§1Vitelliorum originem alii aliam et quidem diuersissimam tradunt, partim ueterem et nobilem, partim uero nouam et obscuram atque etiam sordidam;
비텔리우스 가문의 기원에 대해 어떤 이들은 이 설을, 어떤 이들은 저 설을 전하며 실로 매우 다양하다. 일부에 따르면 오래되고 고귀하며, 다른 일부에 따르면 새롭고 무명이며 심지어 미천하다고 한다.
quod ego per adulatores obtrectatoresque imperatoris Vitelli euenisse opinarer, nisi aliquanto prius de familiae condicione uariatum esset.
만약 그보다 상당히 전에 이 가문의 지위에 대해 이견이 있지 않았더라면, 나는 이것이 황제 비텔리우스의 아첨꾼들과 비방꾼들에 의해 생겨난 일이라고 생각했을 것이다.
extat Q. †Elogi ad Quintum Vitellium Diui Augusti quaestorem libellus, quo continetur, Vitellios Fauno Aboriginum rege et Vitellia, quae multis locis pro numine coleretur, ortos toto Latio imperasse;
신격 아우구스투스의 재무관 퀸투스 비텔리우스에게 보낸 퀸투스 에로기우스의 소책자가 현존하는데, 그 안에는 비텔리우스 가문이 아보리기네스의 왕 파우누스와 여러 곳에서 신령으로 숭배받던 비텔리아에게서 태어나 라티움 전역을 지배했다고 적혀 있다.
horum residuam stirpem ex Sabinis transisse Romam atque inter patricios adlectam; indicia stirpis mansisse diu uiam Vitelliam ab Ianiculo ad mare usque, item coloniam eiusdem nominis, quam gentili copia aduersus Aequiculos tutandam olim depoposcissent; tempore deinde Samnitici belli praesidio in Apuliam misso quosdam ex Vitellis subsedisse Nuceriae eorumque progeniem longo post interuallo repetisse urbem atque ordinem senatorium.
이들의 남은 후손들이 사비니인들에게서 로마로 이주하여 패트리키 계급에 편입되었으며, 이 가문의 흔적으로 야니쿨룸에서 바다에 이르는 비텔리아 가도가 오랫동안 남아 있었고, 마찬가지로 한때 자신들의 종족 군대로 에퀴쿨리인들에 맞서 지키기 위해 인수를 청했던 같은 이름의 식민시가 있었다는 것, 그리고 그 후 삼니움 전쟁 때 아풀리아로 수비대가 파견되었을 때 비텔리우스 가문의 일부가 누케리아에 정착했고, 그들의 후손이 오랜 세월이 흐른 후에 다시 로마 시와 원로원 계급으로 복귀했다는 내용이 담겨 있다.
§2contra plures auctorem generis libertinum prodiderunt, Cassius Seuerus nec minus alii eundem et sutorem ueteramentarium, cuius filius sectionibus et cognituris uberius compendium nanctus, ex muliere uulgari, Antiochi cuiusdam furnariam exercentis filia, equitem R. genuerit.
반면에 더 많은 이들은 가문의 시조가 해방노예였다고 전하고 있으며, 카시우스 세베루스와 다른 이들도 마찬가지로 그가 낡은 구두를 수선하는 사람이었고, 그의 아들이 몰수 재산 경매와 소송 대리로 더 풍부한 부를 쌓아, 빵집을 하던 안티오코스라는 자의 딸인 비천한 여성과의 사이에서 로마 기사를 낳았다고 전한다.
sed quod discrepat, sit in medio.
그러나 이 이견에 대해서는 판단을 보류해 두기를 하자.
ceterum P. Vitellius domo Nuceria, siue ille stirpis antiquae siue pudendis parentibus atque auis, eques certe R. et rerum Augusti procurator, quattuor filios amplissimae dignitatis cognomines ac tantum praenominibus distinctos reliquit Aul(um), Q(uintum), P(ublium), L(ucium).
어쨌든 누케리아 출신의 푸블리우스 비텔리우스는 그가 고대의 가문 출신이든 아니면 수치스러운 부모와 조상을 두었든 간에, 분명히 로마의 기사였고 아우구스투스의 재산 관리관이었으며, 매우 높은 지위에 오른, 성이 같고 개인명으로만 구분되는 네 아들 아울루스, 퀸투스, 푸블리우스, 루키우스를 남겼다.
Aulus in consulatu obiit, quem cum Domitio Neronis Caesaris patre inierat, praelautus alioqui famosusque cenarum magnificentia.
