Humanitext Reader

小塞内卡 · 美狄亚 §946-1027

美狄亚杀子复仇与乘龙车飞天离去

第 11 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

美狄亚抛弃了犹豫并杀指自杀了自己的孩子。在追赶而来的伊阿宋和众人面前,她乘着有翼的龙之战车升上天空,宣告神明并不存在。

§946solamen, huc vos ferte et infusos mihi
慰藉,到这里来,贴着我,将你们的肢体与我紧紧相连。
§947coniungite artus, habeat incolumes pater, §948dum et mater habeat, urguet exilium ac fuga.
让父亲拥有安然无恙的你们吧,只要母亲也还拥有你们。 然而流放与逃亡正在逼迫着我。
§949iam iam meo rapientur avulsi e sinu, §950flentes, gementes osculis pereant patri, §951periere matri, rursus increscit dolor
最终的时刻将至。 就在此刻,他们将从我的怀抱中被生生夺走,哭泣着,呻吟着。 让他们在父亲的吻中消逝吧—— 他们已经对母亲消逝了。
§952et fervet odium, repetit invitam manum §953antiqua Erinys.
痛苦再次加剧,仇恨再度沸腾,古老之厄里倪斯重新夺取了我那抗拒的手。
ira, qua ducis, sequor,
愤怒啊,你所导向何方,我便跟随到何方。
§954utinam superbae turba Tantalidos meo §955exisset utero bisque septenos parens
但愿那傲慢的坦塔罗斯之女的众多子嗣,曾从我的子宫中孕育,而我作为母亲曾诞下十四个孩子!
§956natos tulissem! sterilis in poenas fui— §957fratri patri que quod sat est, peperi duos.
对于复仇而言,我竟是如此不育—— 我只生了两个,对兄弟和父亲而言刚刚足够。
§958Quonam ista tendit turba Furiarum impotens?
那群无法无天的复仇女神正朝何处前行?
§959quem quaerit aut quo flammeos ictus parat, §960aut cui cruentas agmen infernum faces
她们在寻找谁,又在向何处准备着烈火般的重击,冥府的队伍又在将血淋淋的火把指向谁?
§961intentat? ingens anguis excusso sonat §962tortus flagello, quem trabe infesta petit
巨蛇在挥舞的皮鞭下扭动发出声响,墨盖拉正拿着致命的木棒袭向谁?
§963Megaera? cuius umbra dispersis venit §964incerta membris? frater est, poenas petit: §965dabimus.
那个肢体四散、飘忽不定的阴影是谁? 是我的兄弟,他在索求惩罚:我们这就给予,给予全部。
, sed omnes, fige luminibus faces, §966lania, perure, pectus en Furiis patet.
把火把刺入我的双眼,撕裂我,烧灼我,看啊,我的胸膛正对复仇女神敞开。
§967Discedere a me, frater, ultrices deas §968manesque ad imos ire securas iube: §969mihi me relinque et utere hac, frater, manu §970quae strinxit ensem— victima manes tuos §971placamus ista.
兄长啊,命令那些复仇的女神离开我吧,让她们安然无忧地回到最深的冥府:将我留给我自己,兄长啊,使用这只曾拔出利剑的手吧——我们用这牺牲来抚慰你的亡灵。
quid repens affert sonus?
这突然传来的声音是什么?
§972parentur arma meque in exitium petunt.
武器已在准备,他们正要将我置于死地。
§973excelsa nostrae tecta conscendam domus §974caede incohata, perge tu mecum comes.
杀戮既已开始,我将登上我们屋宇的高处。 你,作为陪伴,与我一同前行吧。
§975tuum quoque ipsa corpus hinc mecum aveham.
你的尸身我也将亲自从这里一同带走。
§976nunc hoc age, anime: non in occulto tibi est §977perdenda virtus; approba populo manum.
现在,我的心灵啊,行动吧:你的力量决不可在隐秘中付诸东流;向世人展示你的手艺吧。
§978Quicumque regum cladibus fidus doles, §979concurre, ut ipsam sceleris auctorem horridi
无论何人,若你忠诚地为君王的惨剧而哀痛,请一同奔来,好让我们抓住这可怕罪行的罪魁祸首。
§980capiamus, huc, huc fortis, armiferi cohors §981conferte tela, vertite ex imo domum.
到这里来,到这里来,英勇而全副武装的队伍,带上你们的武器,将这房屋彻底颠覆。
§982Iam iam recepi sceptra germanum patrem, §983spoliumque Colchi pecudis auratae tenent; §984rediere regna, rapta virginitas redit,
如今,就在此刻,我夺回了王权、兄弟与父亲,并科尔基斯人重新占有了那金色羊毛的战利品;王国回来了,被夺去的贞洁也回来了。
§985o placida tandem numina, o festum diem, §986o nuptialem! vade, perfectum est scelus, §987vindicta nondum: perage, dum faciunt manus,
噢,终于温和显现的神明啊,噢,这节日,噢,这婚礼之日! 去吧,罪行已经圆满,但复讐还未结束:趁双手还能动弹,彻底完成它吧。
§988quid nunc moreris, anime? quid dubitas potens?
我的心灵啊,为什么你现在还在迟疑? 既然你拥有力量,为什么还要犹豫?
§989iam cecidit ira.
如今我的愤怒已经消退。
paenitet facti, pudet,
我对所做的事感到后悔,感到羞耻。
