Humanitext Reader

奥维德 · 爱经 §2.6.1-2.6.62

哀悼女主人宠禽鹦鹉之死

第 23 段,共 53 段 · 拉丁语

内容简介

诗人的女主人所爱之宠物鹦鹉死去了,他号召世间所有的鸟儿一同致哀,称赞其美丽的羽毛与精巧的人声模仿天赋,并最终为它献上了其在极乐世界中的墓志铭。

§2.6.1Psittacus, Eois imitatrix ales ab Indis,
鹦鹉,那来自东印度、善于模仿的鸟儿,已经死去了。
§2.6.2Occidit — exequias ite frequenter, aves!
——鸟儿们啊,成群结队地去参加它的葬礼吧!
§2.6.3Ite, piae volucres, et plangite pectora pinnis §2.6.4Et rigido teneras ungue notate genas; §2.6.5Horrida pro maestis lanietur pluma capillis, §2.6.6Pro longa resonent carmina vestra tuba!
去吧,有情有义的鸟儿们,用你们的翅膀拍打胸膛,用你们坚硬的爪子在娇嫩的脸上抓出伤痕;用你们凌乱的羽毛代替悲伤的头发被撕扯,用你们的歌声代替长长的喇叭作响吧!
§2.6.7Quod scelus Ismarii quereris, Philomela, tyranni, §2.6.8Expleta est annis ista querela suis; §2.6.9Alitis in rarae miserum devertere funus — §2.6.10Magna, sed antiqua est causa doloris Itys.
菲洛美拉啊,你所哀叹的伊斯马罗斯暴君的罪行,那场哀诉已经经历了足够的岁月而得到满足;且将身转向这只稀有鸟儿可怜的葬礼吧—— 伊提斯虽然是个巨大的、但已是古老的悲伤原因。
§2.6.11Omnes, quae liquido libratis in aere cursus, §2.6.12Tu tamen ante alios, turtur amice, dole!
所有在清澈天空中保持飞行的鸟儿们啊,然而,亲爱的斑鸠啊,你当先于其他鸟儿感到悲伤!
§2.6.13Plena fuit vobis omni concordia vita, §2.6.14Et stetit ad finem longa tenaxque fides.
你们的一生充满了全然的和谐,并且那漫长而坚贞的忠诚一直维持到了终点。
§2.6.15Quod fuit Argolico iuvenis Phoceus Orestae, §2.6.16Hoc tibi, dum licuit, psittace, turtur erat.
普基斯的青年对于阿耳戈斯的奥雷斯特斯曾是什么,鹦鹉啊,在生命允许的时候,斑鸠对于你就是什么。
§2.6.17Quid tamen ista fides, quid rari forma coloris, §2.6.18Quid vox mutandis ingeniosa sonis, §2.6.19Quid iuvat, ut datus es, nostrae placuisse puellae? —
然而,那份忠诚,那罕见色彩的美丽,那善于变换声音的灵巧嗓音,还有自从你被赠送以来、讨我们姑娘欢喜,又有什么用呢?
§2.6.20Infelix, avium gloria, nempe iaces!
—— 不幸的、鸟类的荣耀啊,你果真躺下了!
§2.6.21Tu poteras fragiles pinnis hebetare zmaragdos §2.6.22Tincta gerens rubro Punica rostra croco.
你能用羽毛使脆弱的祖母绿黯然失色,带着你那被红色藏红花染过的鲜红鸟喙。
§2.6.23Non fuit in terris vocum simulantior ales — §2.6.24Reddebas blaeso tam bene verba sono!
世上再没有比你更善于模仿声音的鸟了—— 你用那口齿不清的声音如此完美地重现言语!
§2.6.25Raptus es invidia — non tu fera bella movebas; §2.6.26Garrulus et placidae pacis amator eras.
你被嫉妒夺走了生命——你从未挑起残酷的战争;你曾是个喋喋不休、热爱温和和平的生灵。
§2.6.27Ecce, coturnices inter sua proelia vivunt; §2.6.28Forsitan et fiunt inde frequenter anus.
看啊,鹌鹑们在彼此的战斗中存活;也许因此它们常常能活到老。
§2.6.29Plenus eras minimo, nec prae sermonis amore §2.6.30In multos poteras ora vacare cibos.
你只吃极少的东西便感到满足,且因为对说话的喜爱,你无法为了吃下许多食物而让嘴空闲下来。
§2.6.31Nux erat esca tibi, causaeque papavera somni, §2.6.32Pellebatque sitim simplicis umor aquae.
坚果曾是你的食物,罂粟曾是你睡眠的原因,纯净之水的湿润曾消除你的口渴。
§2.6.33Vivit edax vultur ducensque per aera gyros §2.6.34Miluus et pluviae graculus auctor aquae; §2.6.35Vivit et armiferae cornix invisa Minervae — §2.6.36Illa quidem saeclis vix moritura novem; §2.6.37Occidit illa loquax humanae vocis imago, §2.6.38Psittacus, extremo munus ab orbe datum!
贪婪的秃鹰活着,在空中盘旋的鸢也活着,还有那预示雨水的寒鸦;连那被带武器的密涅瓦所憎恨的乌鸦也活着—— 它确实要在九个世代里都几乎不会死去;而那个喋喋不休的人类声音的化身却死去了,鹦鹉,那来自世界尽头的礼物!
§2.6.39Optima prima fere manibus rapiuntur avaris; §2.6.40Inplentur numeris deteriora suis.
最美好的事物几乎总是最先被贪婪的手夺走;较差的事物却能过完它们自己的寿数。
§2.6.41Tristia Phylacidae Thersites funera vidit, §2.6.42Iamque cinis vivis fratribus Hector erat.
泰尔西特斯见证了皮拉刻人的悲惨葬礼,而赫克托尔在兄弟们还活着时便已化为灰烬。
§2.6.43Quid referam timidae pro te pia vota puellae — §2.6.44Vota procelloso per mare rapta Noto?
我何必再提及那害怕的姑娘为你献上的虔诚祈祷—— 那被狂风大作的南风带走、飘过海洋的祈祷?
§2.6.45Septima lux venit non exhibitura sequentem, §2.6.46Et stabat vacuo iam tibi Parca colo.
第七天来临了,它将不再带来随后的一天,而命运女神已经拿着空空的纺锤为你守候在一旁。
§2.6.47Nec tamen ignavo stupuerunt verba palato; §2.6.48Clamavit moriens lingua: 'Corinna, vale!'
然而,言语并未在麻痹的口中停滞;临死的舌头大声喊道:“科林娜,再见!
§2.6.49Colle sub Elysio nigra nemus ilice frondet, §2.6.50Udaque perpetuo gramine terra viret.
” 在至福乐土的丘陵下,一片黑色的冬青栎林枝繁叶茂,湿润的土地因永恒的青草而葱郁。
§2.6.51Siqua fides dubiis, volucrum locus ille piarum §2.6.52Dicitur, obscenae quo prohibentur aves.
如果对未定之事尚有些许信任,据说那儿是有情义的鸟儿的乐土,不祥的鸟儿被禁止进入那里。
§2.6.53Illic innocui late pascuntur olores §2.6.54Et vivax phoenix, unica semper avis; §2.6.55Explicat ipsa suas ales Iunonia pinnas, §2.6.56Oscula dat cupido blanda columba mari.
在那里,无害的天鹅在广阔的土地上觅食,还有长寿的凤凰,永远独一无二的鸟儿;朱诺的鸟儿自己展开它的羽毛,温柔的鸽子向它渴望的配偶献上温存的吻。
§2.6.57Psittacus has inter nemorali sede receptus §2.6.58Convertit volucres in sua verba pias.
鹦鹉在这些鸟儿中间,被林中的住所接纳,吸引着有情义的鸟儿们倾听它自己的言语。
§2.6.59Ossa tegit tumulus — tumulus pro corpore magnus — §2.6.60Quo lapis exiguus par sibi carmen habet: §2.6.61Colligor ex ipso dominae placuisse sepulcro.
坟墓覆盖着它的骨头——一个相对于它身躯而言巨大的坟墓—— 在那里,一块微小的石头上刻着与其相配的诗句: “从这坟墓本身便可推知,我曾取悦于我的女主人。
§2.6.62Ora fuere mihi plus ave docta loqui.
我曾有一张比一般鸟儿更懂得说话的嘴。 ”