아울루스는 네로 카에사르의 아버지 도미티우스와 함께 시작한 집정관 임기 중에 사망했는데, 그는 평소 매우 사치스러웠고 식사의 화려함으로 명성을 떨쳤다.
Quintus caruit ordine, cum auctore Tiberio secerni minus idoneos senatores remouerique placuisset.
퀸투스는 티베리우스의 권고로 부적격 원로원 의원들을 선별해 배제하기로 결정되었을 때 그 신분을 잃었다.
P(ublius), Germanici comes, Cn. Pisonem inimicum et interfectorem eius accusauit condemnauitque, ac post praeturae honorem inter Seiani conscios arreptus et in custodiam fratri datus scalpro librario uenas sibi incidit, nec tam mortis paenitentia quam suorum obtestatione obligari curarique se passus in eadem custodia morbo periit.
게르마니쿠스의 동행이었던 푸블리우스는 그의 원수이자 살해자인 그네우스 피소를 고발하여 유죄를 받아내었고, 법무관직을 마친 후 세야누스의 공모자 중 한 명으로 체포되어 형의 감시하에 놓였을 때 서기용 칼로 자신의 정맥을 끊었다. 그러나 죽음을 후회해서라기보다는 친척들의 애원으로 상처를 묶고 치료받는 것을 허락하였으나, 같은 감금 상태에서 병으로 사망했다.
L(ucius) ex consulatu Syriae praepositus, Artabanum Parthorum regem summis artibus non modo ad conloquium suum, sed etiam ad ueneranda legionum signa pellexit.
루키우스는 집정관을 지낸 후 시리아 총독으로 임명되어, 뛰어난 수완으로 파르티아의 왕 아르타바노스를 자신과의 회담으로 이끌었을 뿐만 아니라 경외해야 할 군단기에 경의를 표하도록 유도했다.
mox cum Claudio principe duos insuper ordinarios consulatus censuramque gessit.
곧이어 황제 클라우디우스와 함께 추가로 두 번의 통상 집정관과 감찰관을 지냈다.
curam quoque imperi sustinuit absente eo expeditione Britannica;
그는 또한 황제가 브리타니아 원정으로 부재하는 동안 제국의 통치를 맡았다.
uir innocens et industrius, sed amore libertinae perinfamis, cuius etiam saliuis melle commixtis, ne clam quidem aut raro sed cotidie ac palam, arterias et fauces pro remedio fouebat.
그는 청렴하고 근면한 인물이었으나 해방노예 여성에 대한 사랑으로 극히 악명이 높았는데, 그녀의 침에 꿀을 섞은 것을 비밀리에나 드물게가 아니라 매일 공개적으로 치료제로서 목구멍과 기도에 바르곤 했다.
idem miri in adulando ingenii primus C. Caesarem adorare ut deum instituit, cum reuersus ex Syria non aliter adire ausus esset quam capite uelato circumuertensque se, deinde procumbens.
그 또한 아첨하는 데 놀라운 재능이 있어 가이우스 카에사르를 신으로 숭배하기 시작한 최초의 인물이었는데, 시리아에서 돌아왔을 때 머리를 베일로 가리고 몸을 돌린 다음 엎드리는 방법 외에는 감히 황제에게 다가가지 못했기 때문이다.
Claudium uxoribus libertisque addictum ne qua non arte demereretur, proximo munere a Messalina petit ut sibi pedes praeberet excalciandos;
클라우디우스가 아내들과 해방노예들에게 매여 있는 것을 보고 모든 수단으로 그의 환심을 사기 위해, 다음 연회에서 메시알리나에게 신발을 벗기기 위해 발을 내밀어 달라고 청했다.
detractumque socculum dextrum inter togam tunicasque gestauit assidue, nonnumquam osculabundus.
그리고 벗겨낸 오른쪽 가벼운 신발을 토가와 튜닉 사이에 늘 지니고 다니며 때때로 입을 맞추었다.
Narcissi quoque et Pallantis imagines aureas inter Lares coluit.
나르키소스와 팔라스의 금상도 라레스 사이에 두고 숭배했다.
huius et illa uox est: 'saepe facias,' cum saeculares ludos edenti Claudio gratularetur.
그에게는 또한 다음의 말이 전한다. ‘당신이 이것을 자주 하기를.’ 이것은 클라우디우스가 세기제 경기를 개최했을 때 그가 축하하며 했던 말이다.