§990quid, misera, feci? misera? paeniteat licet,
可怜的我,究竟做了什么? 可怜?
§991feci— voluptas magna me invitam subit, §992et ecce crescit, derat hoc unum mihi,
即使我后悔,我也已经做了——巨大的快感违背我的意志悄然袭来,看啊,它正在增长。
§993spectator iste.
此前我唯独缺少这一样:那个在场的旁观者。
nil adhuc facti reor: §994quicquid sine isto fecimus sceleris perit.
我认为目前为止什么都还没做:我们在没有他在场时所犯下的一切罪行,都化为了乌有。
§995En ipsa tecti parte praecipiti imminet.
看啊,她自己正伫立在屋顶险峻的高处。
§996huc rapiat ignes aliquis, ut flammis cadat §997suis perusta.
来人,把火带到这里,好让她在自己燃起的火焰中被烧尽坠落。
§997bCongere extremum tuis §998' natis, Iason, funus, ac tumulum strue: §999coniunx socerque iusta iam functis habent, §1000a me sepulti; gnatus hic fatum tulit, §1001hic te vidente dabitur exitio pari.
伊阿宋,为你的孩子们堆起最后的礼,并筑起坟墓吧:你的妻子和岳父已经得到了死者应得的葬仪,由我安葬;这个孩子已在此迎来了命运,而另一个,将在你的注视下被送往同样的毁灭。
§1002Per numen omne perque communes fugas §1003torosque, quos non nostra violavit fides, §1004iam parce nato.
凭着一切神明,凭着我们共同的逃亡,以及我们未曾背叛的忠诚所不曾亵渎的婚床,放过这孩子吧。
si quod est crimen, meum est: §1005me dedo morti; noxium macta caput.
如果有任何罪过,那都在我:我将自己献给死亡,斩下我这罪孽的头颅吧。
§1006Hac qua recusas, qua doles, ferrum exigam.
就在你拒绝、你痛苦的地方,我将刺入利刃。
§1007i nunc, superbe, virginum thalamos pete, §1008relinque matres,
去吧,傲慢的人,去追寻处女们的卧房,抛弃母亲们吧。
§1008bVnus est poenae satis.
一个人作惩罚已经足够了。
§1009Si posset una caede satiari haec manus, §1010nullam petisset, ut duos perimam, tamen §1011nimium est dolori numerus angustus meo.
如果这只手能因一次杀戮而满足,它便本不会寻求任何杀戮;即便我杀死两个,这狭小的数量对我的痛苦而言依然太少。
§1014Iam perage coeptum facinus, haut ultra precor, §1015moramque saltem supplicis dona meis.
如今彻底完成你已开始的恶行吧,我不再多作恳求,至少看在我哀求的份上,给我的痛苦一些宽限。
§1016Perfruere lento scelere, ne propera, dolor: §1017meus dies est; tempore accepto utimur.
慢慢享受这罪恶吧,不要着急,我的痛苦:这一天是属于我的;我们正享用着被应允的时间。
§1018Infesta, memet perime.
充满敌意的女人,杀了我吧。
§1018bMisereri iubes.
你在要求我心生怜悯。
§1019bene est, peractum est.
很好,一切都结束了。
plura non habui, dolor, §1020quae tibi litarem.
我的痛苦啊,我再没有更多可以献祭于你的了。
lumina huc tumida alleva, §1021ingrate Iason, coniugem agnoscis tuam?
把肿胀的双眼抬向这里,忘恩负义的伊阿宋,你认出你的妻子了吗?
§1022sic fugere soleo, patuit in caelum via: §1023squamosa gemini colla serpentes iugo
我向来便是如此逃离的,通往天空的道路已经敞开:双头鳞蛇已将它们的脖颈驯服地呈于轭下。
§1024summissa praebent, recipe iam gnatoa, parens; §1025ego inter auras aliti curru vehar.
父亲啊,现在收下你的孩子们吧;我将乘着有翼的战车飞翔在虚空之中。
§1026Per alta vade spatia sublimi aethere, §1027testare nullos esse, qua veneris, deos.
去往那崇高以太的深邃空间吧,在你所到之处见证:世间并无神明。

词汇与语法注释

  1. 947dum et mater habeat — dum 是表示时间关系的连词,意为“只要/当……之时”。et 作为副词修饰 mater,意为“也”。该从句描绘了在美狄亚对孩子们下手之前,父母双方同时将孩子留在人世的最后一个短暂时刻。
  2. 950osculis pereant patri — patri 是关系或不利与格(dative of reference/disadvantage),意为“在接吻中对父亲而言消逝”。这与第951行的 matri 形成对比,意为“对于母亲而言,他们已经(因死而)消逝了”。
  3. 990paeniteat licet — 非人称动词 licet 紧跟虚拟语气现在时 paeniteat,起到了让步从句(“即使/纵然……”)的作用。在此意为“即使我后悔”。
  4. 1018bMisereri iubes. — 这一半行是美狄亚的台词。这是对前一行伊阿宋的呼喊 Infesta, memet perime(充满敌意的女人,杀了我吧)的讽刺性回应。她将伊阿宋求死的哀求,冷嘲热讽地重新解读为在命令她施予“怜悯”(以结束他的痛苦)。

引用这一段

小塞内卡, 美狄亚 §946-1027. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi004.humanitext-lat2:946-1027

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。