Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §10.4.9.pr-10.4.9.8

恶意放弃占有与出示之诉中的利益评估

第 1735 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本部分探讨了在出示之诉(actio ad exhibendum)中,被告因恶意致使其不占有目的物时的责任,并结合多种具体案例详述了出示的范围以及原告利益的估价标准。

[ULPIANUS libro uicensimo quarto ad edictum.
[乌尔比安《告示释义》第二十四卷。
] §10.4.9.prIulianus scribit: si quis hominem quem possidebat occiderit siue ad alium transtulerit possessionem siue ita rem corruperit ne haberi possit, ad exhibendum tenebitur, quia dolo fecit quo minus possideret.
] 尤里安写道:如果某人杀死了他所占有的奴隶,或者将占有转移给他人,或者以使该物无法被持有的方式损坏之,则他将承担出示之诉的责任,因为他是出于恶意致使其不占有。
proinde et si uinum uel oleum uel quid aliud effuderit uel confregerit, ad exhibendum tenebitur.
因此,如果他倾倒了葡萄酒或油,或者打碎了其他任何东西,他也将承担出示之诉的责任。
§10.4.9.1Glans ex arbore tua in fundum meum decidit: eam ego immisso pecore depasco: qua actione possum teneri? Pomponius scribit competere actionem ad exhibendum, si dolo pecus immissi, ut glandem comederet: nam et si glans extaret nec patieris me tollere, ad exhibendum teneberis, quemadmodum si materiam meam delatam in agrum suum quis auferre non pateretur.
你树上的橡子落入了我的土地:我放牧牲畜将其吃掉:我可以通过何种诉讼被追究责任? 蓬波尼乌斯写道,如果我是出于恶意放牧牲畜以吃掉橡子,则出示之诉成立:因为即使橡子还存在,而你不允许我将其收回,你也将承担出示之诉的责任,这正如同某人不允许我运走落入其土地的我的木材一样。
et placet nobis Pomponii sententia, siue glans extet siue consumpta sit.
我们赞同蓬波尼乌斯的意见,无论橡子是还存在还是已被消耗。
sed si extet, etiam interdicto de glande legenda, ut mihi tertio quoque die legendae glandis facultas esset, uti potero, si damni infecti cauero.
但如果橡子还存在,只要我对未受损害提供担保,我也可以利用关于收集橡子的禁令,以便我每隔一天有收集橡子的机会。
§10.4.9.2Si quis rem fecit ad alium peruenire, uidetur dolo fecisse quo minus possideat, si modo hoc dolose fecerit.
如果某人使某物归于他人,只要他是出于恶意这样做,即被视为出于恶意致使其不占有。
§10.4.9.3Sed si quis rem deteriorem exhibuerit, aeque ad exhibendum eum teneri Sabinus ait.
但萨比努斯说,如果某人出示了变质的物,他同样要承担出示之诉的责任。
sed hoc ibi utique uerum est, si dolo malo in aliud corpus res sit translata, ueluti si ex scypho massa facta sit: quamquam enim massam exhibeat, ad exhibendum tenebitur, nam mutata forma prope interemit substantiam rei.
但这仅在因恶意而将该物转化为另一种形态时才绝对适用,例如从杯子做成金属块:因为即使他出示了该金属块,他也将承担出示之诉的责任,因为形状的改变几乎消灭了该物的主体。
§10.4.9.4Marcellus scribit, si tibi decem nomismata sint sub condicione legata et mihi decem usus fructus pure, deinde heres pendente condicione non exacta cautione decem fructuario soluerit, ad exhibendum eum actione teneri, quasi dolo fecerit quo minus possideret: dolus autem in eo est, quod cautionem exigere supersedit a fructuario effectumque, ut legatum tuum euanesceret, cum iam nummos uindicare non possis.
马尔切鲁斯写道,如果十个硬币在特定条件下遗赠给你,而这十个硬币的用益权无条件地遗赠给我,其后在条件未定期间,继承人在未索取担保的情况下将这十个硬币支付给了用益权人,则继承人将承担出示之诉的责任,就好像他是出于恶意致使其不占有一样:恶意在于他未向用益权人索取担保,从而导致你的遗赠消灭,因为你已无法请求这些硬币。
