§41.1Facis rem optimam et tibi salutarem, si, ut scribis, perseveras ire ad bonam mentem, quam stultum est optare, cum possis a te impetrare.
如果如你所写,你坚持向着健全的心灵迈进,那么你正在做一件极好且对自己有益的事;既然你能从自身求得它,再去祈求它就是愚蠢的。
Non sunt ad caelum elevandae manus nec exorandus aedituus, ut nos ad aurem simulacri, quasi magis exaudiri possimus, admittat; prope est a te deus, tecum est, intus est.
我们无需向天空举起双手,也无需央求神殿守门人让我们贴近神像的耳朵,仿佛这样就能更容易被听见似的;神离你很近,他与你同在,他就在你心中。
' §41.2Ita dico, Lucili: sacer intra nos spiritus sedet, malorum honorumque nostrorum observator et custos.
卢西里乌斯,我是这样说的:一个神圣的灵魂居住在我们心中,它是我们恶行与善行的观察者和守护者。
Hic prout a nobis tractatus est, ita nos ipse tractat.
我们如何对待它,它就如何对待我们。
Bonus vero vir sine deo nemo est; an potest aliquis supra fortunam nisi ab illo adiutus exurgere? Ille dat consilia magnifica et erecta.
事实上,没有神,就没有任何人能成为善人;若非得到他的帮助,有谁能超越命运而崛起呢? 他赐予我们崇高而高尚的启示。
In unoquoque virorum bonorum
"
Quis deus incertum est, habitat deus. "
在每一个善人身上, “是何神明虽不确定,但确有神明居住。
§41.3Si tibi occurrerit vetustis arboribus et solitam altitudinem egressis frequens lucus et conspectum caeli ramorum aliorum alios protegentium summovens obtentu, illa proceritas silvae et secretum loci et admiratio umbrae in aperto tam densae atque continuae fidem tibi numinis faciet.
” 如果你遇到一片由古树组成的茂密树林,它们超出了寻常的高度,用彼此交错遮蔽的树枝挡住了天空,那么森林的挺拔、地方的幽静、以及在开阔处如此浓密而连续的阴影所带来的惊叹,将会使你确信神明的存在。
Si quis specus saxis penitus exesis montem suspenderit, non manu factus, sed naturalibus causis in tantam laxitatem excavatus, animum tuum quadam religionis suspicione percutiet.
如果有某个被岩石深深侵蚀的洞穴支撑着山体,并非人工所造而是由于自然原因被开凿得如此宽敞,它会用某种对宗教的敬畏震撼你的心灵。
Magnorum fluminum capita veneramur; subita ex abdito vasti amnis eruptio aras habet; coluntur aquarum calentium fontes, et stagna quaedam vel opacitas vel inmensa altitudo sacravit Si hominem videris interritum periculis, intactum cupiditatibus, inter adversa felicem, in mediis tempestatibus placidum, ex superiore loco homines videntem, ex aequo deos, non subibit te veneratio eius?
我们敬畏大河的源头;浩瀚大川从隐秘处突兀地喷涌而出,其地便设有祭坛;温泉之源受到崇拜,某些水潭也因其幽暗或无底的深邃而变得神圣。 如果你看到一个人,面对危险毫不恐惧,面对欲望不为所动,在逆境中感到幸福,在风暴中保持平静,从更高的立足点俯瞰人类,并与神明平起平坐,难道你不会对他产生敬畏之情吗?
§41.4Non dices: "Ista res maior est altiorque quam ut credi similis huic, in quo est, corpusculo possit? Vis isto divina descendit. "
难道你不会说:“这件东西太伟大、太高尚了,以至于无法令人相信它与它所栖身的小小肉躯相似。 神圣的力量已降临于其中”?
§41.5Animum excellentem, moderatum, omnia tamquam minora transeuntem, quicquid timemus optamusque ridentem, caelestis potentia agitat.
一个卓越的、克制的、将万物视作微不足道而越过的、嘲笑我们所畏惧和所渴望的一切的心灵,正受到天神力量的驱动。
Non potest res tanta sine adminiculo numinis stare.
如此伟大的事物,没有神明的支撑是无法立足的。
Itaque maiore sui parte illic est, unde descendit.
