Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §8.3.1-8.3.10

拉丁人的备战与罗马召见十位使节

第 401 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

罗马人模棱两可的回复使拉丁人更加狂妄,并开始暗中策划对罗马的战争。对此,罗马人提前选举了新执政官,并召集十位拉丁人首领前往罗马。

§8.3.1quod responsum sicut dubios Samnites, quidnam facturum Romanum censerent, dimisit, ita Campanos metu abalienavit, Latinos, velut nihil iam non concedentibus Romanis, ferociores fecit.
这一答复一方面让萨姆奈特人满腹疑虑地离去,不知该认为罗马人会作何打算,另一方面因恐惧而使坎帕尼亚人与罗马疏远,并使拉丁人更加狂妄,仿佛罗马人已无所不允。
§8.3.2itaque per speciem adversus Samnites belli parandi crebra concilia indicentes omnibus consultationibus inter se principes occulte Romanum coquebant bellum.
因此,他们打着准备对萨姆奈特人作战的幌子频繁召集会议,在彼此间的一切协商中暗中策划对罗马的战争。
huic quoque adversus servatores suos bello Campanus aderat.
在这场针对自己救命恩人的战争中,坎帕尼亚人也参与其中。
§8.3.3sed quamquam omnia de industria celabantur — priusquam moverentur Romani, tolli ab tergo Samnitem hostem volebant —, tamen per quosdam privatis hospitiis necessitudinibusque coniunctos indicia coniurationis eius Romam emanarunt;
尽管一切都在刻意隐瞒之中——因为他们希望在罗马人行动之前,先清除背后的萨姆奈特敌人——但通过一些因私人客谊和亲密关系相结成的人,这一阴谋的迹象还是传到了罗马。
§8.3.4iussisque ante tempus consulibus abdicare se magistratu, quo maturius novi consules adversus tantam molem belli crearentur, religio incessit ab eis, quorum inminutum imperium esset, comitia haberi.
执政官们被命令提前退职,以便更早地选举新执政官来应对如此巨大的战争危机,但人们产生了一种宗教顾虑,即不应由权力已被削减的人来主持人民大会。
§8.3.5itaque interregnum initum.
因此开始了空位期。
duo interreges fuere, M. Valerius ac M. Fabius; is creavit consules T. Manlium Torquatum tertium, P. Decium Murem.
有两位空位期执政官,马尔库斯·瓦莱里乌斯和马尔库斯·法比乌斯;后者选出了第三次担任执政官的提图斯·曼利乌斯·托尔夸图斯和普布利乌斯·德基乌斯·穆斯。
§8.3.6eo anno Alexandrum, Epiri regem, in Italiam classem appulisse constat; quod bellum, si prima satis prospera fuissent, haud dubie ad Romanos pervenisset.
据载,那一年伊庇鲁斯国王亚历山大率舰队抵达意大利;这场战争如果起初足够顺利,毫无疑问会波及罗马人。
eadem aetas rerum magni Alexandri est, §8.3.7quem sorore huius ortum in alio tractu orbis, invictum bellis, iuvenem fortuna morbo extinxit.
同一时代也是伟大的亚历山大大帝建功立业的时期,命运使这位在世界另一端、由前者的姐妹所生、在战争中战无不胜的年轻人在年轻时因病去世。
§8.3.8ceterum Romani, etsi defectio sociorum nominisque Latini haud dubia erat, tamen, tamquam de Samnitibus, non de se curam agerent, decem principes Latinorum Romam evocaverunt, quibus imperarent, quae vellent.
然而,罗马人尽管对盟友及拉丁同盟的背叛已深信不疑,但他们仍表现得好像是在为萨姆奈特人而非为自己担忧,召集了十位拉丁人的首领到罗马,以便命令他们罗马人所想要的事。
§8.3.9praetores tum duos Latium habebat, L. Annium Setinum et L. Numisium Cerceiensem, ambo ex coloniis Romanis, per quos praeter Signiam Velitrasque, et ipsas colonias Romanas, Volsci etiam exciti ad arma erant;
当时拉丁同盟有两位裁判官,塞蒂亚的卢基乌斯·安尼乌斯和塞尔切伊的卢基乌斯·努米西乌斯,两人均来自罗马殖民地,通过他们,除了西尼亚和维利特赖(这两处本身也是罗马殖民地)之外,沃尔斯基人也被煽动起来拿起武器。
§8.3.10eos nominatim evocari placuit.
元老院决定指名召集他们。
haud cuiquam dubium erat, super qua re accirentur; itaque concilio prius habito praetores, quam Romam proficiscerentur, evocatos se ab senatu docent Romano, et quae actum iri secum credant, quidnam ad ea responderi placeat, referunt.
没有任何人怀疑他们是因为什么事情被召集的;因此,在前往罗马之前,裁判官们先召开了会议,向被召集者说明他们受到了罗马元老院的召见,并报告了他们认为将与他们商讨什么,以及对此应当如何作答。

词汇与语法注释

  1. 8.3.1nihil iam non — 双重否定(nihil non)在此表示肯定的“一切”。这一用法嵌套在独立夺格结构(concedentibus Romanis)中,用以强调拉丁人的过度自信,即“仿佛罗马人现在对他们无所不允”。
  2. 8.3.4religio incessit ab eis... comitia haberi — 带对格的不定式短语 comitia haberi 充当动词 incessit 的主语(或与名词 religio 构成同位语)。介词短语 ab eis 表示动作的发出者,即由那些权力已被削减的执政官们“来主持”人民大会。
  3. 8.3.5is creavit — 指示代名词 is 指代刚刚提到的两位空位期执政官中较近的后者(马尔库斯·法比乌斯)。这反映了罗马宪政传统,即在数任轮流执政的空位期执政官中,由最后一任主持人民大会并选出(creare)新任执政官。
  4. 8.3.7quem sorore huius ortum — 关系代词 quem(指代前句的 magni Alexandri)由过去分词 ortum 修饰。sorore 是表示来源的夺格,指他由“此人”(huius,即前文的伊庇鲁斯国王亚历山大)的姐妹(奥林匹娅斯)所生。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §8.3.1-8.3.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:8.3.1-8.3.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。