Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §3.5.9.pr-3.5.9.1

无因管理有益性的认定标准与费用求偿

第 581 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

论述了无因管理具有有益性的要件,指出关键在于着手开始时是否具有客观的有益性,而非取决于事后的结果,并结合具体案例和学说进行了分析。

[ULPIANUS libro decimo ad edictum. ] §3.5.9.prSed an ultro mihi tribuitur actio sumptuum quos feci? et puto competere, nisi specialiter id actum est, ut neuter aduersus alterum habeat actionem.
[乌尔比安,《告示注解》第十卷] 但是,对于我所支出的费用,是否还会主动向我授予诉讼? 我认为这是成立的,除非特别约定双方均不得对对方提起诉讼。
§3.5.9.1Is autem qui negotiorum gestorum agit non solum si effectum habuit negotium quod gessit, actione ista utetur, sed sufficit, si utiliter gessit, etsi effectum non habuit negotium.
另外,提起无因管理之诉的人,不仅在所管理的事务取得成效时,而且只要其管理是有益的,即使事务未取得成效,也足以行使该诉权。
et ideo si insulam fulsit uel seruum aegrum curauit, etiamsi insula exusta est uel seruus obit, aget negotiorum gestorum: idque et Labeo probat.
因此,如果他加固了公寓大楼或医治了生病的奴隶,即使大楼被烧毁或奴隶死亡,他仍将提起无因管理之诉;拉贝奥也赞同这一点。
sed ut Celsus refert, Proculus apud eum notat non semper debere dari.
但正如塞尔苏斯所记载的,普罗库鲁斯在对拉贝奥著作的注记中指出,并不应总是授予该诉权。
quid enim si eam insulam fulsit, quam dominus quasi impar sumptui dereliquerit, uel quam sibi necessariam non putauit? onerauit, inquit, dominum secundum Labeonis sententiam, cum unicuique liceat et damni infecti nomine rem derelinquere.
因为,如果他加固了那栋因业主无力承担费用而放弃的、或者业主认为对自己不必要的公寓大楼,情况会如何? 普罗库鲁斯说,根据拉贝奥的观点,这加重了业主的负担,因为任何人都被允许以防范未发生之损害为由放弃财产。
sed istam sententiam Celsus eleganter deridet: is enim negotiorum gestorum, inquit, habet actionem, qui utiliter negotia gessit: non autem utiliter negotia gerit, qui rem non necessariam uel quae oneratura est patrem familias adgreditur.
但塞尔苏斯优雅地嘲笑了这一观点;因为他说,只有有益地管理事务的人才享有无因管理之诉;而着手处理不必要或会加重家父负担之事务的人,并非有益地管理事务。
iuxta hoc est, quod Iulianus scribit, eum qui insulam fulsit uel seruum aegrotum curauit, habere negotiorum gestorum actionem, si utiliter hoc faceret, licet euentus non sit secutus.
与此一致的是尤里安的记载:加固公寓大楼或医治生病奴隶的人,如果其行为是有益的,即使未产生结果,也享有无因管理之诉。
ego quaero: quid si putauit se utiliter facere, sed patri familias non expediebat? dico hunc non habiturum negotiorum gestorum actionem: ut enim euentum non spectamus, debet utiliter esse coeptum.
我提出疑问:如果他认为自己做的是有益的,但对家父而言并无益处,那该如何? 我说,此人将不享有无因管理之诉:因为正如我们不看重结果一样,管理必须是有益地开始的。

词汇与语法注释

  1. §3.5.9.prultro — 副词 ultro(此外、主动地)在此引入了在本人追认后,是否额外向事务管理人授予针对本人的请求偿还支出的反诉(actio contraria)这一问句语境。
  2. §3.5.9.1Proculus apud eum notat — apud eum(在他那里/在他的著作中)中的代词 eum 指代前文出现的 Labeo(拉贝奥)。这表明塞尔苏斯(Celsus)正在引用普罗库鲁斯(Proculus)对拉贝奥著作所作的注记(Notae ad Labeonem)。
  3. §3.5.9.1cum unicuique liceat et damni infecti nomine rem derelinquere — 连词 cum 表示原因(因为)。damni infecti 是表示“未发生之损害(担保)”(damnum infectum)的属格。在这一上下文中,它指出由于危险建筑物的业主有权放弃该财产以避免为未来可能发生的损害提供担保,因此管理人不应擅自修缮以加重业主的费用负担。
  4. §3.5.9.1ut enim euentum non spectamus, debet utiliter esse coeptum — 连词 ut 与直陈式 spectamus 连用,表示比较或类比(正如……一样)。无人称被动完成不定式 esse coeptum 的逻辑主语是无因管理行为(negotium)。它表明,正如不以最终结果(euentus)为衡量标准一样,管理行为在开始时必须是有益的。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §3.5.9.pr-3.5.9.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:3.5.9.pr-3.5.9.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。