Humanitext Reader

小塞内卡 · 淮德拉 §649-730

淮德拉的告白与乳母的诬告图谋

第 8 段,共 14 段 · 拉丁语

内容简介

淮德拉向希波吕托斯表白,称他酷似当年迷住其姐阿里阿德涅的年轻忒修斯。希波吕托斯听后震怒,呼唤朱庇特降下雷霆并拔剑相向;随后他仓皇逃走并遗落佩剑,乳母见势不妙,企图反咬一口,诬陷希波吕托斯企图强暴淮德拉以掩盖罪责。

§649monstrique caecam Gnosii vidit domum §650et longa curva fila collegit via.
并看见了克诺索斯怪物那阴暗的巢穴,在漫长曲折的道路上收回了线。
§651quis tum ille fulsit! presserant vittae comam
那时他是多么耀眼啊!
§652et ora flavus tenera tinguebat pudor: §653inerant lacertis mollibus fortes tori; §654tuaeque Phoebes vultus aut Phoebi mei.
发带束着他的头发,金色的羞怯染红了他温柔的面庞:柔软的臂膀中蕴藏着强健的肌肉;他有着你的菲比、或是我的菲玻斯的容貌。
§655tuusque potius— talis, en talis fuit §656cum placuit hosti, sic tulit celsum caput: §657in te magis refulget incomptus decor; §658est genitor in te totus et torvae tamen §659pars «aliqua matris miscet ex aequo decus: §660in ore Graio Scythicus apparet rigor.
或者更像是你的——看啊,他就是那样的,当他取悦敌人时,他就是这样高昂着头:在你身上,不加雕琢的美丽更加闪耀;你父亲的影子完全在你的身上,然而你那严厉母亲的某些部分,同样掺杂着同等的美丽:在希腊的容貌中,显露出斯基泰人的冷峻。
§661si cum parente Creticum intrasses fretum. §662tibi fila potius nostra nevisset soror.
如果你曾与父亲一同进入克里特的海峡,我的姐姐本会更愿意为你纺织丝线。
§663te te, soror, quacumque siderei poli §664in parte fulges, invoco ad causam parem: §665domus sorores una corripuit duas, §666te genitor, at me gnatus.
姐姐,无论在星空天宇的哪一部分你正闪耀,我都召唤你来面对这相同的境遇:一个家庭卷入了我们姐妹两人,父亲带走了你,而儿子带走了我。
en supplex iacet §667adlapsa genibus regiae proles domus.
看啊,王室的后代倒在你的膝前,作为哀求者。
§668respersa nulla labe et intacta, innocens §669tibi mutor uni.
未染一丝污点,完好无缺且无辜的我,唯独为你而改变。
certa descendi ad preces: §670finem hic dolori faciet aut vitae dies.
我已下定决心,降格为哀求:这一天将为我的痛苦或生命画上句号。
§671miserere amantis— §671bMagne regnator deum, §672tam lentus audis scelera? tam lentus vides?
可怜可怜这恋爱之人吧—— 众神伟大的统治者啊,你竟如此迟缓地听闻罪恶? 如此迟缓地目睹?
§673et quando saeva fulmen. emittes manu,
如果现在天空依然晴朗,你何时才会用你凶猛的手释放雷霆?
§674si nunc serenum est? omnis impulsus ruat §675aether et atris nubibus condat diem, §676ac versa retro sidera obliquos agant
让整个天空崩塌,用黑云笼罩白昼,让逆转的星辰倒退,走上歪曲的轨道。
§677retorta cursus, tuque, sidereum caput, §678radiate Titan, tu nefas stirpis tuae
而你,星空的领袖,光芒四射的泰坦,你正注视着你后代的罪恶吗?
§679speculare? lucem merge et in tenebras fuge.
隐没你的光芒,逃入黑暗之中吧。
§680cur dextra, divum rector atque hominum, vacat §681tua nec trisulca mundus ardescit face?
神明与人类的主宰啊,为何你的右手空闲着,世界没有因你三叉的火炬而燃烧?
§682in me tona, me fige, me velox cremet §683transactus ignis— sum nocens, merui mori: §684placui novercae, dignus en stupris ego?.
朝我轰鸣吧,将我贯穿,让那穿透的烈火迅速将我燃尽——我有罪,我死有余辜:我取悦了继母,看啊,难道我配得上这污辱吗?
§685scelerique tanto visus ego solus tibi
在如此巨大的罪恶中,难道只有我被你视为易于下手的材料?
§686materia facilis? hoc meus meruit rigor?
我的严苛就配得到这样的报应吗?
§687o scelere vincens omne femineum genus, §689genetrice peior! illa se tantum stupro
噢,在罪恶上超越所有女性种族的女人啊,比你的母亲还要恶劣!
§690contaminavit, et tamen. tacitum diu §691crimen biformi partus exhibuit nota §692scelusque matris arguit vultu truci §693ambiguus infans— ille te venter tulit.
她仅仅用通奸玷污了自己,然而,长期隐藏的罪行被具有双重形态的降生所昭示,那面容凶残、亦人亦兽的婴儿证实了母亲的罪恶——正是那个子宫孕育了你。
