Humanitext Reader

苏维托尼乌斯 · 维特里乌斯传 §1-2

维特里乌斯家族的起源与先祖生平

第 1 段,共 5 段 · 拉丁语

内容简介

作者介绍了关于维特里乌斯家族起源的两种截然相反的说法,随后概述了普布利乌斯·维特里乌斯的四个儿子的生平,特别是卢基乌斯在阿谀奉承方面的惊人才能及其轶事。

§1Vitelliorum originem alii aliam et quidem diuersissimam tradunt, partim ueterem et nobilem, partim uero nouam et obscuram atque etiam sordidam;
关于维特里乌斯家族的起源,人们众说纷纭,且截然不同:有的说它古老而高贵,有的则说它新近、卑微甚至下贱。
quod ego per adulatores obtrectatoresque imperatoris Vitelli euenisse opinarer, nisi aliquanto prius de familiae condicione uariatum esset.
如果不是早在很久以前关于该家族的地位就存在争议,我本以为这只是因为皇帝维特里乌斯的奉承者和诽谤者所致。
extat Q. †Elogi ad Quintum Vitellium Diui Augusti quaestorem libellus, quo continetur, Vitellios Fauno Aboriginum rege et Vitellia, quae multis locis pro numine coleretur, ortos toto Latio imperasse; horum residuam stirpem ex Sabinis transisse Romam atque inter patricios adlectam; indicia stirpis mansisse diu uiam Vitelliam ab Ianiculo ad mare usque, item coloniam eiusdem nominis, quam gentili copia aduersus Aequiculos tutandam olim depoposcissent; tempore deinde Samnitici belli praesidio in Apuliam misso quosdam ex Vitellis subsedisse Nuceriae eorumque progeniem longo post interuallo repetisse urbem atque ordinem senatorium.
现存有一册昆图斯·埃洛基乌斯写给神圣奥古斯都的财务官昆图斯·维特里乌斯的册子,其中写道:维特里乌斯家族源自原住民国王法乌努斯,以及在许多地方被尊为神灵的维特里亚,他们曾统治整个拉提姆;他们残留的后裔从萨宾人之地迁至罗马,并被列入贵族阶层;这一家族的遗迹长久保留下来,即从雅尼库鲁姆一直延伸到海边的维特里亚大道,以及同名的殖民城,当年他们曾请求用宗族兵力去守卫该城以对抗埃奎库利人;此后,在萨姆奈特战争期间,由于派遣守备队前往阿普里亚,一些维特里乌斯家族的人定居在努凯里亚,其子孙在漫长的时间间隔后,重新回到了罗马城并进入了元老院阶层。
§2contra plures auctorem generis libertinum prodiderunt, Cassius Seuerus nec minus alii eundem et sutorem ueteramentarium, cuius filius sectionibus et cognituris uberius compendium nanctus, ex muliere uulgari, Antiochi cuiusdam furnariam exercentis filia, equitem R. genuerit.
相反,大多数人则传称该家族的始祖是一名解放奴隶;卡西乌斯·塞维鲁以及其他一些人同样称此人是一名旧鞋匠,其子通过包揽没收财产的拍卖和诉讼代理赚取了丰厚的财富,并与一个开面包房的安条克之女、一个平庸的妇人,生下了一名罗马骑士。
sed quod discrepat, sit in medio.
但这一分歧且姑置勿论。
ceterum P. Vitellius domo Nuceria, siue ille stirpis antiquae siue pudendis parentibus atque auis, eques certe R. et rerum Augusti procurator, quattuor filios amplissimae dignitatis cognomines ac tantum praenominibus distinctos reliquit Aul(um), Q(uintum), P(ublium), L(ucium).
无论如何,来自努凯里亚的普布利乌斯·维特里乌斯,不管他是属于那个古老的家族,还是有着令人羞耻的父母和祖辈,他无疑是一名罗马骑士,也是奥古斯都的财产管理官;他留下了四个地位极高、姓氏相同、仅靠名字区分的儿子:奥卢斯、昆图斯、普布利乌斯、卢基乌斯。
Aulus in consulatu obiit, quem cum Domitio Neronis Caesaris patre inierat, praelautus alioqui famosusque cenarum magnificentia.
奥卢斯在执政官任内去世,他是与尼禄·凯撒的父亲多米提乌斯共同开端这一任期的,此人平时极尽奢华,因宴会的华丽而闻名。
Quintus caruit ordine, cum auctore Tiberio secerni minus idoneos senatores remouerique placuisset.
昆图斯失去了元老院的席位,因为在提比略的建议下,元老院决定甄别并清除不合格的元老。
P(ublius), Germanici comes, Cn. Pisonem inimicum et interfectorem eius accusauit condemnauitque, ac post praeturae honorem inter Seiani conscios arreptus et in custodiam fratri datus scalpro librario uenas sibi incidit, nec tam mortis paenitentia quam suorum obtestatione obligari curarique se passus in eadem custodia morbo periit.
普布利乌斯是日耳曼尼库斯的同僚,他控告并定罪了日耳曼尼库斯的仇敌和杀害者格奈乌斯·皮索;在担任法务官之后,他作为塞雅努斯的同谋被捕,并交由其兄弟监禁,期间他用书写用的刻刀割脉自杀,但他之所以容许伤口被包扎和治疗,与其说是由于对死亡感到后悔,不如说是迫于亲属的哀求,最终他在同一监禁地因病去世。
L(ucius) ex consulatu Syriae praepositus, Artabanum Parthorum regem summis artibus non modo ad conloquium suum, sed etiam ad ueneranda legionum signa pellexit.
卢基乌斯在担任执政官后被任命为叙利亚总督,他以极高的手腕不仅诱使帕提亚国王阿尔塔巴诺斯与他会面,甚至使其向令人敬畏的军团鹰旗致敬。
mox cum Claudio principe duos insuper ordinarios consulatus censuramque gessit.
不久,他与皇帝克劳狄乌斯共同担任了另外两任普通执政官,并担任了监察官。
curam quoque imperi sustinuit absente eo expeditione Britannica; uir innocens et industrius, sed amore libertinae perinfamis, cuius etiam saliuis melle commixtis, ne clam quidem aut raro sed cotidie ac palam, arterias et fauces pro remedio fouebat.
在克劳狄乌斯缺席远征不列颠期间,他还承担了帝国统治的职责;他是一个清廉且勤勉的人,但因对一个解放女奴的爱恋而声名狼藉,他甚至每天公然将该女子的唾液与蜂蜜混合,涂在喉咙和气管上作为治疗,既不避人也不稀疏。
idem miri in adulando ingenii primus C. Caesarem adorare ut deum instituit, cum reuersus ex Syria non aliter adire ausus esset quam capite uelato circumuertensque se, deinde procumbens.
此人同样在阿谀奉承方面具有惊人的天赋,是第一个开始将盖乌斯·凯撒作为神灵来崇拜的人,因为当他从叙利亚返回时,除了蒙着头、转过身、然后俯伏在地之外,他不敢以任何其他方式接近皇帝。
Claudium uxoribus libertisque addictum ne qua non arte demereretur, proximo munere a Messalina petit ut sibi pedes praeberet excalciandos; detractumque socculum dextrum inter togam tunicasque gestauit assidue, nonnumquam osculabundus.
为了不漏掉任何讨好沉溺于妻子和解放奴留的克劳狄乌斯的手段,他在下一次宴会上请求梅萨里娜允许自己为她脱鞋;他一直将脱下的右脚便鞋藏在托加和内衣之间,不时予以亲吻。
Narcissi quoque et Pallantis imagines aureas inter Lares coluit.
他还在家神之间供奉了纳尔基索斯和帕拉斯的金像。
huius et illa uox est: 'saepe facias,' cum saeculares ludos edenti Claudio gratularetur.
当克劳狄乌斯举办世纪竞技会时,在向其祝贺时说出的那句名言‘愿你经常举办’也出自此人之口。

