Humanitext Reader

小塞内卡 · 美狄亚 §1-98

美狄亚的诅咒与歌队的婚礼祝歌

第 1 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

美狄亚呼唤婚配诸神和复仇女神,诅咒伊阿宋和他的新娘遭遇死亡与悲惨的命运。与此同时,歌队唱起婚礼赞歌,歌颂新郎新娘超凡的美貌。

§1Di coniugales tuque genialis tori, §2Lucina, custos quaeque domituram freta §3Tiphyn novam frenare docuisti ratem, §4et tu, profundi saeve dominator maris, §5clarumque Titan dividens orbi diem, §6tacitisque praebens conscium sacris iubar §7Hecate triformis, quosque iuravit mihi §8deos Iason, quosque Medeae magis §9fas est precari: noctis aeternae chaos, §10aversa superis regna manesque impios §11dominumque regni tristis et dominam fide §12meliore raptam, voce non fausta precor,
婚配的神明啊,还有守护婚床的卢奇娜,还有你,教导提菲斯驾驭新船以驯服大海的那位,还有你,深海的残暴统治者,以及将明朗之日分给世界的泰坦,还有为静默秘仪投下见证之光、三相的赫卡忒,以及伊阿宋向我起誓所指的诸神,还有美狄亚更应当祈求的神灵:永夜的混沌,遭天神唾弃的冥府,以及不敬的亡灵,还有那阴郁王国的统治者,以及被更佳信义强行劫走的王后,我用不祥的话语向你们祈求。
§13nunc, nunc adeste, sceleris ultrices deae, §14crinem solutis squalidae serpentibus, §15atram cruentis manibus amplexae facem, §16adeste, thalamis horridae quondam meis §17quales stetistis: coniugi letum novae §18letumque socero et regiae stirpi date, §19date peius aliud, quod precer sponso malum:
现在,现在降临吧,罪恶的复仇女神们,头上缠绕着松散毒蛇而肮脏不堪,用血腥的双手紧握着黑色火炬,降临吧,正如你们昔日曾站在我的婚房周围那样住立:给新妇以死亡,给岳父以及王室的后代以死亡,给我能为新郎祈求的另一个更坏的灾祸:让他活着!
§20vivat, per urbes erret ignotas egens §21exul pavens invisus incerti laris, §23a22biam notus hospes limen alienum expetat, §22a23bme coniugem optet quoque non aliud queam §24peius precari, liberos similes patri"
让他穷困地在未知的城市中流浪,成为流放者、战战兢兢、招人怨恨、无家可归,让他以恶名昭彰的客旅之身,去求取异乡人的门槛,让他渴望我作他的妻子——而这比任何事都更糟糕,我已无法祈求更坏的了——让他拥有像父亲一样、又像母亲一样的孩子们。
§25similesque matri, parta iam, parta ultio est:
复仇已经诞生,已经诞生:我生下了它!
§26peperi, querelas verbaque in cassum sero?
难道我只是在播撒徒劳的哀怨和言语?
§27non ibo in hostes? manibus excutiam faces
难道我不去迎击敌人?
§28caeloque lucem, spectat hoc nostri sator
我要从他们手中夺走火炬,从天上夺走光明。
§29Sol generis, et spectatur, et curru insidens
我们家族的始祖太阳,难道正看着这一切,并且被人看着,同时坐在战车上奔行在净空往常的轨道上吗?
§30per solita puri spatia decurrit poli? §31non redit in ortus et remetitur diem?
难道他不退回东方,重新计算这一天吗?
§32da, da per auras curribus patriis vehi, §33committe habenas, genitor, et flagrantibus §34ignifera loris tribue moderari iuga: §35gemino Corinthos litore opponens moras §36cremata flammis maria committat duo.
赐予我吧,赐予我乘着父亲的战车掠过虚空,交付缰绳吧,父亲,并允许我用燃烧的鞭子来驾驭喷火的马群:让以双海岸阻碍两海的科林斯,被烈火焚烧,使两个海洋合而为一。
§37hoc restat unum, pronubam thalamo feram §38ut ipsa pinum postque sacrificas preces §39caedam dicatis victimas altaribus,
仅剩这一件事:让我自己将婚礼的松明带入洞房,并在献祭的祈祷之后,在奉献的祭坛上宰杀祭牲。
§40per viscera ipsa quaere supplicio viam, §41si vivis, anime, si quid antiqui tibi §42remanet vigoris; pelle femineos metus §43et inhospitalem Caucasum mente indue,
通过这内脏本身,为惩罚寻一条路吧,我的心啊,如果你还活着,如果你体内还残留着任何昔日的活力;驱散女性的恐惧,并在心中披上那不近人情的高加索。
§44quodcumque vidit Pontus aut Phasis nefas, §45videbit Isthmos.
凡是本都或法希斯所见过的罪行,地峡都将看见。
effera ignota horrida, §46tremenda caelo pariter ac terris mala §47mens intus agitat: vulnera et caedem et vagum §48funus per artus— levia memoravi nimis: §49haec virgo feci; gravior exurgat dolor: §50maiora iam me scelera post partus decent.
