§1Quicumque regno fidit et magna potens §2dominatur aula nec leves metuit deos §3animumque rebus credulum laetis dedit, §4me videat et' te, Troia: non umquam tulit §5documenta fors maiora, quam fragili loco
凡是信任王权、在大殿中势力强大施行统治、不惧怕无常神明、并且对顺境寄予轻信之心的人,都来看看我,看看你吧,特洛伊:命运从未示以更大的明证,说明傲慢者立足于何等脆弱之地。
§6starent superbi, columen eversum occidit §7pollentis Asiae, caelitum egregius labor; §8ad cuius arma venit et qui frigidum §9septena Tanain ora pandentem bibit, §12et quae vagos vicina prospiciens Scythas §13ripam catervis Ponticam viduis ferit, §10et qui renatum primus excipiens diem §11tepidum rubenti Tigrin inmiscet freto, §14excisa ferro est, Pergamum incubuit sibi.
强盛的亚洲之栋梁已倾覆倒下,那曾是诸神的杰作;曾为了抵御这战火而来的,既有那饮于裂为七口的寒冷塔奈斯河之水的人,也有那邻近眺望着流浪的斯基泰人、率领着寡居的女战士群击打蓬托斯海岸的她,还有那最先迎接新生之日、将温热的底格里斯河水混入红海的人,如今[特洛伊]已被铁器砍伐,帕伽马已坍塌在自身之上。
§15en alta muri decora congesti iacent §16tectis adustis; regiam flammae ambiunt §17omnisque late fumat Assaraci domus.
看啊,那高高堆砌的城壁之壮美,正与烧焦的屋顶一同倒在地上;火焰包围了王宫,整个阿萨拉科斯的家园都在广阔地冒烟。
§18non prohibet avidas flamma victoris manus: §19diripitur ardens Troia, nec caelum patet §20undante fumo: nube ceu densa obsitus §21ater favilla squalet Iliaca dies.
烈火并不能阻挡战胜者贪婪的双手:燃烧着的特洛伊遭到劫掠,因滚滚浓烟,天空不再显现:仿佛笼罩在浓密的云雾中,被伊利昂的灰烬染黑的白昼肮脏不堪。
§22stat avidus irae victor et lentum Ilium §23metitur oculis ac decem tandem ferus §24ignoscit annis; horret afflictam quoque, §25victamque quamvis videat, haut credit sibi §26potuisse vinci, spolia populator rapit §27Dardania; praedam mille non capiunt rates.
满怀怒火的战胜者伫立着,用双眼量度着迟迟未降的伊利昂,这个残暴的人终于原谅了这十年的岁月;即使面对被摧毁的特洛伊,他也感到畏惧,尽管看见她已被征服,却仍不敢相信自己竟能将她征服;掠夺者抢夺着达尔达尼亚的战利品;千艘船只也装不下这些掠夺物。
§28Testor deorum numen adversum mihi, §29patriaeque cineres teque rectorem Phrygum §30quem Troia toto conditum regno tegit, §31tuosque manes quo stetit stante Ilium, §32et vos meorum liberam magni greges, §33umbrae minores: quicquid adversi accidit, §34quaecumque Phoebas ore lymphato furens §35credi deo vetante praedixit mala, §36prior Hecuba vidi.
我以对我敌对的诸神之神威为誓,以祖国的骨灰为誓,也以你——弗里吉亚的统治者为誓,整个特洛伊王国将你埋葬并覆盖在身下,并以你的亡灵——只要你立着,伊利昂就立着——为誓,还有你们,我孩子们的伟大群体,那些年轻的阴魂:无论发生了什么灾祸,无论福玻斯的狂乱女祭司用疯狂的口预言了什么因神明禁止而被不信的灾难,我,赫卡芭,都先于他人看到了。
gravida nec tacui metus §37et vana vates ante Cassandram fui.
我孕育着恐惧,未曾保持沉默,在卡珊德拉之前,我已成了一个无用的预言者。
§38non cautus ignes Ithacus aut Itbaci comes §39nocturnus in vos sparsit aut fallax Sinon: §40meus ignis iste est, facibus ardetis meis.
并非那个谨慎的伊萨卡人或伊萨卡人的夜间同伴将火种撒向你们,亦非虚伪的西农:那火正是我的火,你们是因我的火炬而燃烧。
然而,长寿的暮年啊,你为何为颠覆之城的废墟而哀叹?
