Humanitext Reader

小塞内卡 · 致卢基里乌斯道德书简 §43.1-43.5

公众注目与无愧于良心的生活

第 54 段,共 254 段 · 拉丁语

内容简介

作者解释了友人的近况如何通过传闻传到罗马,并劝诫身处属州、备受关注的友人应当更加谨慎地生活。作者指出,人们紧闭家门试图隐藏自己源于内心的愧疚,而真正重要的应当是面对自己良心这一最终证人时能问心无愧。

§43.1Quomodo hoc ad me pervenerit quaeris, quis mihi id te cogitare narraverit, quod tu nulli narraveras? Is qui scit plurumum, rumor.
你问我是如何得知这件事的,是谁告诉我你正在思考那件你未曾对任何人说过的事。 是知道得最多的那个——传闻。
"Quid ergo?" inquis, "Tantus sum, ut possim excitare rumorem?" Non est quod te ad hunc locum respiciens metiaris; ad istum respice, in quo moraris.
“那么怎么了? ”你说,“我竟如此重要,以至于能引起传闻吗? ”你没有理由回头看着这个地方来衡量自己;看看你所逗留的那个地方吧。
§43.2Quicquid inter vicina eminet, magnum est illic, ubi eminet.
任何在邻近事物中显得突出的东西,在它显现的地方就是巨大的。
Nam magnitudo non habet modum certum; comparatio illam aut tollit aut deprimit.
因为伟大没有固定的标准;比较要么抬高它,要么压低它。
Navis, quae in flumine magna est, in mari parvula est.
在河里显得巨大的船,在海里却极小。
Gubernaculum, quod alteri navi magnum, alteri exiguum est.
对于一艘船来说巨大的舵,对于另一艘船来说却微不足道。
§43.3Tu nunc in provincia, licet contemnas ipse te, magnus es.
你现在在属州里,即使你轻视自己,你也是大人物。
Quid agas, quemadmodum cenes, quemadmodum dormias, quaeritur, scitur; eo tibi diligentius vivendum est.
你做什么、如何用餐、如何入睡,都会被人探听、被人知晓;因此,你必须更加谨慎地生活。
Tunc autem felicem esse te iudica, cum poteris in publico vivere, cum te parietes tui tegent, non abscondent, quos plerumque circumdatos nobis iudicamus non ut tutius vivamus, sed ut peccemus occultius.
但是,只有当你能在公开场合生活,当你的墙壁保护你、而不是隐藏你时,你才算得上是幸福的;而我们通常认为墙壁环绕在我们周围,不是为了让我们生活得更安全,而是为了让我们能更隐秘地犯下罪过。
§43.4Rem dicam, ex qua mores aestimes nostros: vix quemquam invenies, qui possit aperto ostio vivere.
我要告诉你一件你可以据此衡量我们风气的事:你几乎找不到任何人,能够敞开大门生活。
Ianitores conscientia nostra, non superbia opposuit; sic vivimus, ut deprendi sit subito adspici.
是我们的内心有愧,而不是我们的傲慢,设立了门卫;我们这样生活,以至于突然被看见就像是被当场抓获。
Quid autem prodest recondere se et oculos hominum auresque vitare?
但是,隐藏自己并避开人们的视听,又有什么益处呢?
§43.5Bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia atque sollicita est.
坦荡的良心会召集大众,而愧疚的良心即使在孤独中也是焦虑和不安的。
Si honesta sunt quae facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias? O te miserum, si contemnis hunc testem! VALE.
如果你所做的是高尚的事,就让所有人知道;如果是卑劣的事,既然你自己知道,别人不知道又有什么关系呢? 如果你轻视这个证人,你真是个可怜的人! 再见。

词汇与语法注释

  1. §43.1Non est quod te ... metiaris — 短语“non est quod”后接虚拟语气(metiaris,第二人称单数现在时),表示“没有理由……”或“你无需……”。
  2. §43.3licet contemnas — 此处的“licet”作为让步连词,后接虚拟语气“contemnas”,表示“即使你轻视(你自己)”或“尽管你可能轻视”。
  3. §43.3eo tibi diligentius vivendum est — 单词“eo”是程度夺格,修饰比较级“diligentius”,意为“因此更加”或“越发”。“tibi”是施事者与格,与动形容词“vivendum est”连用表示义务。
  4. §43.4deprendi sit subito adspici — “deprendi”(被当场抓获)和“subito adspici”(突然被看见)都是不定式,在此作主语和表语。在“ut”子句中的系动词“sit”将它们联系起来,表示“突然被看见即等同于被抓获”。
  5. §43.5quid refert neminem scire, cum tu scias ? — 非人称动词“refert”(有什么关系)的主语是对格不定式短语“neminem scire”(没有人知道)。“cum”引导一个伴随虚拟语气“scias”的让步/原因状语从句(“既然你自己知道”)。

引用这一段

小塞内卡, 致卢基里乌斯道德书简 §43.1-43.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:43.1-43.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。