放、各类交易、继承遗产及保佐人免职等事务中遭受不利益时,予以原状恢复(救济)的适用条件,并结合了尤里安、蓬波尼乌斯等人的法学观点。

[ULPIANUS libro undecimo ad edictum. ] §4.4.11.prUerum uel de dolo uel utilis actio erit in id quod minoris interfuit non manumitti: proinde quidquid hic haberet, si non manumisisset, id ei nunc praestabitur.
[乌尔比安著《告示注解》第十一卷] 然而,无论是基于欺诈提起诉讼,还是提起有用诉讼,都将以未成年人因奴隶未被解放而享有的利益额为限。 因此,如果他没有解放该奴隶,他在此时本应获得的一切,都将补偿给他。
sed et nomine earum rerum, quas dominicas seruus manumissus supprimebat, competunt aduersus eum actiones ad exhibendum et furti et condictio, uidelicet quoniam et manumissus eas contrectabat.
但是,对于被解放的奴隶所隐匿的属于主人的财产,主人也有权对其提起提供之诉、盗窃之诉以及返还请求诉讼,这显然是因为他在被解放后仍然占有并处分这些财产。
ceterum ex delicto in seruitutem facto domino aduersus eum post libertatem actio non competit: et hoc rescripto diui Seueri continetur.
此外,对于在奴役期间犯下的侵权行为,主人在其获得自由后不得对其提起诉讼,这也包含在神圣塞维鲁的批复中。
§4.4.11.1Quid si minor uiginti quinque annis, maior uiginti hac lege uendiderit, ut manumittatur? ideo proposui maiorem uiginti, quoniam et Scaeuola scribit libro quarto decimo quaestionum et magis est, ut sententia constitutionis diui Marci ad Aufidium Uictorinum hunc, id est minorem uiginti annis non complectatur.
如果一个未满二十五岁但已年满二十岁的未成年人,以解放奴隶为条件将奴隶售出,情况会如何? 我之所以提出“年满二十岁”,是因为斯卡埃沃拉在《疑义集》第十四卷中也有所记载,并且更合理的解释是,神圣马可给奥菲迪乌斯·维克托里努斯的宪令决议不包括此人,即未满二十岁的人。
quare uidendum, an maiori uiginti annis subueniatur: et si quidem ante desideret, quam libertas competat, audietur: sin uero postea, non possit.
因此,必须探讨是否应当救济年满二十岁的人:如果他确实在自由权生效前提出请求,他将被听取;但如果是之后,则不能。
item quaeri potest, si is qui emit hac lege minor sit, an restitui possit.
同样,可以提出疑问:如果以此条件购买奴隶的人是未成年人,他是否可以获得原状恢复?
et si quidem nondum libertas competit, erit dicendum posse ei subueniri: sin uero posteaquam dies uenit, uoluntas maioris uenditoris libertatem imponit.
如果确实尚未生效自由权,则应该说他可以获得救济;但如果在期限到来之后,年长的销售者的意愿将强加解放。
§4.4.11.2Ex facto quaesitum est: adulescentes quidam acceperant curatorem Saluianum quendam nomine: hic cum curam administrasset, beneficio principis urbicam procurationem erat adeptus et apud praetorem se a cura adulescentium excusauerat absentibus eis: adulescentes adierant praetorem desiderantes in integrum aduersus eum restitui, quod esset contra constitutiones excusatus.
从案例中提出了一个问题:某些年轻人曾得到过一位名叫萨尔维亚努斯的人作为他们的保佐人。 此人在管理保佐事务期间,通过皇帝的恩赐获得了城市代理官的职位,并在此类青年缺席的情况下,向裁判官申请免除其对这些青年的保佐。 青年们向裁判官求助,希望针对他获得原状恢复,因为他的免除违反了宪令。
cum enim susceptam tutelam non alii soleant deponere, quam qui trans mare rei publicae causa absunt uel hi qui circa principem sunt occupati, ut in consiliarii Menandri Arrii persona est indultum, meruisset autem Saluianus excusationem, adulescentes quasi capti in integrum restituti a praetore desiderauerant.
因为,一旦接受监护,除了因国家事务而身处海外者,或在皇帝身边忙碌的人(如顾问官梅南德·阿里乌斯的情形所特许的那样)之外,通常不允许放弃监护,而萨尔维亚努斯却获得了免除,年轻人如同被欺诈一样,要求裁判官予以原状恢复。
Aetrius Seuerus quia dubitabat, ad imperatorem Seuerum rettulit: ad quam consultationem successori eius Uenidio Quieto rescripsit nullas partes esse praetoris: neque enim contractum proponi cum minore annis uiginti quinque: sed principes interuenire et reducere hunc ad administrationem, qui perperam esset a praetore excusatus.
埃特里乌斯·塞维鲁由于心存疑虑,向塞维鲁皇帝进行了请示。 对于这一请示,皇帝给他的继任者维尼迪乌斯·奎埃图斯批复道:裁判官在此事中无能为力,因为并没有提出与未满二十五岁者的契约;但皇帝们将介入,并将这名被裁判官错误免职的人重新召回其管理职责中。