§43luctus recentes: Troia iam vetus est malum, §44vidi execrandum regiae caedis nefas §45ipsasque ad aras maius admissum scelus §46Aeacidis armis, cum ferox, scaeva manu §47coma reflectens regium torta caput, §48alto nefandum vulneri ferrum abdidit; §49quod. penitus actum cum recepisset, libens §50ensis senili siccus e iugulo redit.
不幸的人啊,回头看看这些眼前的哀恸吧:特洛伊已是陈旧的灾难,我亲眼目睹了王室被屠杀的滔天罪行,以及就在祭坛前,因埃阿科斯子孙的武器而犯下的更重罪孽,当时那个凶残的人用粗暴的手揪住头发,扯回国王的头,将那恶毒的铁剑深埋进高处的伤口中;当那剑被深刺进去又拔出来时,干燥的剑刃心甘情愿地从老人的喉咙中退回。
§51placare quem non potuit a caede effera
谁能使他从野蛮的屠杀中平息呢?
无论是那正逼近尘世生命最后极点的人,还是作为罪行见证者的神明,以及那陨落王国的神圣尊严?
那位众多国王的父亲,普里阿摩斯,失去了坟墓,在特洛伊燃烧之时却缺少火葬之火。
§56ardente Troia, non tamen superis sat est: §57dominum ecce Priami nuribus et natis legens §58sortitur urna praedaque en vilis sequar.
然而,这对神明来说还不够:看啊,摇签的瓮正为普里阿摩斯的儿媳和女儿们挑选主人,而看啊,我将作为卑贱的猎物跟从。
§59hic Hectoris coniugia despondet sibi. §60hic optat Heleni coniugem. hic Antenoris; §61nec dest tuos. Cassandra, qui thalamos petat.
这个人将赫克托尔的妻子许配给自己,那个人渴望赫勒诺斯的妻子,另一个人渴望安特诺尔的;卡珊德拉啊,也不缺寻求你洞房的人。
§62mea sors timetur, sola sum Danais metus.
我的命运令人畏惧,唯独我是达奈人的恐惧。
§63Lamenta cessant? turba captivae mea,
哀歌停止了吗?
§64ferite palmis pectora et planctus date §65et iusta Troiae facite, iamdudum sonet §66fatalis Ide, iudicis diri domus.
我的俘虏群,用手掌击打胸膛,发出哀悼之声,为特洛伊履行丧礼,让那宿命的伊达山——那可怕裁判者的居所——早早鸣响。
§67Non rude vulgus lacrimisque a ovum §68lugere iubes: §69hoc continuis egimus annis, §69bex quo tetigit §70Phrygius Graias hospes Amyclas §71securique fretum §72pinus matri sacra Cybebae.
你并非在命令一群无知的民众、或是对眼泪感到陌生的人去哀悼:我们在连续的岁月里一直在做这件事,自从弗里吉亚的宾客踏上希腊的阿米克莱,并且在无忧无虑的海上,献给母亲库贝贝的松木船航行时起。
§73deciens nivibus canuit Ide, §74deciens nostris nudata rogis, §75et Sigeis trepidus campis §76decumas secuit messor aristas, §77ut nulla dies maerore caret.
十度,伊达山因积雪变白,十度,因我们的柴堆而被砍伐精光,在西盖翁的平原上,战战兢兢的收割者第十次割下麦穗,以至于没有一天不充满悲伤。
但新的原因带来了哭泣:去哀悼吧,女王啊,举起你悲哀的手。
§83Fidae casus nostri comites, §84solvite crinem, §85per colla fluant maesta capilli §86tepido Troiae pulvere turpes: §102bcomplete manus, §103hoc ex Troia sumpsisse licet.
我们不幸的忠实同伴啊,披散头发,让悲伤的发丝流淌在颈项旁,被特洛伊温热的灰烬弄得肮脏:填满双手,这是允许从特洛伊带走的东西。
俘虏群啊,露出你们赤裸的双臂;解开衣服,束起胸膛,让肢体袒露至腹部。
§92cingat tunicas palla solutas, §93vacet ad crebri verbera planctus §94furibunda manus— placet hic habitus, §95placet: agnosco Troada turbam.
让外衣束起松开的短衣,让狂乱的手空出来,以便进行频频击打的哀悼——我喜欢这种装束,喜欢:我认出这是特洛伊的群像了。
§96iterum luctus redeant veteres,
让古老的哀恸再次回归吧,