词汇与语法注释

  1. §2.6.7Quod scelus Ismarii quereris, Philomela, tyranni, — 由关系代词 quod 引导的名词性从句,先行词 scelus 被同化到关系从句中。整个从句起到界定或与主句主语 ista querela 构成同位语的作用。
  2. §2.6.9devertere — 动词 deverto(转向)的被动语态(中间语态)单数第二人称命令式。尽管其形式与现在时主动不定式相同,但在此处作为命令式,意为“(将你的悲伤)转向……”。
  3. §2.6.15Quod fuit Argolico iuvenis Phoceus Orestae, — “Quod... hoc...” 的相关结构。关系从句中的 quod 作为中性关系代词,意思是“那……的事物”,被主句中的 hoc 所承接。Phoceus iuvenis(普基斯的青年,即皮拉德斯)为主格,Orestae 为关系与格(对奥雷斯特斯而言)。
  4. §2.6.19ut datus es — 连词 ut 后接直陈式(datus es)的结构,在此处表示时间意义,意为“自从你被赠送以来”。
  5. §2.6.29prae — 带夺格(amore)表示原因的介词,意为“由于……”、“因为……的缘故”。通常用于否定或表示阻碍的语境中,解释鹦鹉因过于喜爱说话而无法腾出嘴来吃东西。
  6. §2.6.43pia vota puellae — puellae 为属格,修饰 vota,意为“姑娘的祈祷”。vota 是中性复数宾格,作为 referam(现在时虚拟语气,用于疑问,意为“我何必提及……?”)的直接宾语。
  7. §2.6.61Colligor ex ipso dominae placuisse sepulcro — 被动语态 colligor(我被推断)后接不定式 placuisse(曾取悦)的个人构文(personal construction)。意为“从这坟墓本身可以推断出,我曾取悦了女主人”。

引用这一段

奥维德, 爱经 §2.6.1-2.6.62. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:2.6.1-2.6.62

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。