[ULPIANUS libro secundo de officio consulis. ] §1.10.1.prOfficium consulis est consilium praebere manumittere uolentibus.
[울피아누스, 집정관의 직무에 관하여 제2권] 집정관의 직무는 노예를 해방하고자 하는 자들에게 평의회를 제공하는 것이다.
§1.10.1.1Consules et seorsum singuli manumittunt: sed non potest is, qui apud alterum nomina ediderit, apud alterum manumittere: separatae enim sunt manumissiones.
집정관들은 각각 개별적으로도 해방을 행한다. 하지만 한쪽 집정관 밑에서 이름을 신고한 자가 다른 쪽 집정관 밑에서 해방을 할 수는 없다. 왜냐하면 해방 절차는 분리되어 있기 때문이다.
sane si qua ex causa collega manumittere non poterit infirmitate uel aliqua iusta causa impeditus, collegam posse manumissionem expedire senatus censuit.
물론, 동료 집정관이 질병이나 다른 정당한 이유로 인해 방해를 받아 해방을 할 수 없는 상황이 발생한다면, 동료 집정관이 그 해방 절차를 집행할 수 있다고 원로원은 의결하였다.
§1.10.1.2Consules apud se seruos suos manumittere posse nulla dubitatio est.
집정관들이 자신의 밑에서 자기 소유의 노예를 해방할 수 있다는 점에는 아무런 의문이 없다.
sed si euenerit, ut minor uiginti annis consul sit, apud se manumittere non poterit, cum ipse sit, qui ex senatus consulto consilii causam examinat: apud collegam uero causa probata potest.
그러나 만일 집정관이 20세 미만인 일이 발생한다면, 자신의 밑에서 해방할 수는 없다. 왜냐하면 원로원 의결에 따라 평의회에 제출된 (해방의) 사유를 심사하는 사람 자체가 바로 그 자신이기 때문이다. 하지만 동료 집정관 밑에서 사유가 승인된다면 해방을 할 수 있다.