Humanitext Reader

小塞内卡 · 淮德拉 §833-917

菲德拉的指控与忒修斯睹剑后的狂怒

第 10 段,共 14 段 · 拉丁语

内容简介

忒修斯自阴间重返人间,面对决意求死且不愿透露原因的菲德拉。当菲德拉最终呈上希波吕托斯的宝剑时,忒修斯确信是其子施暴,并愤怒地诅咒起他那败坏的血统。

§833staretque recta squalor incultus coma.
只要他那手修饰、粗犷的乱发没有直立着。
§834en ipse Theseus redditus terris adest.
看啊,忒修斯本人已经回到了地上,就在这里。
§835Tandem profugi noctis aeternae plagam §836vastoque manes carcere umbrantem polum, §837et vix cupitum sufferunt oculi diem.
我终于逃离了永恒之夜的领地,以及那在巨大的牢狱中遮蔽亡灵的阴暗天空,我的双眼几乎无法承受这渴望已久的白昼。
§838iam quarta Eleusin dona Triptolemi secat §839paremque totiens libra composuit diem, §840ambiguus ut me sortis ignotae labor §841detinuit inter mortis et vitae mala.
这已是埃琉西斯第四次割取特里普托勒摩斯的礼物,天秤座也同样四次使昼夜平分,其间,未知命运的变幻莫测的折磨将我扣留于死亡与生活的痛苦之间。
§842pars una vitae mansit extincto mihi: §843sensus malorum;
对于已经死去的我来说,生命只剩下一部分:对痛苦的感知。
finis Alcides fuit, §844qui cum revulsum Tartaro abstraheret canem, §845me quoque supernas pariter ad sedes tulit.
阿尔客得斯是我的救星,当他把那只被挣脱的恶犬从塔耳塔洛斯拖走时,他也同样将我带回了上界。
§846sed fessa virtus robore antiquo caret §847trepidantque gressus, heu, labor quantus fuit
但我疲惫的力量已失去了往日的强健,脚步也在颤抖。
§848Phlegethonte ab imo petere longinquum aethera §849pariterque mortem fugere et Alciden sequi.
啊,这是多么巨大的劳苦,从最深处的弗勒格同河前往遥远的天空,同时逃避死亡并跟随阿尔客得斯。
§850Quis fremitus aures flebilis pepulit meas?
是什么悲哀的喧闹声传入了我的耳朵?
§851expromat aliquis, luctus et lacrimae et dolor, §852in limine ipso maesta lamentatio?
谁来告诉我,为什么在这门槛之上会有哀恸、泪水、痛苦和悲伤的哭泣?
§853auspicia digna prorsus inferno hospite.
这兆头确实配得上从阴间归来的客人。
§854Tenet obstinatum Phaedra consilium necis §855fletusque nostros spernit ac morti imminet.
菲德拉执意要死,蔑视我们的泪水,死在旦夕。
§856Quae causa leti? reduce cur moritur viro?
死亡的原因是什么? 丈夫归来,她为何要死?
§857Haec ipsa letum causa maturum attulit.
正是这个原因带来了提早的死亡。
§858Perplexa magnum verba nescio quid tegunt.
错综复杂的话语中隐藏着什么重大的秘密。
§859effare aperte quis gravet mentem dolor.
坦白地说:是什么痛苦压在你的心头?
§860Haut pandit ulli; maesta secretum occulit §861statuitque secum ferre quo moritur malum.
她不向任何人透露;悲伤地隐瞒着秘密,决定带着让她死去的痛苦一同离世。
§862iam perge, quaeso, perge: properato est opus.
请快去吧,快去:需要抓紧时间。
§863Reserate clausos regii postes laris.
打开王宫关闭的大门。
§8640 socia thalami, sicine adventum viri §865et expetiti coniugis vultum excipis?
哦,寝所的伴侣,你就这样迎接丈夫的归来,面对你久盼的配偶的面容吗?
§866quin ense viduas dexteram atque animum mihi §867restituis et te quicquid e vita fugat §868expromis?
为什么你不用剑让右手空出来,并恢复我的心意,吐露是什么让你逃离生命?
§868bEheu, per tui sceptrum imperi, §869magnanime Theseu, perque natorum indolem §870tuosque reditus perque iam cineres meos, §871permitte mortem,
唉,凭着你帝国的王笏,宽宏大量的忒修斯,凭着孩子们的资质,凭着你的归来,也凭着我现在将化为的灰烬,允许我死去。
§871bCausa quae cogit mori?
是什么原因强迫你死?
§872Si causa leti dicitur, fructus perit.
如果死因说出来了,死的效果(名誉)就失去了。
§873Nemo istud alius, me quidem excepto, audiet.
除了我之外,没有别人会听到那话。
§874Aures pudica coniugis solas timet.
贞洁的妻子只害怕丈夫的耳朵。
§875Effare: fido pectore arcana occulam.
吐露吧:我会在忠实的心中保守秘密。
§876Alium silere quod voles, primus sile.
你想让别人保持沉默的事,你自己先要保持沉默。
§877Leti facultas nulla continget tibi.
你不会得到任何死去的借口。
§878Mori volenti desse mors numquam potest.
对于想要死的人来说,死亡绝不会缺席。
§879Quod sit luendum morte delictum indica.
指出必须用死亡来偿还的罪过是什么。
§880Quod vivo.
因为我活着。
§880bLacrimae nonne te nostrae movent?
难道我们的眼泪不能打动你吗?
§881Mors optima est perire lacrimandum suis.
被自己的人哭悼而死,是最好的死亡。
§882Silere pergit, verbere ac vinclis opus; §883altrixque prodet quicquid haec fari abnuit.
她继续保持沉默;需要鞭打和锁链;乳母会吐露她拒绝说出的一切。
§884vincite ferro, verberum vis extrahat §885secreta mentis,
用铁链绑住她,让鞭子的力量逼出心中的秘密。
§885bIpsa iam fabor.
我自己现在就说。
mane.
等等。
§886Quidnam ora maesta avertis et lacrimas genis §887subito coortas veste praetenta optegis?
为什么你转过忧伤的脸,用拉起的衣服遮住脸上突然涌出的泪水?
§888Te, te, creator caelitum, testem invoco §889et te, coruscum lucis aetheriae iubar, §890t ex cuius ortu nostra dependet domus: §891temptata precibus restiti; ferro ac minis §892non cessit animus: vim tamen corpus tulit.
你,你,天神们的创造者,我召你为证,还有你, ethereal之光的灿烂光辉,我们家族的起源正是依赖于你的升起:面对恳求,我坚守了底线;面对刀剑与威胁,心灵不曾屈服:然而身体却遭受了暴力。
§893labem hanc pudoris eluet noster cruor.
我们的鲜血将洗去这名誉的污点。
§894Quis, ede, nostri decoris eversor fuit?
说,谁是摧毁我们名誉的人?
§895Quem rere minime,
你最想不到的人。
§895bQuis sit audire expeto.
是谁? 我急于听到。
§896Hic dicet ensis quem tumultu territus §897liquit stuprator civium accursum timens.
这把剑会说明一切,因惊恐于骚动害怕市民赶来的强暴者遗留下了它。
§898Quod facinus, heu me, cerno? quod monstrum intuor?
啊,我看到了什么罪行? 我凝视着什么怪物?
§899regale patris asperum signis ebur §900capulo refulget, gentis Actaeae decus.
父亲那雕刻着徽章的皇家象牙在剑柄上闪耀,这是阿克泰亚民族的荣耀。
§901sed ipse quonam evasit?
但他自己逃到哪里去了?
§901bHi trepidum fuga §902videre famuli concitum celeri pede.
仆人们看见他因恐惧惊慌地快步逃走了。
§903Pro sancta Pietas, pro gubernator poli §904et qui secundum fluctibus regnum moves, §905unde ista venit generis infandi lues?
噢,神圣的敬虔,噢,上天的统治者,还有你,用波涛统治第二王国的人,这种难以启齿之血统的祸害是从哪里来的?
§906hunc Graia tellus aluit an Taurus Scythes §907Colchusque Phasis? redit ad auctores genus §908stirpemque primam degener sanguis refert.
是希腊的土地养育了他,还是斯基泰的陶洛斯,以及科尔基斯的法西斯河? 血统回到了它的源头,堕落的血液展现了它最初的根源。
§909est prorsus iste gentis armiferae furor, §910odisse Veneris foedera et castum diu §911vulgare populis corpus, o tetrum genus §912nullaque victum lege melioris soli!
这正是那好战民族的狂暴,憎恨维纳斯的盟约,并将长期保持贞洁的身体公之于众,哦,令人厌恶的种族,没有被任何更优秀土地的法律所战胜!
§913ferae quoque ipsae Veneris evitant nefas, §914generisque leges inscius servat pudor.
连野兽自己都避免维纳斯的罪恶,无意识的羞耻心维护着物种的法则。
§915ubi vultus ille et ficta maiestas viri §916atque habitus horrens, prisca et antiqua appetens,' §917morumque senium triste et affectus graves?
那个男人的面容和虚假的尊严在哪里,还有那追求古老和原始生活方式的粗鲁习性,以及道德的悲凉严苛和庄重的感情?

