Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §1.10.1.pr-1.10.1.2

执政官在奴隶解放中的管辖权与限制

第 172 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节规定了执政官在奴隶解放方面的职责,包括为解放者提供评议会、各执政官独立行使管辖权的原则,以及未满二十岁的执政官自身解放奴隶时的限制。

[ULPIANUS libro secundo de officio consulis. ] §1.10.1.prOfficium consulis est consilium praebere manumittere uolentibus.
[乌尔比安,执政官的职责第二卷] 执政官的职责是为希望解放奴隶的人提供评议会。
§1.10.1.1Consules et seorsum singuli manumittunt: sed non potest is, qui apud alterum nomina ediderit, apud alterum manumittere: separatae enim sunt manumissiones.
执政官们也各自单独进行解放:但在其中一位执政官处登记了姓名的人,不能在另一位处进行解放:因为解放程序是各自独立的。
sane si qua ex causa collega manumittere non poterit infirmitate uel aliqua iusta causa impeditus, collegam posse manumissionem expedire senatus censuit.
当然,元老院决议,如果同僚因疾病或其他正当理由受阻而无法进行解放,另一位同僚可以代为执行该解放程序。
§1.10.1.2Consules apud se seruos suos manumittere posse nulla dubitatio est.
毫无疑问,执政官可以在自己面前解放自己的奴隶。
sed si euenerit, ut minor uiginti annis consul sit, apud se manumittere non poterit, cum ipse sit, qui ex senatus consulto consilii causam examinat: apud collegam uero causa probata potest.
但如果恰逢执政官未满二十岁,他就不能在自己面前解放奴隶,因为根据元老院决议,他自己就是向评议会审查(解放)原因的人;然而,一旦原因在同僚面前获得批准,他就可以进行解放。

词汇与语法注释

  1. 1.10.1.prconsilium praebere — 这里的 consilium 并非抽象的“建议”,而是指根据《埃利亚·塞恩蒂亚法》等法律设立、用于审查未满二十岁主人释放奴隶之正当理由的“评议会(咨询机构)”。因此,consilium praebere 的意思是“提供/召集评议会”。
  2. 1.10.1.1apud alterum nomina ediderit — nomina edere 是一个法律术语,意为“登记/申报(拟解放奴隶的)姓名”。该句表明,一旦在其中一位执政官(apud alterum)处进行了申报,就不能在另一位执政官处完成解放程序,体现了管辖权的独立性。
  3. 1.10.1.2cum ipse sit, qui ex senatus consulto consilii causam examinat — 连词 cum 引导原因从句。属格 consilii 可与 causam 关联,也可指在其面前进行审查的评议会。这里解释了未满二十岁的执政官为何不能在自己面前释放奴隶:因为这将使他同时扮演审查者与申请者的双重角色,违反了禁止自己审判自己的原则。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §1.10.1.pr-1.10.1.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:1.10.1.pr-1.10.1.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。