§1Rebellione trium principum et caede incertum diu et quasi uagum imperium suscepit firmauitque tandem gens Flauia, obscura illa quidem ac sine ullis maiorum imaginibus, sed tamen rei p.
在三位皇帝的叛乱与被杀之后,弗拉维王朝终于接管并稳定了长期处于动荡、仿佛漂流不定的帝国。
nequaquam paenitenda, constet licet Domitianum cupiditatis ac saeuitiae merito poenas luisse.
这一家族虽然出身卑微,没有任何祖先的肖像,但绝不至于让国家感到后悔,尽管人们必须承认,多米蒂安因其贪婪和残暴而得到了应有的惩罚。
T. Flauius Petro, municeps Reatinus, bello ciuili Pompeianarum partium centurio an euocatus, profugit ex Pharsalica acie domumque se contulit, ubi deinde uenia et missione impetrata coactiones argentarias factitauit.
蒂托·弗拉维·佩特罗是里亚特市民,在内战中曾是庞培派的百人队长或应召兵,他从法萨卢斯战役中逃脱并返回家乡,随后在获得赦免和退伍许可后,从事拍卖收款人的业务。
huius filius, cognomine Sabinus, expers militiae —etsi quidam eum primipilarem, nonnulli, cum adhuc ordines duceret, sacramento solutum per causam ualitudinis tradunt—publicum quadragesimae in Asia egit;
他的儿子,名叫萨比努斯,未曾服兵役——尽管有人传言他是首席百人队长,也有人传言他还在带兵时因健康原因被解除军誓——在亚细亚行省担任四十税一的征收员。
manebantque imagines a ciuitatibus ei positae sub hoc titulo: ΚΑΛΩΣ. postea faenus apud Heluetios exercuit ibique diem obiit superstitibus uxore Vespasia Polla et duobus ex ea liberis, quorum maior Sabinus ad praefecturam urbis, minor Vespasianus ad principatum usque processit.
各城市为他树立的肖像留存下来,其铭文为:“优异地”。 此后,他在赫尔维蒂人那里经营放贷业务,并在那里去世,留下了妻子维斯帕西娅·波拉以及与她所生的两个孩子。 其中长子萨比努斯升任城市长官,次子维斯帕先则一路晋升至帝位。
Polla Nursiae honesto genere orta patrem habuit Vespasium Pollionem, ter tribunum militum praefectumque castrorum, fratrem senatorem praetoriae dignitatis.
波拉出身于努尔西亚的体面家族,其父亲维斯帕修斯·波利奥曾三任军事护民官和营地长官,其兄长则是具有裁判官尊严的元老院议员。
locus etiam ad sextum miliarium a Nursia Spoletium euntibus in monte summo appellatur Vespasiae, ubi Vespasiorum complura monumenta extant, magnum indicium splendoris familiae et uetustatis.
此外,在从努尔西亚前往斯波莱蒂乌姆的方向,在第六个里程碑处的山顶上,有一个地方被称为维斯帕西埃,那里留存着许多维斯帕修斯家族的纪念碑,这是该家族显赫与古老的极大证明。
non negauerim iactatum a quibusdam Petronis patrem e regione Transpadana fuisse mancipem operarum, quae ex Vmbria in Sabinos ad culturam agrorum quotannis commeare soleant; subsedisse autem in oppido Reatino uxore ibidem ducta.
我不否认有人传言佩特罗的父亲是波河以北地区的人,负责组织每年从翁布里亚前往萨宾地区务农的季节工;并称他在娶了当地妻子后定居于里亚特镇。
ipse ne uestigium quidem de hoc, quamuis satis curiose inquirerem, inueni.
然而,尽管我进行了相当仔细的调查,我自己却连这方面的一点痕迹也没有发现。
§2Vespasianus natus est in Sabinis ultra Reate uico modico, cui nomen est Falacrinae, XV. Kal. Decb. uesperi, Q. Sulpicio Camerino C. Poppaeo Sabino cons. , quinquennio ante quam Augustus excederet;
维斯帕先出生于萨宾地区、里亚特以外的一个名为法拉克里奈的小村庄,时间是在奥古斯都去世前五年,Q·苏尔皮基乌斯·卡梅里努斯和C·波佩乌斯·萨比努斯担任执政官之年的11月17日傍晚。
educatus sub paterna auia Tertulla in praediis Cosanis.
他在科萨的庄园里,在祖母特尔图拉的抚养下长大。
quare princeps quoque et locum incunabulorum assidue frequentauit, manente uilla qualis fuerat olim, ne quid scilicet oculorum consuetudini deperiret;
因此,即使在成为皇帝后,他也经常回到他摇篮所在地,别墅也保持着原样,显然是为了不让习惯的视觉记忆有所丧失。
et auiae memoriam tanto opere dilexit, ut sollemnibus ac festis diebus pocillo quoque eius argenteo potare perseuerauerit.
他非常热爱对祖母的追忆,以至于在庄严和节日里,他仍坚持用她的小银杯喝酒。
Sumpta uirili toga latum clauum, quanquam fratre adepto, diu auersatus est, nec ut tandem appeteret compelli nisi a matre potuit.
在穿上成年男子的托加袍后,尽管他的兄长已经获得了宽幅紫边袍,他却在很长一段时间内对此表示反感,直到最后只有他的母亲才能逼迫他去争取。
ea demum extudit magis conuicio quam precibus uel auctoritate, dum eum identidem per contumeliam anteambulonem fratris appellat.
母亲最终通过责骂而不是恳求或权威说服了他,因为她不断地羞辱他,称他是“他哥哥的跟班”。
Tribunatum militum in Thracia meruit; quaestor Cretam et Cyrenas prouinciam sorte cepit; aedilitatis ac mox praeturae candidatus, illam non sine repulsa sextoque uix adeptus est loco, hanc prima statim petitione et in primis.
他在色雷斯服了军事护民官役;作为财务官,他通过抽签获得了克里特和昔兰尼行省;作为市政官及随后的裁判官候选人,他经历了一次落选,仅以第六名的身份勉强获得前者,而后者则在第一次申请时便名列前茅。
praetor infensum senatui Gaium ne quo non genere demereretur, ludos extraordinarios pro uictoria eius Germanica depoposcit poenaeque coniuratorum addendum censuit, ut insepulti proicerentur.
作为裁判官,为了不漏掉任何一种取悦对元老院怀有敌意的盖乌斯的方式,他请求为盖乌斯的日耳曼胜利举行特别的竞技会,并建议在对阴谋者惩罚中增加一项:暴尸不葬。
egit et gratias ei apud amplissimum ordinem, quod se honore cenae dignatus esset.
他还在最高议会面前向盖乌斯表示感谢,感谢皇帝赐予他共进晚餐的荣誉。