Humanitext Reader

スエトニウス · ウェスパシアヌス §1-2

フラウィウス氏族の出自とウェスパシアヌスの初期経歴

1 / 7 箇所 · ラテン語

要旨

フラウィウス氏族の出自と家系、およびウェスパシアヌスの誕生から初期のキャリア(軍職、財務官、法務官職の獲得)までを描く。

§1Rebellione trium principum et caede incertum diu et quasi uagum imperium suscepit firmauitque tandem gens Flauia, obscura illa quidem ac sine ullis maiorum imaginibus, sed tamen rei p.
3人の皇帝の反乱と殺害によって、長らく不安定で、いわば漂流状態にあった帝国を、フラウィウス氏族がついに引き受け、かつ安定させた。 この氏族は、確かに無名で祖先の肖像画を持たないものではあったが、しかし国家にとって決して悔いるべきものではなかった。
nequaquam paenitenda, constet licet Domitianum cupiditatis ac saeuitiae merito poenas luisse.
もっとも、ドミティアヌスがその強欲と残酷さのために自業自得の罰を受けたことは認めざるを得ないとしても。
T. Flauius Petro, municeps Reatinus, bello ciuili Pompeianarum partium centurio an euocatus, profugit ex Pharsalica acie domumque se contulit, ubi deinde uenia et missione impetrata coactiones argentarias factitauit.
レアテの市民であったT・フラウィウス・ペトロは、内乱においてポンペイウス派の百人隊長であったか、あるいは召集兵であったが、ファルサロスの戦場から逃亡して帰宅し、その後、恩赦と除隊許可を得て、競売の代金回収業を営んだ。
huius filius, cognomine Sabinus, expers militiae —etsi quidam eum primipilarem, nonnulli, cum adhuc ordines duceret, sacramento solutum per causam ualitudinis tradunt—publicum quadragesimae in Asia egit;
彼の息子で、サビヌスという通称の者は、軍務の経験がなかったが――もっとも、一部の者は彼を筆頭百人隊長であったと伝え、またある人々は、彼がまだ百人隊を率いていたときに、病気を理由に退役されたと伝えているが――アジア属州において40分の1税の徴収請負人を務めた。
manebantque imagines a ciuitatibus ei positae sub hoc titulo: ΚΑΛΩΣ. postea faenus apud Heluetios exercuit ibique diem obiit superstitibus uxore Vespasia Polla et duobus ex ea liberis, quorum maior Sabinus ad praefecturam urbis, minor Vespasianus ad principatum usque processit.
そして、諸都市が彼のために建てた肖像画が、『見事に』という碑文とともに残されていた。 その後、彼はヘルウェティイ族の地で金貸しを営み、そこで、妻のウェスパシア・ポッラと彼女との間に生まれた二人の子供を残して世を去った。 その子のうち、兄のサビヌスは首都長官にまで、弟のウェスパシアヌスは帝位にまで上り詰めた。
Polla Nursiae honesto genere orta patrem habuit Vespasium Pollionem, ter tribunum militum praefectumque castrorum, fratrem senatorem praetoriae dignitatis.
ヌルシアの由緒ある家柄の出身であるポッラは、軍事トリブヌスを3度務め、陣営長官でもあったウェスパシウス・ポッリオを父に持ち、法務官格の元老院議員を兄に持っていた。
locus etiam ad sextum miliarium a Nursia Spoletium euntibus in monte summo appellatur Vespasiae, ubi Vespasiorum complura monumenta extant, magnum indicium splendoris familiae et uetustatis.
また、ヌルシアからスポレティウムへ向かう途中の6マイル地点、山頂にある場所はウェスパシアイと呼ばんでおり、そこにはウェスパシウス家の記念碑が数多く残っており、これがこの家族の輝かしさと古さの大きな証拠となっている。
non negauerim iactatum a quibusdam Petronis patrem e regione Transpadana fuisse mancipem operarum, quae ex Vmbria in Sabinos ad culturam agrorum quotannis commeare soleant; subsedisse autem in oppido Reatino uxore ibidem ducta.
一部の人々によって、ペトロの父親がポー川の向こう側の地域の出身であり、農耕のために毎年ウンブリアからサビニ地方へと出稼ぎに行く労働者たちの手配師であったこと、そして彼がその地で妻を娶り、レアテの町に定住したという噂が流されたことは、私は否定しない。
