Humanitext Reader

小塞内卡 · 腓尼基妇女 §1-83

俄狄浦斯求死与安提戈涅的相随

第 1 段,共 8 段 · 拉丁语

内容简介

盲目且受诅咒的俄狄浦斯乞求女儿安提戈涅抛弃他或将他引向死地,而安提戈涅坚决拒绝离开并劝他活下去,俄狄浦斯对其非凡的虔敬感到震惊。

§1Caeci parentis regimen et fessi unicum §2lateris levamen, gnata, quam tanti est mihi
盲目父亲的引路人,疲惫躯体唯一的倚靠,女儿啊,对我而言,即使在如此境遇下,生下你也是无比珍贵。
§3genuisse vel sic, desere infaustum patrem, §4in recta quid deflectis errantem gradum?
抛弃你这不幸的父亲吧,为何要将我徘徊的步履引向正途?
§5permitte labi; melius inveniam viam, §6quam quaero solus, quae me ab hac vita extrahat §7et hoc nefandi capitis aspectu levet
让我倒下吧;我能更好地找到那条独自寻觅的道路,它能将我从这生命中解脱,并在这可憎的首级的直视下,将天地解救。
§8caelum atque terras, quantulum hac egi manu?
我用这双手,究竟完成了多么微不足道的事?
§9non video noxae conscium nostrae diem,
我看不见那见证我们罪孽的白昼,但我似乎被注视着。
§10sed videor, hinc iam solve inhaerentem manum §11et patere caecum qua volet ferri pedem,
现在就从这里放开你紧握的手,容许我这盲目的双脚走向它渴望前往的任何地方。
§12ibo, ibo qua praerupta protendit iuga §13meus Cithaeron, qua peragrato celer §14per saxa monte iacuit Actaeon suis §15nova praeda canibus, qua per obscurum nemus §16silvamque opacae vallis instinctas deo §17egit sorores mater et gaudens malo §18vibrante fixum praetulit thyrso caput; §19vel qua cucurrit, corpus inrisum trahens, §20Zethi iuvencus, qua per horrentes rubos §21tauri ferocis sanguis ostentat fugas; §22vel qua alta maria vertice inmenso premit §23Inoa rupes, qua scelus fugiens novum §24novumque faciens mater insiluit freto §25mersura natum seque— felices quibus §26fortuna melior tam bonas matres dedit.
我要去,我要去往那险峻的山脊延展之处,去往我的基泰戎山,去往那敏捷的阿克泰翁在乱石中游历群山后,成为自己猎犬的新猎物而倒下的地方;去往那在幽暗的树林和阴暗山谷的森林中,被神灵驱使的姐妹们被母亲追赶,且母亲为灾祸而欢喜,在颤动的酒神杖上挑着戳刺着的首级前行的地方;或者去往那拖着受尽嘲弄的躯体奔驰之处,那是仄托斯的公牛;去往那在令人战栗的荆棘中,凶猛公牛的鲜血昭示着其奔逃行踪的地方;或者去往那依诺的岩石以巨大的顶峰俯压着深海之处,在那里,母亲为了逃避新的罪恶同时犯下新的罪恶,纵身跃入海中,企图淹死儿子和她自己——那些命运更好、拥有如此善良母亲的人们是多么幸福啊。
§27est alius istis noster in silvis locus, §28qui me reposcit, hunc petam cursu incito; §29non haesitabit gressus, huc omni duce §30spoliatus ibo.
在你们的那些森林中,还有另一个属于我的地方,它在召唤我回去,我将疾步前往;我的脚步不会迟疑,即使被剥夺了所有的向导,我也要去往那里。
quid moror sedes meas?
我为何还要在属于我的居所前迟疑?
§31mortem, Cithaeron, redde et hospitium mihi §32illud meum restitue, ut expirem senex §33ubi debui infans, recipe supplicium vetus.
基泰戎啊,把死亡还给我,把我的那份款待重新归还,好让我以老迈之躯,在婴儿时本该死去的地方咽气;接受这迟到的惩罚吧。
§34semper cruente saeve crudelis ferox, §35cum occidis et cum parcis, olim iam tuum §36est hoc cadaver: perage mandatum patris,
无论是在杀戮还是在宽恕之时,你总是那样血腥、凶残、冷酷、暴虐,这具尸骨早就是属于你的了:执行父亲的命令吧,现在也执行母亲的。
§37iam et matris, animus gestit antiqua exsequi
我的灵魂渴望去执行那古老的惩罚。
§38supplicia, quid me, nata, pestifero tenes
女儿啊,你为何用这致命的爱将我束缚?
§39amore vinctum? quid tenes? genitor vocat.
为何挽留? 父亲在召唤。
§40sequor, sequor, iam parce, sanguineum gerens §41insigne regni Laius rapti furit; §42en ecce, inanes manibus infestis petit
我随之而去,我随之而去,现在放开我吧;带着被夺走的王权那血腥印记的莱乌斯正在狂怒;看啊,瞧,他正用仇恨的双手袭击并挖掘着我空洞的面孔。
§43foditque vultus, nata, genitorem vides?
女儿,你看见祖父了吗?
§44ego video, tandem spiritum inimicum expue, §45desertor anime, fortis in partem tui.
我看见了。 终于吐出那可憎的呼吸吧,背叛的灵魂,你只对自己的一部分显得勇敢。
