Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §5.14.1-5.14.46

献给妻子的诗作丰碑与坚守忠诚的劝勉

第 60 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

诗人向妻子保证,他的诗作已赋予她永恒的名声,并通过援引神话中忠贞妻子的典范,鼓励她在当前的逆境中继续坚守忠诚与敬虔。

§5.14.1Quanta tibi dederim nostris monumenta libellis, §5.14.2o mihi me coniunx carior, ipsa vides,
在我的小书中,我给你留下了多么伟大的纪念,比我自己更珍贵的妻子啊,你自己都看得到。
§5.14.3detrahat auctori multum fortuna licebit, §5.14.4tu tamen ingenio clara ferere meo; §5.14.5dumque legar, mecum pariter tua fama legetur, §5.14.6nec potes in maestos omnis abire rogos; §5.14.7cumque viri casu possis miseranda videri, §5.14.8invenies aliquas, quae, quod es, esse velint, §5.14.9quae te, nostrorum cum sis in parte malorum, §5.14.10felicem dicant invideantque tibi.
即便命运从作者身上夺走很多东西,你仍然会因为我的才华而名扬天下;只要我的诗作被阅读,你的名声就会与我一同流传,你绝不会完全消逝在悲哀的葬礼柴堆里;虽然因为丈夫的厄运你可能显得令人怜悯,你会发现有些女人,渴望成为你现在的处境,尽管你正分担着我们的不幸,她们仍会称你为幸福并嫉妒你。
§5.14.11non ego divitias dando tibi plura dedissem: §5.14.12nil feret ad Manes divitis umbra suos.
我若给你财富,也不会给你更多:富人的幽灵带不走任何东西给他的阴间神灵。
§5.14.13perpetui fructum donavi nominis idque, §5.14.14quo dare nil potui munere maius, habes.
我赋予了你永恒名望的果实,而你拥有了这件礼物—— 我无法给予比这更大的恩惠。
§5.14.15adde quod, ut rerum sola es tutela mearum, §5.14.16ad te non parvi venit honoris onus, §5.14.17quod numquam vox est de te mea muta tuique §5.14.18indiciis debes esse superba viri.
再加上,正如你是我事务的唯一保护者,一份不小的荣誉的重担也降临到了你身上,因为我的声音从未对你保持沉默,你应当为丈夫的证明感到自豪。
§5.14.19quae ne quis possit temeraria dicere, persta, §5.14.20et pariter serva meque piamque fidem.
为了不让任何人称这些话为轻率,请坚持下去,并同样守护我以及你虔敬的忠诚。
§5.14.21nam tua, dum stetimus, turpi sine crimine mansit, §5.14.22et tantum probitas inreprehensa fuit.
因为当你我顺遂之时,你的品德保持着无瑕,你的正直只是无可指责而已。
§5.14.23area de nostra nunc est tibi facta ruina §5.14.24conspicuum virtus hic tua ponat opus.
如今,从我们的废墟中,为你开辟了一片天地;愿你的美德在这里立起一座瞩目的功业。
§5.14.25esse bonam facile est, ubi, quod vetet esse, remotum est, §5.14.26et nihil officio nupta quod obstet habet, §5.14.27cum deus intonuit, non se subducere nimbo, §5.14.28id demum est pietas, id socialis amor.
当阻碍行善的事物远离、当妻子在履行职责时毫无阻碍,要做一个好妻子是容易的;当神明雷声大作时,不让自己躲开暴雨云,这才是敬虔,这才是夫妻之爱。
§5.14.29rara quidem virtus, quam non fortuna gubernet, §5.14.30quae maneat stabili, eum fugit illa, pede.
确实罕见的是不被命运支配的美德,当命运逃跑时,它仍以稳定的脚步留存。
§5.14.31siqua tamen pretium sibi virtus ipsa petitum, §5.14.32inque parum laetis ardua rebus adest, §5.14.33ut tempus numeres, per saecula nulla tacetur, §5.14.34et loca mirantur qua patet orbis iter.
然而,如果某种美德本身就寻求它所期求的回报,并在极不快乐的情况下坚定地挺身而出,即使你计算时间,它也不会在任何世纪里沉寂,世界道路延伸的所到之处,人们都会赞叹它。
§5.14.35aspicis ut longo teneat laudabilis aevo §5.14.36nomen inextinctum Penelopea fides?
你难道看不见,值得称赞的珀涅罗珀的忠贞,如何在漫长的岁月中保持着不灭的名声?
§5.14.37cernis ut Admeti cantetur et Hectoris uxor §5.14.38ausaque in accensos Iphias ire rogos?
你难道看不见,阿德梅托斯的妻子和赫克托尔的妻子是如何被歌颂的,还有敢于走上燃起熊熊烈火的葬礼柴堆的伊菲斯之女?
§5.14.39ut vivat fama coniunx Phylaceïa, cuius §5.14.40Iliacam celeri vir pede pressit humum?
费拉刻的妻子的名声是如何在传颂中永生,她的丈夫曾用快捷的脚步踏上了特洛伊的土地?
§5.14.41morte nihil opus est pro me, sed amore fideque: §5.14.42non ex difficili fama petenda tibi est.
为我你无需去死,只需要爱与忠贞:你无需通过艰难之事去寻求名声。
§5.14.43nec te credideris, quia non facis, ista moneri: §5.14.44vela damus, quamvis remige puppis eat, §5.14.45qui monet ut facias, quod iam facis, ille monendo §5.14.46laudat et hortatu comprobat acta suo.
你不要以为因为你没有做这些事,才受到这样的告诫:即使船只靠着桨手前行,我们依然张开风帆;劝告你去做你已经在做的事的人,是在通过劝告来赞美你,并用他的鼓励来认可你的行为。

词汇与语法注释

  1. §5.14.3detrahat ... licebit — `licebit` 搭配现在时虚拟语气(此处为 `detrahat`)使用,起让步连词的作用,意为“即便/允许……”。
  2. §5.14.11dedissem — 过去完成时虚拟语气 `dedissem` 构成了过去虚拟条件句的主句(“我本不会给予得更多”),而条件从句的内容则隐含在表示手段的夺格动名词 `dando` 中(“通过给予财富”,即“如果我给了财富的话”)。
  3. §5.14.30eum fugit — 抄本传统中的 `eum` 通常被解释为表示时间或条件的连词 `cum`(“当……时”)的误写或异读,应理解为 `cum fugit illa`(当她[命运]逃跑时)。
  4. §5.14.33ut tempus numeres — 此处的 `ut` 搭配虚拟语气 `numeres`,表示让步(“即使你计算时间……”)。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §5.14.1-5.14.46. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:5.14.1-5.14.46

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。