§694o ter quaterque prospero fato dati §695quos hausit et peremit et leto dedit §696odium dolusque— genitor, invideo tibi: §697Colchide noverca maius haec, maius malum est.
噢,那些被幸运的命运赐予了三遍四遍的人啊,他们被仇恨和诡计吞噬、毁灭并送往死亡—— 父亲啊,我羡慕你:比起科尔基斯的继母,这女人是更大、更深重的灾难。
§698Et ipsa nostrae fata cognosco domus: §699fugienda petimus; sed mei non sum potens.
我自己也知道我们家族的命运:我们追求应当逃避的事物;但我无法控制自己。
§700te vel per ignes, per mare insanum sequar §701rupesque et amnes, unda quos torrens rapit; §702quacumque gressus tuleris hac amens agar— §703iterum, superbe, genibus advolvor tuis.
即使穿过烈火,穿过狂暴的海洋,我也要追随你,还有那岩石和急流席卷的河流;无论你将脚步迈向何方,疯狂的我都会被驱使前去—— 傲慢的人啊,我再次扑倒在你的膝下。
§704Procul impudicos corpore a casto amove §705tactus— quid hoc est? etiam in amplexus ruit?
让那不贞的接触远离我贞洁的身体——这是怎么回事? 她甚至扑向了我的怀抱?
§706stringatur ensis, merita supplicia exigat.
拔剑吧,让它执行应得的惩罚。
§707en impudicum crine contorto caput §708laeva reflexi: iustior numquam focis §709datus tuis est sanguis, arquitenens dea.
看啊,我用左手抓住她那不贞之头上的乱发,使它后仰:从未有比这更正义的鲜血被奉献在你的祭坛上,执弓的女神啊。
§710Hippolyte, nunc me compotem voti facis: §711sanas furentem.
希波吕托斯,现在你让我如愿以偿了:你治愈了我的疯狂。
maius hoc voto meo est, §712salvo ut pudore manibus immoriar tuis.
这超出了我的期盼,在贞洁无损的情况下,死在你的手里。
§713Abscede, vive ne quid exores, et hic §714contactus ensis deserat castum latus.
退下,活下去,好让你无法乞求到任何东西,让这被触碰过的剑离开我贞洁的腰际。
§715quis eluet me Tanais aut quae barbaris §716Maeotis undis Pontico incumbens mari?
什么样的塔纳伊斯河,或者什么样的麦奥蒂斯湖带着蛮荒的波涛注入黑海,才能清洗我的污点?
§717non ipse toto magnus Oceano pater §718tantum expiarit sceleris, o silvae, o ferae!
即使是伟大的大洋之父本人,用整个大洋的水,也无法洗净如此深重的罪恶。 噢,森林啊,噢,野兽啊!
§719Deprensa culpa est.
罪行被发现了。
anime, quid segnis stupes?
我的心啊,为何你迟钝地发呆?
§720regeramus ipsi crimen atque ultro impiam §721Venerem arguamus: scelere velandum est scelus: §722tutissimum est inferre, cum timeas, gradum.
让我们自己反咬一口,主动控诉那不义的情欲:必须用罪恶来掩盖罪恶:在你害怕时,主动进攻是最安全的。
§723ausae priores simus an passae nefas, §724secreta cum sit culpa, quis testis sciet?
无论我们是先犯下了罪行还是遭受了罪行,既然罪行是隐秘的,哪一个证人会知道呢?
§725Adeste, Athenae! fida famulorum manus, §726fer opem! nefandi raptor Hippolytus stupri §727instat premitque, mortis intentat metum, §728ferro pudicam terret— en praeceps abit §729ensemque trepida liquit attonitus fuga.
帮帮我,雅典! 忠诚的仆人们,快来帮忙! 强施不义通奸的掠夺者希波吕托斯正步步进逼,威胁着生命,用兵刃恐吓贞洁的她——看啊,他慌忙逃走,在惊慌的逃跑中丢下了佩剑。
§730pignus tenemus sceleris, hanc maestam prius
我们掌握了他罪行的证据,首先安抚这悲伤的她——

词汇与语法注释

  1. 654vultus — 这里的 `vultus`(容貌、面庞)可以理解为承接上一句省略的动词,或者补出类似 `erat tibi` 的结构。淮德拉将他的面容与他所信奉的月神菲比(阿耳忒弥斯)及她自己的先祖太阳神菲玻斯(阿波罗)相提并论,最后又纠正说“更像是你自己的”。
  2. 661intrasses — 动词 `intrasses`(`intravisses` 的收缩形)和 `nevisset` 构成过去反事实条件句。此处表示:如果当年进入克里特海的是希波吕托斯而非忒修斯,阿里阿德涅就会为他(而不是忒修斯)纺织线绳。
  3. 713ne quid exores — 从句 `ne quid exores` 使用了动词 `exoro`(通过乞求获得)的虚拟式。希波吕托斯表达了他严厉的拒绝,甚至不愿成全她死在自己手下的请求,逼迫她活下去而无法通过乞求得到任何东西。

引用这一段

小塞内卡, 淮德拉 §649-730. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:649-730

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。