ita demum autem locum habebit ad exhibendum actio, si condicio extiterit legati.
然而,只有在遗赠的条件成就时,出示之诉才得以成立。
potuisti tamen tibi prospicere stipulatione legatorum et, si prospexisti, non erit tibi necessaria ad exhibendum actio.
不过,你本可以通过关于遗赠的问答条款来保护自己,如果你已经做到了,你就不需要出示之诉。
si tamen ignarus legati tui a fructuario satis non exegit, dicit Marcellus cessare ad exhibendum, scilicet quia nullus dolus est: succurrendum tamen legatario in factum aduersus fructuarium actione ait.
然而,如果继承人因不知道你的遗赠而未向用益权人索取足够的担保,马尔切鲁斯说,出示之诉不予成立,这自然是因为不存在恶意;但他认为,应通过针对用益权人的基于事实的诉讼来救济遗赠受取人。
§10.4.9.5Quantum autem ad hanc actionem attinet, exhibere est in eadem causa praestare, in qua fuit, cum iudicium acciperetur, ut quis copiam rei habens possit exsequi actione quam destinauit in nullo casu quam intendit laesa, quamuis non de restituendo, sed de exhibendo agatur.
但就此诉讼而言,“出示”是指以在接受诉讼(争点合致)时所处的相同法律地位提供该物,以便拥有该物利用可能的人能够追行其所企图的诉讼,且其所主张的权利在任何情况下均不受损,尽管此诉讼并非关于返还,而是关于出示。
§10.4.9.6Proinde si post litem contestatam usucaptum exhibeat, non uidetur exhibuisse, cum petitor intentionem suam perdiderit, et ideo absolui eum non oportere, nisi paratus sit repetita die intentionem suscipere, ita ut fructus secundum legem aestimentur.
因此,如果在争点合致后,出示了已被时效取得的物,则不被视为已出示,因为请求人已丧失了其请求权,是以不应免除其责任,除非他准备好在重新确定的日期接受该请求,从而使孳息依法予以估价。
§10.4.9.7Quia tamen causa petitori in hac actione restituitur, Sabinus putauit partum quoque restituendum, siue praegnas fuerit mulier siue postea conceperit: quam sententiam et Pomponius probat.
然而,由于在此诉讼中利益被恢复给请求人,萨比努斯认为,无论女奴隶在诉讼时已怀孕还是其后怀孕,其所生之子也应予以返还:蓬波尼乌斯亦赞同这一意见。
§10.4.9.8Praeterea utilitates, si quae amissae sunt ob hoc quod non exhibetur uel tardius quid exhibetur, aestimandae a iudice sunt: et ideo Neratius ait utilitatem actoris uenire in aestimationem, non quanti res sit, quae utilitas, inquit, interdum minoris erit quam res erit.
此外,若因不出示或迟延出示某物而丧失了任何利益,审判官应当对其进行估价:因此内拉蒂乌斯说,进入估价的是原告的利益,而非该物本身的价值,他说,这种利益有时会小于该物本身的价值。

词汇与语法注释

  1. 10.4.9.1si dolo pecus immissi — immissi 是完成时态动词 immisi(第一人称单数完成式,“我放牧了/放任了”)的手稿异体字。由于 pecus 是中性单数名词,在文法上不可能将 immissi 视为修饰它的分词(阳性单数属格或复数主格)。
  2. 10.4.9.4non exacta cautione — 这是一个夺格绝对(独立夺格)结构,意为“在未索取担保的情况下”。此处指继承人在未要求用益权人提供法定担保(cautio usufructuaria)的情况下,即交付了受遗赠财产的过失或恶意行为。
  3. 10.4.9.5actione quam destinauit in nullo casu quam intendit laesa — laesa 为夺格 laesā,修饰前文的夺格名词 actione。此处插入了关系从句 quam intendit(他所主张的[诉讼/请求]),构成了“以其所企图的诉讼,且其请求在任何情况下均不受损”的句法结构。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §10.4.9.pr-10.4.9.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:10.4.9.pr-10.4.9.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。