Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §11.7.14.8-11.7.14.17

葬礼诉讼的成立要件与衡平标准

第 1818 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本部分论述了继承开始前后葬礼费用的承担,以及“葬礼诉讼(actio funeraria)”的适用条件。具体探讨了在继承人明令禁止、未成年人(被后见人)委托、受他人委任进行埋葬等各种具体情形下诉讼的成立与否,并强调了法官在裁量时应遵循的衡平原则。

[ULPIANUS libro uicensimo quinto ad edictum. ] §11.7.14.8Plerique filii cum parentes suos funerant, uel alii qui heredes fieri possunt, licet ex hoc ipso neque pro herede gestio neque aditio praesumitur, tamen ne uel miscuisse se necessarii uel ceteri pro herede gessisse uideantur, solent testari pietatis gratia facere se sepulturam.
大多数儿子在埋葬其父母时,或有可能成为继承人的其他人埋葬时,虽然并不能仅凭这一事实就推定其进行了继承人事务的处理或接受了继承,但为了不至于使身内继承人看似介入了遗产,或使其他人看似作为继承人管理了事务,他们通常会表明自己是出于敬爱而进行埋葬。
quod si superuacuo fuerit factum, ad illud se munire uidentur, ne miscuisse se credantur, ad illud non, ut sumptum consequantur: quippe protestantur pietatis gratia id se facere.
但是,如果这是多余地做出的,他们似乎只是防范了前者,以免被认为介入了遗产,而不是防范了后者,以便收回费用;因为他们确实公开声明自己是出于敬爱而做这件事。
plenius igitur eos testari oportet, ut et sumptum possint seruare.
因此,他们应当更充分地表明,以便他们也能够收回费用。
§11.7.14.9Fortassis quis possit dicere interdum partem sumptus facti posse reciperari, ut quis pro parte quasi negotium gerens, pro parte pietatis gratia id faciat: quod est uerius: partem igitur sumptus consequetur, quem non donandi animo fecit.
也许可以说,有时支出费用的一部分是可以收回的,即某人一部分是作为事务管理,一部分是出于敬爱而进行埋葬;这更接近真实。 因此,他将收回那部分并非出于赠与意图而支出的费用。
§11.7.14.10Iudicem, qui de ea aequitate cognoscit, interdum sumptum omnino non debere admittere modicum factum, si forte in contumeliam defuncti hominis locupletis modicus factus sit: nam non debet huius rationem habere, cum contumeliam defuncto fecisse uideatur ita eum funerando.
审理该衡平案件的法官,有时完全不应当准予所支出的微薄费用,如果这微薄的费用恰恰是作为对富裕死者的侮辱而支出的;因为法官不应当考虑这一费用,因为通过如此埋葬死者,他似乎对死者进行了侮辱。
§11.7.14.11Si quis, dum se heredem putat, patrem familias funerauerit, funeraria actione uti non poterit, quia non hoc animo fecit, quasi alienum negotium gerens: et ita Trebatius et Proculus putat.
如果某人在自以为是继承人期间埋葬了家父,他将不能使用葬礼诉讼,因为他并非怀着管理他人事务的意图而做此事;特雷巴蒂乌斯和普罗库鲁斯也是这样认为的。
puto tamen et ei ex causa dandam actionem funerariam.
然而,我认为根据具体情况,也应当给予他葬礼诉讼。
§11.7.14.12Labeo ait, quotiens quis aliam actionem habet de funeris impensa consequenda, funeraria eum agere non posse: et ideo si familiae erciscundae agere possit, funeraria non acturum: plane si iam familiae erciscundae iudicio actum sit, posse agi.
拉贝奥说,只要某人拥有其他旨在收回葬礼支出的诉讼,他就不能提起葬礼诉讼;因此,如果他能提起遗产分割诉讼,他就不会提起葬礼诉讼;显然,如果已经通过遗产分割审判提起了诉讼,则可以提起葬礼诉讼。
§11.7.14.13Idem Labeo ait, si prohibente herede funeraueris testatorem, ex causa competere tibi funerariam: quid enim si filium testatoris heres eius prohibuit? huic contradici potest: 'ergo pietatis gratia funerasti'.
同一位拉贝奥说,如果在继承人禁止的情况下你埋葬了遗言人,根据具体情况你享有葬礼诉讼;因为,如果继承人禁止遗言人的儿子被埋葬,该如何。 对此可以反驳说:“因此你是出于敬爱而埋葬他的。
sed pone me testatum: habiturum me funerariam actionem: de suo enim expedit mortuos funerari.
”但假设我做出了表明:我将享有葬礼诉讼;因为由死者自己的财产来埋葬死者是有益的。
et quid si testator quidem funus mihi mandauit, heres prohibet, ego tamen nihilo minus funeraui? nonne aequum est mihi funerariam competere? et generaliter puto iudicem iustum non meram negotiorum gestorum actionem imitari, sed solutius aequitatem sequi, cum hoc ei et actionis natura indulget.
又如果遗言人确实将葬礼委托给我,继承人予以禁止,但我仍然予以埋葬,情况又如何。 我享有葬礼诉讼难道不是公平的吗。 而且我普遍认为,公正的法官不应当仅仅模仿纯粹的无因管理诉讼,而应当更灵活地遵循衡平,因为诉讼的性质本身就允许他这样做。
§11.7.14.14Diuus autem Marcus rescripsit eum heredem, qui prohibet funerari ab eo quem testator elegit, non recte facere: poenam tamen in eum statutam non esse.
而神君马克里乌斯曾答复说,禁止由遗言人所选之人进行埋葬的继承人,其行为是不正当的;然而,并未对他规定惩罚。
§11.7.14.15Qui mandatu alterius funerauit, non habet funerariam actionem, sed is scilicet, qui mandauit funerandum, siue soluit ei cui mandauit siue debet.
受他人委任而埋葬他人者,不享有葬礼诉讼,而当然是由委任埋葬者享有,无论他是否已向受任者支付,还是尚有欠款。
quod si pupillus mandauit sine tutore auctore, utilem funerariam dandam aduersus heredem ei qui impendit: lucrari enim heredem iniquum est.
但如果未成年人在无后见人同意的情况下进行了委任,则应当针对继承人,给实际支出费用者提供准用葬礼诉讼;因为继承人获得不当利益是不公正的。
si autem pupillus funus ad se pertinens sine tutoris auctoritate mandauit, dandam in eum actionem arbitror, si et heres extitit ei qui funeratus est soluendoque hereditas est.
然而,如果未成年人未经后见人同意委任了属于其自身的葬礼,我认为应当针对他提起诉讼,如果他也是被埋葬者的继承人且遗产具有偿债能力。
contra si quis mandatu heredis funerauit, non posse eum funeraria agere Labeo scribit, quia habet mandati actionem.
相反,拉贝奥写道,如果有人受继承人委任而埋葬死者,他不能提起葬礼诉讼,因为他享有委任诉讼。
§11.7.14.16Si tamen quasi negotium heredis gerens funerauit, licet ratum non habeat, tamen funeraria eum agere posse Labeo scribit.
拉贝奥写道,然而,如果是作为继承人的无因管理进行埋葬的,即使继承人不予追认,他仍然可以提起葬礼诉讼。
§11.7.14.17Datur autem haec actio aduersus eos ad quos funus pertinet, ut puta aduersus heredem bonorumue possessorem ceterosque successores.
此外,这一诉讼是针对那些与葬礼相关的人提起的,例如针对继承人、遗产占有者以及其他继承承继人。