凶残、未知、恐怖、令天地同感战栗的灾祸,正由我的内心在谋划:伤口、屠杀、以及在肢体中蔓延的死——我提到的这些都太轻微了:这些是我在少女时做过的;让更沉重的痛苦升起,产后的我,如今配得上更伟大的罪行。
§51accingere ira teque in exitium para §52furore toto.
用愤怒武装自己,为毁灭而作准备,倾尽你所有的疯狂。
paria narrentur tua §53repudia thalamis: quo virum linques modo?
让他们谈论你那与婚礼相称的离婚吧:你要如何离开丈夫?
§54hoc quo secuta es.
正如你当初追随他那样。
rumpe iam segnes moras: §55quae scelere parta est, scelere linquenda est domus.
如今打破拖延吧:那以罪恶挣得的家,必须以罪恶离开。
§56Ad regum thalamos numine prospero §57qui caelum superi quique regnat fretum §58assint cum populis rite faventibus, §59primum sceptriferis colla Tonantibus §60taurus celsa ferat tergore candido; §61Latinam nivei femina corporis §62intemptata iugo placet et asperi §63Martis sanguineas quae cohibet manus, §64quae dat belligeris foedera gentibus §65et cornu retinet divite copiam, §66donetur tenera mitior hostia,
愿天神们怀着吉祥的庇佑,那些统治天空与统治海洋的神明,在人们礼仪性的祝福中,莅临王室的婚房,首先,向手持权杖的雷霆主宰们,让白背的高大公牛献出它的颈项;愿那肤白如雪、未曾套过轭的处女之身取悦拉丁的女神,也愿那约束凶残玛尔斯血腥双手、给好战民族带来盟约、并在丰饶角里保有富足的女神,得到更温柔祭牲的奉献。
§67et tu, qui facibus legitimis ades, §68noctem discutiens auspice dextera §69huc incede gradu marcidus ebrio, §70praecingens roseo tempora vinculo.
还有你,以合法的火炬出席婚礼的婚神,用你带来吉兆的右手驱散黑夜,迈着醉熏的步伐向这里走来,用玫瑰色的头带环绕你的额头。
§71et tu quae, gemini praevia temporis, §72tarde, stella, redis semper amantibus: §73te matres, avide te cupiunt nurus §74quamprimum radios spargere lucidos.
还有你,预示着双重时间的星辰,总是对爱人迟迟归来的那颗星:母亲们渴望你,年轻的新娘们急切地盼望你尽快洒下闪烁的光芒。
§75Vincit virgineus decor §76longe Cecropias nurus, §77et quas Taygeti iugis §78exercet iuvenum modo §79muris quod caret oppidum, §80et quas Aonius latex §81Alpheosque sacer lavat.
处女的美貌,远远胜过塞克罗普斯国度的新娘,以及那些在泰格托斯山脊上,像青年男子一样接受锻炼的那座没有城墙之城的少女,还有那些为奥尼亚泉水和神圣的阿尔斐俄斯河所沐浴的女子。
§82Si forma velit aspici, §83cedent Aesonio duci §84proles fulminis improbi §85aptat qui iuga tigribus. §86nec non, qui tripodas movet, §87frater virginis asperae, §88cedet Castore cum suo §89Pollux caestibus aptior.
若美貌想要被世人瞩目,诸神都将退让于埃宋之子:凶猛雷霆的子嗣,给猛虎套上挽具的那位;还有那移动三脚架的,凶猛处女的兄弟;以及更擅长拳击的波吕克斯,与他的卡斯托尔一同退让。
§90sic, sic, caelicolae, precor, §91vincat femina coniuges, §92vir longe superet viros.
如此,如此,天上的居民啊,我祈求,愿这女子胜过她的同伴,愿这男子远超其他的男子。
§93Haec cum femineo. constitit in choro, §94unius facies praenitet omnibus.
当她伫立于女子合唱队中,一个人的容貌在所有人中熠熠生辉。
§95sic cum sole perit sidereus decor, §96et densi latitant Pleiadum greges §97cum Phoebe solidum lumine non suo §98orbem circuitis cornibus alligat.
就像太阳升起时,星辰的美丽便会凋零,昴星团密集的群星也会隐藏,当菲比用不属于她自己的光芒,用环绕的弯角将圆满的轮廓锁紧。

词汇与语法注释

  1. §11fide meliore raptam — 修饰 raptam(被劫持的女子,即普洛塞庇娜)的描述性夺格。包含着苦涩的讽刺,暗示即便是在被强行劫持的婚姻中,普洛塞庇娜也比美狄亚享有“更好的信义”(fide meliore)。
  2. §22a23bquoque non aliud — 这里的 quoque 是关系代名词的比较夺格 quo(意为“比这更……”)与连词 -que(意为“并且”)的结合。整句意为:“并且(-que)比这(quo)更坏的事,我再无法祈求了”。
  3. §61femina — 通常指“女人”,在此处诗意地指代雌性动物,即作为祭牲献给尤诺 goddess 的“年轻母牛”。修饰语 intemptata iugo(未曾套过轭的)证实了其作为无瑕祭牲的性质。

引用这一段

小塞内卡, 美狄亚 §1-98. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi004.humanitext-lat2:1-98

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。