词汇与语法注释

  1. 833staretque recta squalor incultus coma — 带有连词 `que` 的未完成过去时虚拟语气 `staret` 与前一行(§832)中的条件从句 `ni... canderent` 并列,表示与现在事实相反的虚拟条件的延续:“并且如果他那未加修饰的乱发没有直立着(就会与皮里托奥斯一模一样)”。
  2. 838dona Triptolemi — “特里普托勒摩斯的礼物”是谷物(麦子)的转喻,通过割取(`secat`)谷物的农事活动诗意地表达了四年时间的流逝。`Eleusin` 在此处作为主语(希腊语源的主格)。
  3. 866quin ense viduas — `quin`(为什么不)引导反问句,实际上起到了急迫命令的作用。`viduas` 在此非形容词,而是动词 `viduo`(剥夺、使空出)的第二人称单数现在时,意为“使你的右手免于(放下)宝剑”。
  4. 876Alium silere quod voles, primus sile — `quod` 是关系代名词,先行词被省略,它在句中充当 `sile` 的实质性宾语:“对于你希望别人保持沉默的事,你自己首先要保持沉默”。
  5. 881perire lacrimandum suis — `lacrimandum` 是用于无人称被动结构的动形容词(意为“应当被哭泣”),`suis`(自己的人、家属)是行为者与格。整句表示“在被自己的亲人痛哭哀悼的情况下死去(即死得其所,被亲人所惋惜)”。

引用这一段

小塞内卡, 淮德拉 §833-917. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:833-917

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。