Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §4.2.14.pr-4.2.14.6

因强迫诉讼的适用要件与第三人及继承人责任

第 651 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节论述了因强迫而提起的诉讼(metus causa actio)的具体要件、适用范围、对继承人的效力,以及第三方(如善意买受人或获益者)的责任范围。

[ULPIANUS libro undecimo ad edictum. ] §4.2.14.prItem si, cum exceptione aduersus te perpetua tutus essem, coegero te acceptum mihi facere, cessare hoc edictum, quia nihil tibi abest.
[乌尔比安著《告示评注》第十一卷] 同样地,如果当我对你享有永久抗辩权而受到保护时,我强迫你豁免我的债务,那么本告示不予适用,因为你没有遭受任何损失。
§4.2.14.1Si quis non restituat, in quadruplum in eum iudicium pollicetur: quadruplabitur autem omne quodcumque restitui oportuit.
如果有人不予返还,裁判官承诺对他提起四倍惩罚的诉讼;此外,凡是应当返还的一切都将按四倍计算。
satis clementer cum reo praetor egit, ut daret ei restituendi facultatem, si uult poenam euitare.
裁判官对被告的处理相当宽大,只要他想避免惩罚,就给予他返还原物的机会。
post annum uero in simplum actionem pollicetur, sed non semper, sed causa cognita.
但在一年之后,裁判官承诺提起一倍诉讼,但并非总是如此,而是要在调查案情之后。
§4.2.14.2In causae autem cognitione uersatur, ut, si alia actio non sit, tunc haec detur: et sane cum per metum facta iniuria anno et quidem utili exoleuerit, idonea esse causa debet, ut post annum actio haec dari debeat.
然而,在案情调查中涉及的是:如果没有其他诉讼,此时才给予告示。 确实,由于因强迫而造成的侵害会在一年(且是可用的一年)内消灭,因此要在一年后给予该诉讼,必须有正当理由。
alia autem actio esse sic potest: si is cui uis admissa est decesserit, heres eius habet hereditatis petitionem, quoniam pro possessore qui uim intulit possidet: propter quod heredi non erit metus causa actio, quamuis, si annus largiretur, etiam heres in quadruplum experiri possit.
而其他诉讼的可能存在如下:如果遭受暴力的人去世,其继承人拥有继承权请求之诉,因为施加暴力的人是“作为占有者”进行占有的。 因此,继承人将不享有因强迫而提起的诉讼,尽管如果一年的期限尚存,继承人也本可以尝试提起四倍诉讼。
ideo autem successoribus datur, quoniam et rei habet persecutionem.
然而,之所以将此诉讼授予继受人,是因为它也包含对物追索的性质。
§4.2.14.3In hac actione non quaeritur, utrum is qui conuenitur an alius metum fecit: sufficit enim hoc docere metum sibi illatum uel uim, et ex hac re eum qui conuenitur, etsi crimine caret, lucrum tamen sensisse.
在此诉讼中,不探究是被告还是他人施加了强迫;因为只要证明自己遭受了强迫或暴力,且被告因此(即便他本身无罪)仍获得了利益,这就足够了。
nam cum metus habeat in se ignorantiam, merito quis non adstringitur ut designet, quis ei metum uel uim adhibuit: et ideo ad hoc tantum actor adstringitur, ut doceat metum in causa fuisse, ut alicui acceptam pecuniam faceret uel rem traderet uel quid aliud faceret.
因为强迫其自身包含着不知,所以原告不被强制指出是谁对他施加了强迫或暴力,这是理所当然的。 因此,原告仅被强制证明强迫是其豁免他人债务、交付物品或做出其他行为的原因。
nec cuiquam iniquum uidetur ex alieno facto alium in quadruplum condemnari, quia non statim quadrupli est actio, sed si res non restituatur.
任何人都不应觉得因他人的行为而导致另一人被判处四倍赔偿是不公平的,因为这并非立即判处四倍,而是在原物未予返还的情况下才如此。
