Humanitext Reader

小塞内卡 · 阿伽门农 §1-98

提埃斯忒斯亡灵的预言与王权的无常

第 1 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

提埃斯忒斯的亡灵显现,在回想自己所犯下的滔天罪行的同时,预言了阿伽门农不祥的归来以及宫廷中即将发生的流血惨剧。随后,歌队歌唱了王权所蕴含的不确定性,以及过度繁荣所带来的必然没落。

§1Opaca linquens Ditis inferni loca §2adsum profundo Tartari emissus specu, §3incertus utras oderim sedes magis: §4fugio Thyestes inferos, superos fugo.
离开阴府迪斯幽暗的居所,我从塔耳塔洛斯深邃的洞穴中被放出,来到这里,无法确定我更憎恨哪一个住处:我是提埃斯忒斯,既逃避阴间,又令阳间的人惊逃。
§5en horret animus et pavor membra excutit: §6video paternos, immo fraternos lares, §7hoc est vetustum Pelopiae limen domus; §8hinc auspicari regium capiti decus §9mos est Pelasgis, hoc sedent alti toro §10quibus superba sceptra gestantur manu,
看哪,我的心在颤抖,恐惧震撼着我的肢体:我看到了祖先的,不,更确切地说是兄弟的家神,这便是佩洛普斯家族古老的门槛;从这里为头上的王冠占卜吉兆,是佩拉斯戈伊人的习俗,那些以骄傲之手执掌王杖的人,便坐在这高高的王座上。
§11locus 'hic habendae curiae— hic epulis locus,
这里是举行会议之所――这里是宴饮之地。
§12libet reverti, nonne vel tristes lacus
我想回去;难道住在忧郁的湖泊中不是更好吗?
§13incolere satius, nonne custodem Stygis §14trigemina nigris colla iactantem iubis?
难道与那摇晃着黑色鬣毛的三重颈项的斯堤克斯守卫者同住不是更好吗?
§15ubi ille celeri corpus evinctus rotae §16in se refertur, ubi per adversum irritus §17redeunte totiens luditur saxo labor, §18ubi tondet ales avida fecundum iecur, §19et inter undas fervida exustus siti §20aquas fugaces ore decepto appetit §21poenas daturus caelitum dapibus graves— §22sed ille nostrae pars quota est culpae senex?
在那里,那个人被缚在疾驰的轮子上,身体随轮转动;在那里,迎着山坡,那徒劳的劳作一次次被滚落的巨石所嘲弄;在那里,贪婪的鸟儿啄食着不断生长的肝脏;并且在波涛之中,因炽热的干渴而焦灼,他用被欺骗的口渴求着那逃逸之水,为神明的宴席而承受沉重的惩罚―― 但那老人,又只占我们罪孽的多少呢?
§23reputemus omnes quos ob infandas manus §24quaesitor urna Gnosius versat reos, §25vincam Thyestes sceleribus cunctos meis.
让我们数一数所有因难以言喻的恶行,被克诺索斯的审判官用签筒动摇着命运的被告吧,我,提埃斯忒斯,将以我的罪行超越他们所有人。
§26a fratre vincar? liberis plenus tribus
我会被兄弟超越吗? 我,肚里装满了埋葬在我体内的三个孩子?
§27in me sepultis? viscera exedi mea.
我吞食了我自己的脏腑。
§28nec hactenus Fortuna maculavit patrem, §29sed maius aliud ausa commisso scelus §30gnatae nefandos petere concubitus iubet.
命运至今还未曾将这位父亲玷污彻底,而是企图犯下比已犯之罪更大的另一件恶行,命令我去寻求与女儿可憎的同床。
§31non pavidus hausi dicta, sed cepi nefas.
我并未颤抖着听从这些话,而是接受了这邪恶。
§32ergo ut per omnis liberos irem parens, §33coacta fatis gnata fert uterum gravem, §34me patre dignum, versa natura est retro:
于是,为了让我作为父亲能贯穿我所有的孩子,被命运强迫的女儿怀上了沉重的胎儿,配得上我这个父亲;自然秩序被颠倒了:我将祖父之于父母、噢,这邪恶!
§35avo parentem, pro nefas, patri virum, §36gnatis nepotes miscui— nocti diem.
丈夫之于父亲、孙辈之于儿女相混淆――如同将黑夜与白昼混淆。
§37Sed sera tandem respicit fessos malis §38post fata demum sortis incertae fides: §39rex ille regum, ductor Agamemnon ducum, §40cuius secutae mille vexillum rates §41Iliaca velis maria texerunt suis, §42post decima Phoebi lustra devicto Ilio §43adest— daturus coniugi iugulum suae.
然而,对那变幻莫测之命运的信任,虽迟,终究在死后眷顾了被灾祸折磨得疲惫不堪的人:那位众王之王、众领袖之领袖阿伽门农,追随其旗帜的一千艘战船曾用它们的风帆遮蔽了伊利昂的海面,在福玻斯的第十个五年后,击败了伊利昂,他来到了这里――准备向自己的妻子献出喉咙。
§44iam iam natabit sanguine alterno domus: §45enses secures tela, divisum gravi §46ictu bipennis regium video caput,
此时,此刻,这家族将浸泡在交替流淌的鲜血中:剑、斧、兵器,我看到王室的首级被双刃斧沉重的一击劈开。
§47iam scelera prope sunt, iam dolus caedes cruor— §48parantur epulae, causa natalis tui, §49Aegisthe, venit, quid pudor vultus gravat?
如今罪行已近,如今有了阴谋、屠杀、鲜血―― 宴席已在准备;埃癸斯托斯,你诞生的缘由已经到来,为何羞耻重重地压在你的脸上?
§50quid dextra dubio trepida consilio labat?
为何你颤抖的右手因犹豫不决的计谋而动摇?
§51quid ipse temet consulis torques rogas, '
为何你独自思量、折磨并询问自己:这是否适合你?
§52an deceat hoc te? respice ad matrem: decet.
看看你的母亲:这很适合。
§53Sed cur repente noctis aestivae vices §54hiberna longa spatia producunt mora, §55aut quid cadentes detinet stellas polo?
但是,为何突然夏夜的更替以冬日般的漫长延迟拉长了它的时间,或者,是什么将坠落的群星滞留在天空中?
§56Phoebum moramur? redde iam mundo diem.
我们延误了福玻斯吗? 现在就把白昼还给世界吧。
§57O regnorum magnis fallax §58Fortuna bonis, in praecipiti §59dubioque locas nimis excelsos; §60numquam placidam sceptra quietem §61certumve sui tenuere diem; §62alia ex aliis cura fatigat §63vexatque animos nova tempestas.
噢,在王权的大好景致中欺骗人的命运啊,在险峻且可疑之处,你安置了过于高耸的人;王杖从未保持过平静的安宁,或属于自我的确定一日;忧虑接踵而至,使人疲惫,新的狂风暴雨折磨着心灵。
§64Non sic Libycis syrtibus aequor §65furit alternos volvere fluctus, §66non Euxini turget ab imis §67commota vadis §68unda nivali vicina polo, §69ubi caeruleis immunis aquis §70lucida versat plaustra Bootes, §71ut praecipites regum casus §72Fortuna rotat.
利比亚沙洲上的海洋荒野,狂怒着翻滚交替的波涛,也不至如此,临近冰雪极地的波涛,被冰雪极地邻近的乌云所激荡,也不从厄克辛海的最深处膨胀起来,在那里,免受蔚蓝之水洗礼的牧夫座,转动着他明亮的战车,也不及命运旋转国王们倾覆的跌落那般剧烈。
§73Metui cupiunt metuique timent, §74non nox illis alma recessus §75praebet tutos, non curarum §76somnus domitor pectora solvit.
他们渴望被敬畏,又害怕被敬畏;仁慈的黑夜并不为他们提供安全的避难所,那降伏忧虑的睡眠也不曾释怀他们的胸膛。
§77Quas non arces scelus alternum
什么样的城堡,是交替的罪恶所不曾抛向深渊的?
§78dedit in praeceps? impia quas non
不义的兵器又使什么样的城堡不感到疲惫?
§79arma fatigant? iura pudorque §80et coniugii sacrata fides §81fugiunt aulas; sequitur tristis §82sanguinolenta Bellona manu §83quaeque superbos urit Erinys, §84nimias semper comitata domos, §85quas in planum quaelibet hora §86tulit ex alto.
法律与羞耻,以及婚姻的神圣誓言,都逃离了宫廷;忧郁的贝罗娜带着血腥之手尾随其后,还有那灼烧傲慢者的厄里倪斯,总是陪伴着过于奢华的家族,无论哪一个时辰,都将它们从高处带向平地。
§87Licet arma vacent cessentque doli, §88sidunt ipso pondere magna §89ceditque oneri Fortuna suo.
纵然兵器闲置,阴谋止息,伟大事物也会因自身分量而下沉,命运也会向其自身的重荷屈服。
§90vela secundis inflata notis §91ventos nimium timuere suos, §92nubibus ipsis inserta caput §93turris pluvio vapulat Austro, §94densasque nemus spargens umbras §95annosa videt robora frangi; §96feriunt celsos fulmina colles, §97corpora morbis maiora patent, §98et cum in pastus armenta vagos
因顺风而鼓起的风帆,过分惧怕了那迎合自己的风;将头伸入云层之中的塔楼,遭受着多雨南风的鞭笞;散播浓密阴影的林木,眼睁睁看着苍老的橡树折断;雷霆击打着高耸的山丘,庞大的身躯更易遭受疾病,且当牧群走向漫无目的的牧场时……