词汇与语法注释

  1. 1.1opinarer — 条件从句使用虚拟式过去完成时 `uariatum esset` 表明对过去的假设,而主句使用虚拟式未完成时 `opinarer`。这构成了一个混合条件句,表示若过去未曾发生争议,作者在过去或现在将会持有此种观点。
  2. 1.2ortos — 带起源夺格 `Fauno ... et Vitellia` 的完成分词 `ortos`(`orior` 的宾格复数)与宾格主语 `Vitellios` 一致,并与不定式 `imperasse` 一起构成宾格加不定式(AcI)结构,作为 `quo continetur` 的主语从句或内容从句。
  3. 2.1sit in medio — 使用现在虚拟式 `sit`(表示让步或意愿)的惯用表达,意为“姑且搁置”、“不作定论”或“留待读者自行判断”。
  4. 2.2stirpis antiquae siue pudendis parentibus atque auis — 性质属格 `stirpis antiquae` 与性质夺格 `pudendis parentibus atque auis` 通过连词 `siue ... siue` 不对称地并列。这属于文体上的异形并列(variatio),两者都作为叙述性成分修饰主语 `P. Vitellius` 的背景。

引用这一段

苏维托尼乌斯, 维特里乌斯传 §1-2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo019.humanitext-lat2:1-2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。