词汇与语法注释

  1. 11.7.14.8licet ex hoc ipso neque pro herede gestio neque aditio praesumitur — 表让步的连词 `licet` 在古典拉丁语中通常接虚拟式,但在法学及后期拉丁语中,如本处所示,可接直说式(`praesumitur`)。此处指出,埋葬行为本身既不推定为作为继承人的事务管理(`pro herede gestio`),也不推定为接受继承(`aditio`)。
  2. 11.7.14.10Iudicem, qui de ea aequitate cognoscit, interdum sumptum omnino non debere admittere — 该句缺少主句动词,由宾格 `Iudicem` 和不定式 `non debere admittere` 构成“宾格加不定式”结构。这作为前文观点的延续(或省略了 `puto` 或 `oportere` 等动词),对法官提出了规范性、义务性的裁判标准。
  3. 11.7.14.13prohibente herede — 由名词 `herede` 和现在分词 `prohibente` 构成的夺格绝对结构(ablative absolute)。表示让步或伴随状况,意为“在继承人禁止的情况下”或“尽管继承人予以禁止”。
  4. 11.7.14.15utilem funerariam — 省略了名词 `actionem` 的形容词组合(即 `utilem funerariam actionem`),意为“准用葬礼诉讼”。指在缺乏市民法上的严格要件(如有效的委任关系)时,裁判官基于衡平原则特许给予特定当事人的诉讼救济手段。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §11.7.14.8-11.7.14.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:11.7.14.8-11.7.14.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。