词汇与语法注释

  1. §4fugio Thyestes inferos, superos fugo. — 主格的 'Thyestes' 作为 'fugio'(我逃离)的主语同位语。在后半句中,'fugo' 是及物动词(“使逃跑/驱逐”),与不及物动词 'fugio' 形成对比,构成“我逃离阴间,却使阳间之人逃跑”的修辞对照。
  2. §12incolere — 'incolere'(居住)同时支配 'lacus'(湖泊)和 'custodem'(守卫者)。“居住于斯堤克斯的守卫者”是一种松散的表达,意为“与其共处”或“忍受”他;或者在后半句中可以补出一个省略的不定式如 'pati' 或 'ferre'(忍受)。
  3. §22pars quota — 'pars quota'(占多少比例/多么小的一部分)是一个反问表达,暗示“微不足道”。提埃斯忒斯以此强调,与他自己的滔天罪孽相比,坦塔罗斯('senex')的罪孽只是九牛一毛。
  4. §43daturus — 未来主动分词表示目的(“为了献出”)或不可避免的命运(“注定要献出”),描写阿伽门农回到妻子身边,注定要将喉咙献给妻子的致命一击。
  5. §71ut praecipites regum casus — 连词 'ut' 引导与第64行的 'Non sic' 和第66行的 'non' 相对应的比较从句。整体结构为“利比亚的海洋不至于如此荒烈……黑海的波涛也不至于如此膨胀……如同命运旋转国王们的倾覆那般。”

引用这一段

小塞内卡, 阿伽门农 §1-98. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi007.humanitext-lat2:1-98

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。