§4.2.14.4Haec autem actio cum arbitraria sit, habet reus licentiam usque ad sententiam ab arbitro datam restitutionem, secundum quod supra diximus, rei facere: quod si non fecerit, iure meritoque quadrupli condemnationem patietur.
但由于本诉讼是裁量诉讼,如我们上面所说,被告在裁判官作出判决之前,享有返还原物的自由;如果他不这样做,他将依法且理所当然地承受四倍的判罚。
§4.2.14.5Aliquando tamen et si metus adhibitus proponatur, arbitrium absolutionem adfert.
然而有时,即使提出了施加了强迫这一事实,裁量仍会带来免责。
quid enim si metum quidem Titius adhibuit me non conscio, res autem ad me peruenit, et haec in rebus humanis non est sine dolo malo meo: nonne iudicis officio absoluar? aut si seruus in fuga est, aeque, si cauero iudicis officio me, si in meam potestatem peruenerit, restituturum, absolui debebo.
因为,如果提修斯在我不知情的情况下施加了强迫,而物品到了我手中,但在我没有恶意的情况下该物已不在人世间存在,难道我不应通过法官的职权被免责吗? 或者如果奴隶正在逃亡中,同样地,如果我用法官职权保证如果该奴隶落入我的控制之下就予以返还,我应当获得免责。
unde quidam putant bona fide emptorem ab eo qui uim intulit comparantem non teneri nec eum qui dono accepit uel cui res legata est.
因此,有人认为,从施加暴力者处购买物品的善意买受人不受约束,接受赠与者或被遗赠该物者也不受约束。
sed rectissime Uiuiano uidetur etiam hos teneri, ne metus, quem passus sum, mihi captiosus sit.
但维维亚努斯最正确地认为,这些人也应受约束,以免我所遭受的强迫对我造成损害。
Pedius quoque libro octauo scribit arbitrium iudicis in restituenda re tale esse, ut eum quidem qui uim admisit iubeat restituere, etiamsi ad alium res peruenit, cum autem ad quem peruenit, etiamsi alius metum fecit, nam in alterius praemium uerti alienum metum non oportet.
佩迪乌斯在第八卷中也写道,法官在返还原物时的裁量是这样的:他会命令施加暴力的人予以返还,即使物品已到了他人手中;但对于物品到达其手中的那个人,即使是他人施加了强迫,也应命令其返还。 因为他人的强迫不应转化为另一个人的利益。
§4.2.14.6Labeo ait, si quis per metum reus sit constitutus et fideiussorem uolentem dederit, et ipse et fideiussor liberatur: si solus fideiussor metu accessit, non etiam reus, solus fideiussor liberabitur.
拉贝奥说:如果有人因强迫而被确定为债务人,且自愿提供了保证人,他本人和保证人都将获得免责;如果仅保证人因强迫而加入,而债务人并非如此,则仅保证人获得免责。

词汇与语法注释

  1. 4.2.14.prcum exceptione aduersus te perpetua tutus essem — cum 引导的从句在这里表示让步或环境(“尽管/当我受到……保护时”)。acceptum facere(字面意思为“使……被接受”)是一个法律术语,指通过免除债务的形式(acceptilatio)解除债务。
  2. 4.2.14.2pro possessore qui uim intulit possidet — possidet(占有)的主语是省略了先行词的关系从句 is qui uim intulit(施加暴力之人)。pro possessore(作为占有者)是一个特定的法律术语,指在没有任何正当权源(iusta causa)的情况下占有某物。
  3. 4.2.14.5et haec in rebus humanis non est — “已不在人间存在”(字面意思为“不在人类事务中”)是罗马法学中的常用习语,指奴隶的死亡或特定物品因不可抗力而发生的物理灭失。它描述了在被告无恶意(dolus malus)的情况下,应予返还的标的物已经灭失的情形。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §4.2.14.pr-4.2.14.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.2.14.pr-4.2.14.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。