Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §2.13.8.pr-2.13.8.1

账目不开示的责任标准与赔偿额计算

第 360 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节规定了钱庄业主未开示账目时的责任标准(仅限于恶意和重大过失),以及违反告示时赔偿额的计算基准(以大法官命令下达时原告的利益额为准)。

[ULPIANUS libro quarto ad edictum. ] §2.13.8.prUbi exigitur argentarius rationes edere, tunc punitur, cum dolo malo non exhibet: sed cuipam non praestabit nisi dolo proximam.
[乌尔比安著《告示注解》第四卷] 当钱庄业主被要求开示账目时,只有当他出于恶意而不予提示时,才受到处罚;但除非是极接近恶意的过失,否则他不承担过失责任。
dolo malo autem non edidit et qui malitiose edidit et qui in totum non edidit.
此外,无论是恶意开示者,还是完全不开示者,都属于出于恶意而不予开示。
§2.13.8.1Is autem, qui in hoc edictum incidit, id praestat, quod interfuit mea rationes edi, cum decerneretur a praetore, non quod hodie interest: et ideo licet interesse desiit uel minoris uel pluris interesse coepit, locum actio non habebit neque augmentum neque deminutionem.
然而,触犯本告示者,所赔偿的是在大法官作出裁决时,开示账目对我而言所具有的利益,而非今日所具有的利益。 因此,即使该利益已不复存在,或者开始变得更少或更多,诉讼的赔偿额既不会增加,也不会减少。

词汇与语法注释

  1. §2.13.8.prcuipam — 手稿中的 cuipam 显然是宾格 culpam(过失)的笔误,作为 praestabit 的直接宾语。短语 dolo proximam(最接近恶意的过失)在罗马法学中指代“重大过失”(culpa lata)。
  2. §2.13.8.1id praestat, quod interfuit mea rationes edi — 代词 id 是先行词,由之后的 quod 关系从句解释。无人称动词 interfuit(interest 的完成时)与物主形容词夺格单数阴性 mea 连用,表示“对我而言是重要的/有利益的”。该动词的实质主语是随后的对格代名不定式结构(ACI)rationes edi(账目被开示)。
  3. §2.13.8.1locum actio non habebit neque augmentum neque deminutionem — locum 与 actio 并置的结构在语法上稍显不自然,可能是抄本混乱或混淆了 actio locum non habebit(诉讼不予成立)与 actio non habebit augmentum(诉讼额不予增加)。其逻辑意思是,诉讼(具体指赔偿额)不因随后利益的变化而发生增加或减少。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §2.13.8.pr-2.13.8.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:2.13.8.pr-2.13.8.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。