ipse ne uestigium quidem de hoc, quamuis satis curiose inquirerem, inueni.
私自身は、十分に注意深く調査したにもかかわらず、このことに関するいかなる痕跡も見出すことができなかった。
§2Vespasianus natus est in Sabinis ultra Reate uico modico, cui nomen est Falacrinae, XV. Kal. Decb. uesperi, Q. Sulpicio Camerino C. Poppaeo Sabino cons. , quinquennio ante quam Augustus excederet;
ウェスパシアヌスは、サビニ地方のレアテの先にあるファラクリナエという名の小さな村で、アウグストゥスが世を去る5年前の、Q・スルピキウス・カメリヌスとC・ポッパエウス・サビヌスが執政官の年の、11月17日の夕方に生まれた。
educatus sub paterna auia Tertulla in praediis Cosanis.
彼はコサの所領において、父方の祖母テルトゥッラのもとで育てられた。
quare princeps quoque et locum incunabulorum assidue frequentauit, manente uilla qualis fuerat olim, ne quid scilicet oculorum consuetudini deperiret;
そのため、彼は皇帝となってからも、生まれ故郷を頻繁に訪れ、昔ながらの別荘もそのままで残された。 それはもちろん、目慣れた光景が失われないようにするためであった。
et auiae memoriam tanto opere dilexit, ut sollemnibus ac festis diebus pocillo quoque eius argenteo potare perseuerauerit.
また、彼は祖母の思い出を深く愛していたので、祝祭日には、彼女の小さな銀の杯を使って飲むことをずっと続けたほどであった。
Sumpta uirili toga latum clauum, quanquam fratre adepto, diu auersatus est, nec ut tandem appeteret compelli nisi a matre potuit.
男服を着用した際、兄がすでにそれを獲得していたにもかかわらず、彼は幅広の紫の帯を長い間嫌がり、ついにそれを求めるよう説得できたのは、彼の母親だけであった。
ea demum extudit magis conuicio quam precibus uel auctoritate, dum eum identidem per contumeliam anteambulonem fratris appellat.
彼女は、懇願や威厳によってではなく、むしろ非難によって、彼を屈服させた。 彼女は彼を侮辱を込めて、繰り返し『兄の先導人』と呼んだからである。
Tribunatum militum in Thracia meruit; quaestor Cretam et Cyrenas prouinciam sorte cepit;
彼はトラキアで軍事トリブヌスとして軍務に就き、財務官としてはクレータ・キュレーネ属州を抽選で得た。
aedilitatis ac mox praeturae candidatus, illam non sine repulsa sextoque uix adeptus est loco, hanc prima statim petitione et in primis.
按察官、次いで法務官の候補者となったが、前者は落選を経験し、ようやく6番目の順位で獲得し、後者は最初の立候補で、しかも最上位層の一人として獲得した。
praetor infensum senatui Gaium ne quo non genere demereretur, ludos extraordinarios pro uictoria eius Germanica depoposcit poenaeque coniuratorum addendum censuit, ut insepulti proicerentur.
法務官のとき、彼は元老院に対して敵対的であったガイウスにあらゆる方法で取り入ろうとし、彼のゲルマニアでの勝利を祝う特別の競技会を要求し、また、謀反人たちの処罰に、埋葬されずに遺体を投げ捨てることを加えるよう提案した。
egit et gratias ei apud amplissimum ordinem, quod se honore cenae dignatus esset.
さらに彼は、元老院の前で、皇帝が自分を夕食会に招く名誉を与えてくれたことに対して感謝の意を表した。

語釈・文法注

  1. 1.1constet licet — licet に接続法(constet)が続く譲歩節で、「〜ということは認めざるを得ないとしても」の意を表す。
  2. 1.4non negauerim — 接続法完了(潜在・可能)の用法で、断言を和らげ「私は否定しないであろう」という意味になる。
  3. 2.2dum ... appellat — dum に直説法現在(appellat)が組み合わさり、理由や並行する行為(「呼び続けることによって」)を表している。

この箇所を引用する

スエトニウス, ウェスパシアヌス §1-2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo020.humanitext-lat2:1-2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。