Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §10.4.11.pr-10.4.11.2

出示之诉中的遗产损失估算与费用承担

第 1737 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本文讨论了因未出示奴隶导致遗产丧失时的损害赔偿估算、出示物的地点与费用分担规则,以及在诉讼系属后失去对部分系争物占有的被告的责任。

[ULPIANUS libro uicensimo quarto ad edictum.
[乌尔比安《告示释义》第二十四卷。
] §10.4.11.prSed et si hereditas amissa sit ob hoc, quod seruus non exhibeatur, aequissimum est aestimari officio iudicis damnum hereditatis.
] 但是,如果因为奴隶未被出示而导致遗产丧失,则由裁判官依照职权对遗产的损失进行估算,这是最为公平的。
§10.4.11.1Quo autem loco exhiberi rem oporteat uel cuius sumptibus, uideamus.
然而,让我们来看看,应当在何处出示该物,或者由谁承担费用。
et Labeo ait ibi exhibendum, ubi fuerit cum lis contestaretur, periculo et impendiis actoris perferendam perducendamue eo loci ubi actum sit.
拉贝奥说,应当在诉讼系属时该物所在地出示,而将其运送或带到起诉地点的风险和费用,则应当由原告承担。
pascere plane seruum uestire curare possessorem oportere ait.
他明确指出,占有者应当负责供养、穿衣和照顾奴隶。
ego autem arbitror interdum etiam haec actorem agnoscere oportere, si forte ipse seruus ex operis uel artificio suo solebat se exhibere, nunc uero cogitur uacare.
但我认为,有时原告也应当承担这些费用,例如,如果奴隶本来是通过自己的劳动或手艺自食其力,而现在却被迫闲置。
proinde et si apud officium fuerit depositus exhibendus, cibaria debebit adgnoscere qui exhiberi desideranit, si non solebat possessor seruum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare.
因此,即使需要出示的奴隶被寄存保存在官署,如果占有者平时没有供养该奴隶的习惯,那么要求出示奴隶的人就必须承担伙食费;因为如果他平时就有供养的习惯,就像他平时供养一样,他也不能拒绝承担伙食费。
interdum tamen eo loco exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: nam in hunc casum suis sumptibus et periculo debebit exhibere in eum locum ubi agatur, ne ei calliditas sua prosit.
然而,有时他必须自费在起诉地出示,例如,假设他故意将财产转移到隐蔽的地方,以便使原告在出示时感到更为不便;因为在这种情况下,为了不让他的狡黠使其获利,他必须自负费用和风险将物出示在诉讼进行的地点。
§10.4.11.2Si de pluribus rebus quis conueniatur et litis contestatae tempore omnes possedit, licet postea quasdam desierit quamuis sine dolo malo possidere, damnandum, nisi exhibeat eas quas potest.
如果有人因多件财产而被起诉,并且在诉讼系属时占有着所有这些财产,即使他后来失去了对其中某些财产的占有(哪怕并无恶意),他也应当被判败诉,除非他出示他能够出示的那些财产。

词汇与语法注释

  1. §10.4.11.prob hoc, quod seruus non exhibeatur — 当 quod 从句用于陈述事实原因时通常要求直陈式,但此处使用虚拟式现在时 exhibeatur,可能是受到前文虚拟式 amissa sit 的语气吸引,或是为了在条件句语境中表达一种假设性或主观性的原因。
  2. §10.4.11.1perferendam perducendamue — 这是修饰前文阴性单数宾格 rem 的动形容词,构成了由 Labeo ait 引导的宾格加不定式结构(省略了 esse)。此处对运送无生命物的 perferre(运送)和领引奴隶等有生命物的 perducere(带往)进行了词义上的精确区分。
  3. §10.4.11.1se exhibere — 动词 exhibere 在本诉讼上下文中主要用于“出示”(法庭上的物),但此处在带反身代词的形式 se exhibere 中,作为一个习惯用语,意为奴隶“自活”或“维持自身生计”。
  4. §10.4.11.2damnandum — 这是一个省略了 esse 的动形容词结构(damnandum esse)。其逻辑主语是前文条件从句 si de pluribus rebus quis conueniatur 中的不定代词 quis(被告),意为“(该被告)应当被判败诉”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §10.4.11.pr-10.4.11.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:10.4.11.pr-10.4.11.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。