§46omitte poenae languidas longae moras §47mortemque totam admitte; quid segnis traho
不要再为漫长的惩罚作无力的拖延,完全接受死亡吧;为什么我还要慵懒地拖延着我的生命?
§48quod vivo? nullum facere iam possum scelus?
难道我现在不能再犯下任何罪孽了吗?
§49possum miser, praedico— discedo a patre, §50discedo, virgo.
我能,悲惨的我,我预言——我不再是父亲,我离去,纯洁的女儿。
timeo post matrem omnia.
在母亲之后,我惧怕一切。
§51Vis nulla, genitor, a tuo nostram manum §52corpore resolvet, nemo me comitem tibi §53eripiet umquam.
任何力量,父亲,都不能将我的手从您的身体上分离开,没有任何人能将作为您同伴的我永远夺走。
Labdaci claram domum, §54opulenta ferro regna germani petant— §55pars summa magno patris e regno mea est, §56pater ipse.
让兄弟们去争夺拉布达科斯显赫的家族、那以兵器致富的王国吧—— 从父亲伟大的王国中,我分得的最崇高部分,就是父亲您自己。
non hunc auferet frater mihi §57Thebana rapto sceptra qui regno tenet, §58non hunc catervas alter Argolicas agens; §59non si revulso Iuppiter mundo tonet §60mediumque nostros fulmen in nexus cadat, §61manum hanc remittam.
那凭着夺来的王国而掌握底比斯王笏的兄长,不能从我这里夺走您,那率领阿耳戈斯大军的另一个兄弟也不能;即使整个世界被撕裂,朱庇特在轰鸣,雷霆落在我们紧紧相拥的中间,我也绝不会松开这只手。
prohibeas, genitor, licet: §62regam abnuentem, dirigam inviti gradum.
父亲,即使您阻止也无妨:我将引导拒绝的您,指引不情愿的您的脚步。
§63iu plana tendis? vado;
您要走向平地吗?
praerupta appetis?
我同去;您渴望险峻的悬崖吗?
§64non obsto, sed praecedo; quo vis utere §65duce me, duobus omnis eligitur via: §66perire sine me non potes, mecum potes.
我不阻拦,反而走在前面;无论您想去哪里,都请把我当作向导,所有的道路都由我们两人共同选择:没有我,您无法死去;但有我相伴,您可以。
§67hic alta rupes arduo surgit iugo §68spectatque longe spatia subiecti maris:
这里耸立着一座带有陡峭山脊的高耸悬崖,远远地俯瞰着下方广阔的海面:您想去这里吗?
§69vis hanc petamus? nudus hic pendet silex, §70hic scissa tellus faucibus ruptis hiat:
这里悬挂着赤裸的岩石,这里撕裂的大地张开着破损的峡谷:您想去这里吗?
§71vis hanc petamus? hic rapax torrens cadit §72partesque lapsi montis exesas rotat:
这里奔流着湍急的急流,冲刷并旋转着崩塌山体被侵蚀的碎片:我们要冲进这里吗?
§73in hunc ruamus? dum prior, quo vis eo.
只要我走在前面,您想去哪我都去。
§74non deprecor, non hortor, extingui cupis §75votumque, genitor, maximum mors est tibi?
我不祈求,也不劝阻,您渴望被毁灭,而死亡,父亲,是您最大的愿望吗?
§76si moreris, antecedo: si vivis, sequor.
如果您死去,我走在您前面;如果您活着,我紧随其后。
§77sed flecte mentem pectus antiquum ad voca §78victasque magno robore aerumnas doma; §79resiste: tantus in malis vinci mori est.
但请转变您的心意,唤回昔日的勇气,以伟大的力量克制那曾经被战胜的苦难;坚持下去:在灾难中屈服,便等同于死亡。
§80Vnde in nefanda specimen egregium domo?
在这个可憎的家族中,怎会产生如此杰出的典范?
§81Unde ista generi virgo dissimilis suo?
哪里来的这位与她自己的血脉如此不同的少女?
§82Fortuna, credis? aliquis est ex me pius?
命运啊,你相信吗? 我的后代中竟有如此虔敬之人?
§83non esset umquam, fata bene novi mea,
这本不该存在,我很清楚自己的宿命。

词汇与语法注释

  1. §2tanti est mihi genuisse — 结合了价值属格 `tanti` 与实际充当主语的完成时不定式 `genuisse` 的句式。整体表达出深沉的爱意:“对我而言,生下你(即使在如此悲惨的境遇下)具有如此高的价值。”
  2. §35tuum est hoc cadaver — 将俄狄浦斯自身称为 `cadaver`(尸体),表明他虽生犹死的一种隐喻表达。主语是 `hoc cadaver`,而 `tuum` 作为物主形容词作表语使用。
  3. §61prohibeas ... licet — 无人称动词 `licet` 直接伴随虚拟语气 `prohibeas`(第二人称单数现在时),表示让步(即使……也无妨)。此处表现出“即使您阻止”的坚定意志。
  4. §79vinci mori est — 现在时被动语态不定式 `vinci`(被征服、屈服)充当主语,而现在时异态动词不定式 `mori`(死)充当表语。整体表达了“在灾难中屈服等同于死亡/正是死亡本身”的哲学意涵。

引用这一段

小塞内卡, 腓尼基妇女 §1-83. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi003.humanitext-lat2:1-83

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。