Humanitext Reader

奥维德 · 爱经 §1.13.1-1.13.48

请求黎明女神延迟破晓的控诉

第 15 段,共 53 段 · 拉丁语

内容简介

诗人向宣告早晨到来的黎明女神诉说,希望她能延迟日出以便自己能继续与情人温存,并通过列举黎明带给世人的种种劳苦来责难她。

§1.13.1Iam super oceanum venit a seniore marito §1.13.2Flava pruinoso quae vehit axe diem.
黄金发丝的女神,已经从她那年老的丈夫身边,跨越大洋而来,用她那覆着霜的轮轴运送白昼。
§1.13.3'Quo properas, Aurora? mane! — sic Memnonis umbris §1.13.4Annua sollemni caede parentet avis!
“你往何处行色匆匆,奥罗拉? 停留吧! ——这样,对于门农的阴魂,那一年一度的鸟儿便会用神圣的牺牲来祭奠!
§1.13.5Nunc iuvat in teneris dominae iacuisse lacertis; §1.13.6Si quando, lateri nunc bene iuncta meo est.
现在正是躺在女主人温柔怀抱中令人惬意的时候;若有何时,正是现在她正紧紧贴在我的身旁。
§1.13.7Nunc etiam somni pingues et frigidus aer, §1.13.8Et liquidum tenui gutture cantat avis.
现在沉睡依然浓厚,空气依旧清冷,鸟儿用它那纤细的喉咙唱着清脆的歌。
§1.13.9Quo properas, ingrata viris, ingrata puellis?
你往何处行色匆匆,被男人们厌恶、被女人们厌恶的家伙?
§1.13.10Roscida purpurea supprime lora manu!
用你那玫瑰色的手收紧沾满露水的手缰吧!
§1.13.11Ante tuos ortus melius sua sidera servat §1.13.12Navita nec media nescius errat aqua; §1.13.13Te surgit quamvis lassus veniente viator, §1.13.14Et miles saevas aptat ad arma manus.
在你升起之前,水手更能看准他所仰赖的星辰,也不会在茫茫大海中迷失方向;而你一到来,旅人无论多么疲惫也得起身,士兵也得让残酷的双手拿起武器。
§1.13.15Prima bidente vides oneratos arva colentes; §1.13.16Prima vocas tardos sub iuga panda boves.
你第一个看见那些肩负着双齿犁、在田间劳作的人;你第一个把步履迟缓的牛群唤到弯曲的轭下。
§1.13.17Tu pueros somno fraudas tradisque magistris, §1.13.18Ut subeant tenerae verbera saeva manus; §1.13.19Atque vades sponsum stultos ante Atria mittis, §1.13.20Unius ut verbi grandia damna ferant.
你剥夺了孩子们沉睡的时间,把他们交到老师手里,让他们柔弱的手去承受残酷的鞭打;你又把愚蠢的保证人送到法庭前去作保,使他们因区区一句话而遭受重大的损失。
§1.13.21Nec tu consulto, nec tu iucunda diserto; §1.13.22Cogitur ad lites surgere uterque novas.
你对于法学顾问既不讨喜,对于辩才无碍者也非乐事;他们双方都不得不为了新的诉讼而起床。
§1.13.23Tu, cum feminei possint cessare labores, §1.13.24Lanificam revocas ad sua pensa manum.
在妇女的劳作本可以停息的时候,你却把纺纱的双手唤回到它那分配好的工作里。
§1.13.25Omnia perpeterer — sed surgere mane puellas, §1.13.26Quis nisi cui non est ulla puella ferat?
一切我都可以忍受——但是让姑娘们大清早起床,除了那些没有任何姑娘的人,谁能容忍?
§1.13.27Optavi quotiens, ne nox tibi cedere vellet, §1.13.28Ne fugerent vultus sidera mota tuos!
我曾多少次祈望,黑夜不愿对你让步,运行的星辰不会从你的容颜前逃离!
§1.13.29Optavi quotiens, aut ventus frangeret axem, §1.13.30Aut caderet spissa nube retentus equus!
我曾多少次祈望,要么狂风能折断你的车轴,要么你的马匹被浓密的云层阻挡而倒下!
§1.13.31Invida, quo properas? quod erat tibi filius ater, §1.13.32Materni fuerat pectoris ille color.
嫉妒的家伙,你往何处行色匆匆? 你有一个黑皮肤的儿子,那正是因为那是他母亲心灵的颜色。
§1.13.35Tithono vellem de te narrare liceret; §1.13.36Fabula non caelo turpior ulla foret.
我真希望提托诺斯能被允许诉说关于你的事;天界之中再没有比这更丑陋的传闻了。
§1.13.37Illum dum refugis, longo quia grandior aevo, §1.13.38Surgis ad invisas a sene mane rotas.
正因为他因漫长的岁月而极其年老,你便避开他,清晨从那老人身边起身,走向你那令人厌恶的车轮。
§1.13.39At si, quem mavis, Cephalum conplexa teneres, §1.13.40Clamares: "lente currite, noctis equi!"
但如果是你更喜欢的刻法罗斯,你将他拥抱在怀中,你就会大喊:‘慢慢跑吧,黑夜的马群!
§1.13.41Cur ego plectar amans, si vir tibi marcet ab annis?
’ 如果你的丈夫因岁月而枯萎,为什么在爱中的我却要受罚?
§1.13.42Num me nupsisti conciliante seni?
难道是你嫁给那老人,是由我作媒的吗?
§1.13.43Adspice, quot somnos iuveni donarit amato
看啊,月神给了她心爱的青年多少次睡眠!
§1.13.44Luna! — neque illius forma secunda tuae.
而且她的美貌并不逊色于你。
§1.13.45Ipse deum genitor, ne te tam saepe videret, §1.13.46Commisit noctes in sua vota duas.
众神之父自己,为了不致如此频繁地见到你,为了达成他自己的心愿,曾将两个夜晚合并在一起。
' §1.13.47Iurgia finieram.
” 我已经结束了我的责难。
scires audisse: rubebat — §1.13.48Nec tamen adsueto tardius orta dies!
你会知道她已经听到了:她脸红了—— 然而,白昼并没有比平时更迟升起!

词汇与语法注释

  1. 1.13.3sic — 副词 sic 在此具有条件意味,意为“在这样的条件之下(如果你留下)”,为随后表示祝愿的现在时虚拟语气 parentet 提供前提条件。
  2. 1.13.15Prima — 形容词 primus 的阴性单数主格形式,与主语(Aurora)一致。在此作副词性理解,意为“你首先……”。
  3. 1.13.19sponsum — 动词 spondeo(担保、承诺)的 supine(对格形式),与表示运动的动词 mittis 连用,构成表示“为了作保”的目的结构。
  4. 1.13.25surgere — 引导“宾格加不定式”短语 surgere mane puellas(姑娘们在清晨起床)的不定式。整个短语作为下一行主动词 ferat(容忍、承受)的宾语(“谁能容忍姑娘们起床……”)。
  5. 1.13.35vellem — 动词 volo 的未完成过去时虚拟语气,表示现在无法实现的愿望。与从句中的未完成过去时虚拟语气 liceret 连用,意为“(现在)要是允许……该有多好”。
  6. 1.13.38a sene — 介词短语 a sene(从老人那里)与紧随其后的副词 mane(在清晨)并置,共同修饰主动词 surgis,表示“清晨从老人身边起身”。它表示动作的起点或分离夺格。

引用这一段

奥维德, 爱经 §1.13.1-1.13.48. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.13.1-1.13.48

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。