因此,它的绝大部分留存在它降临的那个地方。
Quemadmodum radii solis contingunt quidem terram, sed ibi sunt, unde mittuntur; sic animus magnus ac sacer et in hoc demissus, ut propius divina nossemus, conversatur quidem nobiscum, sed haeret origini suae; illinc pendet, illuc spectat ac nititur, nostris tamquam melior interest.
正如太阳的光芒虽然触及大地,却保留在它们被射出的地方;同样,为了让我们更切近地认识神圣事物而被降临于此的伟大而神圣的心灵,虽然与我们交往,却依附于它自己的源头;它悬挂于彼,注视于彼,向往于彼,并作为更优秀的生命参与到我们的事务之中。
§41.6Quis est ergo hic animus? Qui nullo bono nisi suo nitet; quid enim est stultius quam in homine aliena laudare? Quid eo dementius, qui ea miratur, quae ad alium transferri protinus possunt? Non faciunt meliorem equum aurei freni.
那么,这个心灵是什么呢? 它是一个不凭靠任何美德,除非是属于它自己的美德而闪耀的心灵;因为,在一个人身上去赞美属于他人的东西,还有比这更愚蠢的吗? 去仰慕那些能够立刻转让给他人的东西,还有比这更疯狂的人吗? 黄金的缰绳不会让马变得更好。
Aliter leo aurata iuba mittitur, dum contractatur et ad patientiam recipiendi ornamenti cogitur fatigatus, aliter incultus, integri spiritus;
一头披着镀金鬃毛的狮子被送出是一回事——它被人抚摸、疲惫不堪,被迫耐着性子接受装束;而一头未被驯服、野性未泯的狮子被送出又是另一回事。
hic scilicet inpetu acer, qualem illum natura esse voluit, speciosus ex horrido, cuius hic decor est, non sine timore aspici, praefertur illi languido et bratteato.
后者冲锋时极其凶猛,正如大自然希望它的那样,因其狂野而美丽,其魅力就在于令人不能不带着恐惧去注视,它显然比那头无精打采、贴着金箔的狮子更受欢迎。
§41.7Nemo gloriari nisi suo debet.
任何人都只应当为属于自己的东西而自豪。
Vitem laudamus, si fructu palmites onerat, si ipsa pondere ad terram eorum, quae tulit, adminicula deducit; num quis huic illam praeferret vitem, cui aureae uvae, aurea folia dependent? Propria virtus est in vite fertilitas, in homine quoque id laudandum est, quod ipsius est.
如果一株葡萄树的枝条结满了果实,由于它所承载的果实的重量而把支架压到了地上,我们就会赞美它;难道有人会放着这株葡萄树不选,而更喜欢那株挂着黄金葡萄和黄金叶子的葡萄树吗? 葡萄树特有的美德是多产,在人身上也同样,应当赞美那属于他自己的东西。
Familiam formosam habet et domum pulchram, multum serit, multum fenerat; nihil horum in ipso est, sed circa ipsum.
他拥有好看的家奴和漂亮的房子,耕种许多土地,放债许多资金;但这没有一样是在他自身之内的,而是在他周围。
§41.8Lauda in illo, quod nec eripi potest nec dari, quod proprium hominis est.
赞美那个人身上既不能被夺走也不能被赐予的东西,那是人类所特有的。
Quaeris quid sit? Animus et ratio in animo perfecta.
你问那是什么? 是心灵,以及心灵中完美无缺的理性。
Rationale enim animal est homo.
因为人是理性的动物。
Consummatur itaque bonum eius, si id inplevit, cui nascitur.
因此,如果他实现了他为之而生的目标,他的至善就圆满了。
§41.9Quid est autem, quod ab illo ratio haec exigat? Rem facillimam, secundum naturam suam vivere.
那么,这个理性向他要求的是什么呢? 一件极容易的事:顺应他自己的本性生活。
Sed hanc difficilem facit communis insania; in vitia alter alterum trudimus.
但世人共同的疯狂使这变得困难;我们互相推入恶德。
Quomodo autem revocari ad salutem possunt, quos nemo retinet, populus inpellit? VALE.
然而,在没有人挽留、大众又在推波助澜的情况下,那些人又如何能被挽回到安泰之中呢? 再见。