§4.4.11.3Sciendum est autem non passim minoribus subueniri, sed causa cognita, si capti esse proponantur.
但应当知道,并不是到处都会救济未成年人,而是在进行案件审理之后,如果他们被提出确实受到了欺诈。
§4.4.11.4Item non restituetur, qui sobrie rem suam administrans occasione damni non inconsulte accidentis, sed fato uelit restitui: nec enim euentus damni restitutionem indulget, sed inconsulta facilitas.
同样,如果一个人在谨慎管理其财产时,希望在并非因不谨慎而发生、而是因命运造成的损失之际获得原状恢复,他将不予恢复。 因为并不是损失的结果允许恢复,而是不谨慎的轻信允许恢复。
et ita et Pomponius libro uicensimo octauo scripsit.
蓬波尼乌斯在第二十八卷中也是这样写的。
unde Marcellus apud Iulianum notat, si minor sibi seruum necessarium comparauerit, mox decesserit, non debere eum restitui: neque enim captus est emendo sibi rem pernecessariam, licet mortalem.
因此,马尔切鲁斯在评注尤里安时指出,如果未成年人为自己购买了必需的奴隶,而该奴隶不久后死去,他不应当获得原状恢复,因为他为自己购买极度必需的物品时并没有受到欺诈,尽管那是终有一死的生命。
§4.4.11.5Si locupleti heres extitit et subito hereditas lapsa sit (puta praedia fuerunt quae chasmate perierunt, insulae exustae sunt, serui fugerunt aut decesserunt): Iulianus quidem libro quadragensimo sexto sic loquitur, quasi possit minor in integrum restitui.
如果他成为了一个富人的继承人,而遗产突然消失了(例如有因地裂而毁灭的土地,或者公寓被烧毁,奴隶们逃跑或死去):尤里安在第四十六卷中确实是这样说的,仿佛未成年人可以获得原状恢复。
Marcellus autem apud Iulianum notat cessare in integrum restitutionem: neque enim aetatis lubrico captus est adeundo locupletam hereditatem, et quod fato contingit, cuiuis patri familias quamuis diligentissimo possit contingere.
然而,马尔切鲁斯在评注尤里安时指出,应当免除原状恢复:因为他并没有因为年龄的易变性而在接受富裕遗产时受到欺诈,而命运所决定的事情,任何再谨慎的家父都可能会遇到。
sed haec res adferre potest restitutionem minori, si adiit hereditatem, in qua erant multae mortales uel praedia urbana, aes autem alienum graue, quod non prospexit posse euenire, ut demoriantur mancipia, praedia ruant, uel quod non cito distraxerit haec, quae multis casibus obnoxia sunt.
但如果未成年人继承了一笔遗产,其中有许多易死的事物或城市地产,但却有沉重的债务,而他未能预见到可能发生的情况,例如奴隶死去、地产崩塌,或者他没有迅速变卖这些易受多重意外影响的财产,这种情况可以为未成年人带来原状恢复。
§4.4.11.6Item quaeritur, si minor aduersus minorem restitui desiderat, an sit audiendus.
同样,有人提出疑问,如果未成年人希望针对未成年人获得原状恢复,是否应当听取其请求。
et Pomponius simpliciter scribit non restituendum.
蓬波尼乌斯简单地写道,不应当恢复。
puto autem inspiciendum a praetore, quis captus sit: proinde si ambo capti sunt, uerbi gratia minor minori pecuniam dedit et ille perdidit, melior est causa secundum Pomponium eius, qui accepit et uel dilapidauit uel perdidit.
但我认为裁判官应当审查谁受到了欺诈:因此,如果双方都受到了欺诈,例如一个未成年人把钱给了一个未成年人,而后者将其丢失,那么根据蓬波尼乌斯的观点,接受并挥霍或丢失了钱财的一方的处境更好。
§4.4.11.7Plane si minor annis cum filio familias maiore contraxerit, et Iulianus libro quarto digestorum et Marcellus libro secundo digestorum scribit posse in integrum restitui, ut magis aetatis ratio quam senatus consulti habeatur.
显然,如果未满岁数的未成年人与一个已成年的家子订立了契约,尤里安在《学说汇纂》第四卷中、马尔切鲁斯在《学说汇纂》第二卷中都写道,可以获得原状恢复,以便相比于元老院决议,更应考虑年龄的因素。

词汇与语法注释

  1. §4.4.11.prminoris interfuit — 非人称动词 interess(此处为过去时 interfuit)以属格表示所涉之人,因此 minoris 采用属格。其主语是不定式从句 non manumitti(不被解放)。
  2. §4.4.11.1non complectatur — 由 ut 引导的名词性从句中的现在时虚拟语气,该从句作为短语 magis est(更合理/更有可能的是)的主语。
  3. §4.4.11.2excusatus — quod 从句中的虚拟语气 esset 用于表达青年人寻求救济的主观理由(即所谓的虚拟原因从句)。
  4. §4.4.11.5quasi possit — 由连词 quasi(“仿佛”)引导的现在时虚拟语气,表示一种假设性设想,或以虚拟方式呈现尤里安的观点。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §4.4.11.pr-4.4.11.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.4.11.pr-4.4.11.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。