Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §2.13.6.pr-2.13.6.10

两替商继承人开示账目的方式与条件

第 358 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本章节论述了两替商及其继承人、监护人开示账目的义务范围、开示的手段、对手方防范恶意诉讼的宣誓义务,以及再次请求和例外允许开示的具体情形。

[ULPIANUS libro quarto ad edictum. ] §2.13.6.prSi quis ex argentariis, ut plerique eorum, in uilla habeat instrumentum uel in horreo: aut ad locum te perducet aut descriptas rationes dabit.
[乌尔比安著《告示注解》第四卷] 如果两替商中的任何人,像他们中的大多数人那样,将账簿保存在庄园或仓库中,他要么带你到该处,要么提供抄录好的账目。
§2.13.6.1Cogentur et successores argentarii edere rationes.
两替商的继承人也将被强制开示账目。
quod si plures sunt heredes et unus habeat, solus ad editionem compelletur: sed si omnes habeant et unus ediderit, omnes ad editionem compellendi sunt.
但是,如果有多名继承人且只有一人持有账簿,则仅其一人被强制开示。 然而,如果所有人均持有账簿,且其中一人已作开示,所有人仍应被强制开示。
quid enim si humilis et deploratus unus edidit, ut dubitare quis merito de fide editionis possit? ut igitur comparari rationes possint, etiam ceteri edere debent aut certe unius editioni subscribere.
因为如果一个地位低下且声名狼藉的人作了开示,以至于人们理所当然地怀疑该开示的可信度,那又该如何? 因此,为了能够对账目进行比对,其余的人也应当开示,或者至少在已开示之人的账目上签字。
hoc idem erit et si plures fuerint argentarii, a quibus editio desideratur.
如果有多名被要求开示的两替商,这也同样适用。
nam et si plures tutores tutelam administrauerunt simul, aut omnes edere debent aut unius editioni subscribere.
因为即使有多名监护人共同管理监护事务,他们也必须全部开示,或者在其中一人的开示上签字。
§2.13.6.2Exigitur autem ab aduersario argentarii iusiurandum non calumniae causa postulare edi sibi: ne forte uel superuacuas rationes uel quas habet edi sibi postulet uexandi argentarii causa.
此外,两替商的对手方须进行宣誓,证明其请求向自己开示并非出于恶意,以免其为了骚扰两替商,而请求开示不必要的或其已持有的账目。
§2.13.6.3Rationem autem esse Labeo ait ultro citro dandi accipiendi, credendi, obligandi soluendi sui causa negotiationem: nec ullam rationem nuda dumtaxat solutione debiti incipere.
拉贝奥认为,账目是为了相互给予和接受、信贷、设定债务及支付而进行的业务活动;没有任何账目仅因单纯清偿债务而开始。
nec si pignus acceperit aut mandatum, compellendum edere: hoc enim extra rationem esse.
即使他接受了质权或委托,也不应被强制开示,因为这在账目范围之外。
sed et quod solui constituit, argentarius edere debet: nam et hoc ex argentaria uenit.
但两替商也应当开示其承诺支付的内容,因为这也源于两替商的业务。
§2.13.6.4Ex hoc edicto in id quod interfuit actio competit:
根据本告示,可就所涉利益提起诉讼。
§2.13.6.5unde apparet ita demum tenere hoc edictum, si ad eum pertineat.
由此可见,仅当本告示与某人有关时,方对其适用。
pertinere autem uidetur ad me ratio, si modo eam tractaueris me mandante.
然而,如果是在我的委托下由你管理该账目,则该账目似乎与我有关。
sed si procurator meus absente me mandauerit, an mihi edenda sit, quasi ad me pertineat? et magis est ut edatur.
但如果我的代理人在我不在场时给予委托,是否应向我开示,就如同其与我有关一样? 更妥当的观点是应当开示。
procuratori quoque meo edendam rationem, quam mecum habet, non dubito, quasi ad eum pertineat: et cauturum de rato, si mandatum ei non sit.
我同样不怀疑,我的代理人与我之间的账目也应当向其开示,如同其与他有关一样;如果他未获得委托,他应当就追认提供担保。
§2.13.6.6Si initium tabularum habet diem, in quibus Titii ratio scripta est, postmodum mea sine die et consule, etiam mihi edendus est dies et consul: communis enim omnis rationis est praepositio diei et consulis.
如果账簿的开头载有日期(其中写有提蒂乌斯的账目),而随后我的账目没有记载日期和执政官,则也必须向我开示日期和执政官;因为在开头注明日期和执政官是所有账目所共有的。
§2.13.6.7Edi autem est uel dictare uel tradere libellum uel codicem proferre.
所谓开示,是指口述,或递交本子,或出示账簿。
§2.13.6.8Praetor ait: 'Argentario eiue, qui iterum edi postulabit, causa cognita edi iubebo'.
大法官说:“对于两替商或再次请求开示之人,在调查案情后,我将命令予以开示。
§2.13.6.9Prohibet argentario edi illa ratione, quod etiam ipse instructus esse potest instrumento suae professionis: et absurdum est, cum ipse in ea sit causa, ut edere debeat, ipsum petere ut edatur ei.
” 大法官禁止向两替商开示,因为其自身即可配备其执业之账簿;而且在自身处于应当开示的地位时,却请求向其开示,这是荒谬的。
an nec heredi argentarii edi ratio debeat, uidendum: et si quidem instrumentum argentariae ad eum peruenit, non debet ei edi, si minus, edenda est ex causa.
还应当探讨是否也不应向两替商的继承人开示账目:如果两替商的业务账簿确实已转归其所有,则不应向其开示;如果没有,则应在审查理由后予以开示。
nam et ipsi argentario ex causa ratio edenda est: si naufragio uel ruina uel incendio uel alio simili casu rationes perdidisse probet aut in longinquo habere, ueluti trans mare.
因为对于两替商本人,也应在审查理由后开示账目:如果他证明因海难、倒塌、火灾或其他类似意外而丢失了账目,或者账目在远方,例如在海外。
§2.13.6.10Nec iterum postulanti edi praetor iubet, nisi ex causa:
大法官也不命令向再次请求之人开示,除非基于正当理由:

词汇与语法注释

  1. 2.13.6.1et unus ediderit — 在条件从句“si omnes habeant”内部,“et”带有让步(“即便”)的含义,表示即使其中一人已经进行了开示,所有人仍须共同承担开示义务。
  2. 2.13.6.3Rationem autem esse Labeo ait ultro citro dandi accipiendi, credendi, obligandi soluendi sui causa negotiationem — 由“Labeo ait”(拉贝奥说)引导的带对格不定式(间接引语)结构。其中“rationem”为主语对格,“negotiationem”为表语对格(补语),两词之间插入了表示交易性质的属格群和介词短语。
  3. 2.13.6.5et cauturum de rato, si mandatum ei non sit — 紧随“non dubito”(我不怀疑)之后的带对格不定式(间接引语)结构的一部分。“cauturum”是省略了主语代理人(procuratorem)的主动语态将来不定式(cauturum esse),并带有条件从句“si mandatum...”。
  4. 2.13.6.9si minus — 意为“si non”(否则、若不)的简练习惯用语。表示对前述条件(若业务账簿已转归其所有)的否定(即“若未转归其所有”)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §2.13.6.pr-2.13.6.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:2.13.6.pr-2.13.6.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。