[ULPIANUS libro septuagensimo quarto ad edictum. ] §2.11.2.prNon exigimus reum iudicio sisti, si negotium, propter quod iudicio sisti promisit, fuerit transactum: sed hoc ita, si prius id negotium transactum sit, quam sisti oporteret.
[乌尔比安,在《告示评注》第七十四卷] 如果被告承诺出庭所针对的事由已被解决,我们就不要求被告出庭。 但这仅在出庭期限之前解决该事由的情况下适用。
ceterum si postea transactum est, exceptio doli opponi debet: quis enim de poena promissa laborat post negotium transactum? cum etiam transacti negotii exceptionem putauerit quis nocere, quasi etiam de poena transactum sit, nisi contrarium specialiter partibus placuerit.
然而,如果是在那之后解决的,则应当提出恶意抗辩:因为在事由解决之后,谁还会为承诺的违约金而焦虑? 因为人们也会认为,解决事由的抗辩具有阻碍效力,就好像违约金也已解决一样,除非当事人另有特别约定。
§2.11.2.1Si quis municipalis muneris causa sine suo dolo malo impeditus in iudicio secundum suam promissionem non stetit, aequissimum est tribui ei exceptionem.
如果任何人因履行市政职务,在没有自身恶意的情况下受到阻碍,未能按照承诺出庭,那么给予他抗辩是最公平的。
§2.11.2.2Simili modo et si ad testimonium desideratus ad iudicium occurrere non potuit, erit ei subueniendum.
同样地,如果是为了作证而被要求出庭的人无法赶到法庭,他也应当获得救济。
§2.11.2.3Si quis iudicio se sisti promiserit et ualetudine uel tempestate uel ui fluminis prohibitus se sistere non possit, exceptione adiuuatur, nec immerito.
如果任何人承诺出庭,但因疾病、风暴或河流的暴涨而受阻无法出庭,他可以获得抗辩的救助,这也是理所当然的。
cum enim in tali promissione praesentia opus sit, quemadmodum potuit se sistere qui aduersa ualetudine impeditus est? et ideo etiam lex duodecim tabularum, si iudex uel alteruter ex litigatoribus morbo sontico impediatur, iubet diem iudicii esse diffisum.
因为在这种承诺中,本人的出庭是必需的,一个因健康不佳而受阻的人又如何能够出庭呢? 因此,即使是《十二表法》也规定,如果法官或诉讼当事人中的任何一方因重病而受阻,应当延期审判之日。
§2.11.2.4Si non propter ualetudinem mulier non steterit iudicio, sed quod grauida erat, exceptionem ei dandam Labeo ait: si tamen post partum decubuerit, probandum erit quasi ualetudine impeditam.
拉贝奥说,如果一个女人未能出庭并非因为生病,而是因为怀孕,应当给予她抗辩;但如果她在分娩后卧床不起,则应当作为因疾病受阻而予以认可。
§2.11.2.5Idem est et si quis furere coeperit: nam qui furore impeditur, ualetudine impeditur.
如果任何人开始发狂,情况也是一样:因为因发狂而受阻的人,就是因疾病而受阻。
§2.11.2.6Quod diximus succurri etiam ei, qui tempestate aut ui fluminis prohibitus non uenit, tempestatem sic intellegere debemus, siue maritima siue terrestris sit.
关于我们所说的那种因风暴或河流暴涨受阻而未到的人也应当获得救济,我们应当这样理解风暴,不论是海上的还是陆上的风暴。
Tempestatem intellegere debemus talem, quae impedimento sit itineri uel nauigationi.
我们应当将风暴理解为阻碍旅程或航行的风暴。
§2.11.2.7Uis fluminis etiam sine tempestate accipienda est: uim fluminis intellegimus, et si magnitudo eius impedimento sit siue pons solutus sit uel nauigium non stet.
河流的暴涨即使在没有风暴的情况下也应当被接受:我们理解河流的暴涨,也包括由于河水上涨造成阻碍,或者桥梁断裂,或者渡船无法运行的情形。
§2.11.2.8Si quis tamen cum posset non incidere in tempestatem uel in fluminis uim, si ante profectus esset uel tempore oportuno nauigasset, ipse se artauerit: numquid exceptio ei minime prosit? quod quidem causa cognita erit statuendum.
然而,如果任何人,本可以通过提前出发或在适当的时间航行,从而避免遭遇风暴或河流暴涨,却自己逼入时间窘境:抗辩难道对他完全无用吗? 这确实必须在审查案情后予以决定。
nam neque sic artandus sit, ut possit ei dici, cur non multo ante profectus est quam dies promissionis ueniret: neque iterum permittendum ei, si quid sit quod ei imputetur, causari tempestatem uel uim fluminis.
因为既不应该这样限制他,以至于可以对他说:‘为什么你不在承诺之日到来之前很久就出发? ’ 另一方面,如果有任何可归责于他的事由,也不应该允许他拿风暴或河流暴涨作为借口。
quid enim si quis, cum Romae esset ipso tempore promissionis sistendi, nulla necessitate urguente uoluptatis causa in municipium profectus sit? nonne indignus est, cui haec exceptio patrocinetur? aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit uenire: uel flumen circumire? aeque dicendum non semper ei exceptionem prodesse: nisi angustiae non patiebantur terra iter metiri uel circumire.
因为,如果有人在承诺出庭的当天本在罗马,却在没有任何紧急必要的情况下为了娱乐而前往外地城镇,那又该如何? 难道他不配得到这一抗辩的庇护吗? 或者,如果海上确实有风暴,但他本可以通过陆路赶来,或者绕过河流,又该如何? 同样应该说,抗辩并非总是对他有效,除非时间的紧迫不允许他从陆路行进或绕道。
cum tamen uel flumen sic abundasset, ut implesset omnem locum, in quo sisti oportuit, uel aliqua fortuita calamitas eundem locum euertit uel praesentiam uenienti periculosam fecit, ex bono et aequo et hic exceptio ei accommodanda est.
然而,如果河流泛滥以至于淹没了必须出庭的整个场所,或者某种意外灾害摧毁了该场所,或者使前来的人出庭变得危险,那么根据善意和公平,在这里也应该给予他抗辩。
§2.11.2.9Simili modo exceptio datur ei, qui cum ad iudicium uenire uolebat, a magistratu retentus est, et retentus sine dolo malo ipsius: nam si ipse hoc affectauit uel causam praestitit, non ei proderit exceptio: sed ipsius quidem dolus ei oberit, ceterorum non oberit, qui dolo fecerunt ut retineretur.
同样地,对于那些本想出庭,却被行政官拘留,且在没有自身恶意的情况下被拘留的人,应当给予抗辩:因为如果他自己追求这一点或提供了原因,抗辩将对他无益。 因此,他自己的恶意确实会损害他,但其他为了使他被拘留而怀有恶意的人的恶意则不会损害他。
sed si priuatus eum detinuerit, nullo modo ei proderit haec exceptio,
但如果是私人拘留了他,这一抗辩在任何情况下都对他无益,