Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §6.27.1-6.27.11

平民债务冲突与普赖内斯泰逼近

第 341 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在监察官的选举因宗教原因相继中断期间,护民官谴责平民的巨额债务以及贵族利用战争的行为,从而激起了反乱。普赖内斯泰军队逼近的紧急局势最终改变了国内的冲突局面。

§6.27.1Camillus, consilio et virtute in Volsco bello, felicitate in Tusculana expeditione, utrobique singulari adversus collegam patientia et moderatione insignis,
卡米卢斯在沃尔斯基战争中因智谋与勇武而著称,在图斯库卢姆远征中因幸运而闻名,在这两处都因对同僚非凡的耐心与克制而杰出。
§6.27.2magistratu abiit creatis tribunis militaribus in insequentem annum L. et P. Valeriis, Lucio quintum, Publio tertium, et C. Sergio tertium, L. Menenio iterum, P. Papirio, Ser. Cornelio Maluginense.
在选出下一年度的军政官后,他卸任了职务。 这些军政官是:卢基乌斯和普布利乌斯·瓦莱里乌斯(卢基乌斯第五次,普布利乌斯第三次)、加伊乌斯·塞尔吉乌斯(第三次)、卢基乌斯·梅内尼乌斯(第二次)、普布利乌斯·帕皮里乌斯、塞尔维乌斯·科尔内利乌斯·马鲁吉嫩西斯。
§6.27.3censoribus quoque eguit annus maxime propter incertam famam aeris alieni, adgravantibus summam etiam invidiosius tribunis plebis, cum ab iis elevaretur, quibus fide magis quam fortuna debentium laborare creditum videri expediebat.
这一年也极需监察官,主要是因为关于债务的传闻悬而未决,平民护民官更是极具煽动性地夸大债务总额以激起怨恨,而那些人则力图低估这一数额,因为在他们看来,让人们相信债务人的困境是由于不守信用而非运气不佳所致,这对自己是有利的。
§6.27.4creati censores C. Sulpicius Camerinus Sp.
选出的监察官是加伊乌斯·苏尔皮基乌斯·卡梅里努斯和斯普里乌斯·波斯图米乌斯·雷吉伦西斯。
Postumius Regillensis, coeptaque iam res morte Postumi, quia collegam suffici censori religio erat, interpellata est.
由于波斯图米乌斯去世,已经开始的事务便中断了,因为在宗教规矩上(religio),为已故监察官补选同僚是被禁止的。
§6.27.5igitur cum Sulpicius abdicasset se magistratu, censores alii vitio creati non gesserunt magistratum; tertios creari velut dis non accipientibus in eum annum censuram religiosum fuit.
因此,当苏尔皮基乌斯辞去职务后,另选的监察官由于占卜瑕疵(vitio)未能履行职务;而在那一年进行第三次选举,就仿佛神明不接受监察职能一样,在宗教上被视为不祥之举。
§6.27.6Eam vero ludificationem plebis tribuni ferendam negabant: fugere senatum testes tabulas publicas census cuiusque, quia nolint conspici summam aeris alieni, quae indicatura sit demersam partem a parte civitatis, cum interim obaeratam plebem obiectari aliis atque aliis hostibus.
然而,护民官声称这种对平民的愚弄是不能容忍的:他们说元老院是在逃避作为证据的每位公民财产申报的公共记录(tabulas publicas),因为他们不希望负债总额被看光,而这笔总额将表明国家的一部分是如何被另一部分吞没的,而在此期间,负债累累的平民却被抛给一个又一个的敌人。
§6.27.7passim iam sine ullo discrimine bella quaeri: ab Antio Satricum, ab Satrico Velitras, inde Tusculum legiones ductas; Latinis, Hernicis, Praenestinis iam intentari arma civium magis quam hostium odio, ut in armis terant plebem nec respirare in urbe aut per otium libertatis meminisse sinant aut consistere in contione, ubi aliquando audiant vocem tribuniciam de levando faenore et fine aliarum iniuriarum agentem.
如今,战争四处搜求,毫无分别:军团从安提乌姆被带到萨特里库姆,又从萨特里库姆被带到维利特拉埃,再从那里被带到图斯库卢姆;现在对拉丁人、赫尔尼基人、普赖内斯泰人炫耀武力,与其说是出于对敌人的仇恨,不如说是出于对市民的仇恨,以便在军务中消磨平民的精力,不让他们在城市中喘息,或在闲暇中想起自由,或在集会中立足,在那里他们迟早会听到护民官关于减免利息和终止其他不公义行为的声音。
§6.27.8quod si sit animus plebi memor patrum libertatis, se nec addici quemquam civem Romanum ob creditam pecuniam passuros neque dilectum haberi, donec inspecto aere alieno initaque ratione minuendi eius sciat unus quisque, quid sui, quid alieni sit, supersit sibi liberum corpus an id quoque nervo debeatur.
但是,如果平民拥有记住祖辈自由的心志,他们绝不容许任何罗马公民因借债而被判定给债权人,也不容许进行征兵,直到对债务进行审查并制定出减少债务的方案,让每个人都知道什么属于自己,什么属于别人,自己是否还保有自由的身体,或者连身体也因为手铐而归人所有。
§6.27.9merces seditionis proposita confestim seditionem excitavit.
为反乱提出的回报立即激起了反乱。
nam et addicebantur multi, et ad Praenestini famam belli novas legiones scribendas patres censuerant; quae utraque simul auxilio tribunicio et consensu plebis inpediri coepta; §6.27.10nam neque duci addictos tribuni sinebant neque iuniores nomina dabant.
因为不仅许多人被判定给债权人,而且由于普赖内斯泰战争的传闻,元老们已决定征集新的军团;这两者在护民官的援助和平民的一致同意下,同时开始受到阻碍;因为护民官既不容许被判定的债务人被带走,年轻人也不登记姓名。
cum patribus minor in praesens cura creditae pecuniae iuris exsequendi quam dilectus esset — quippe iam a Praeneste profectos hostes in agro Gabino consedisse nuntiabatur — §6.27.11, interim tribunos plebis fama ea ipsa inritaverat magis ad susceptum certamen quam deterruerat; neque aliud ad seditionem extinguendam in urbe quam prope inlatum moenibus ipsis bellum valuit.
对于元老们来说,眼下对执行借贷法律的关注,还不如对征募军队的关注大——因为据报道,从普赖内斯泰出发的敌人已经驻扎在加比伊的领土上了—— 与此同时,这个传闻本身非但没有吓退平民护民官,反而进一步激怒了他们去进行已经承担的斗争;在城市里,除了战争几乎逼近城墙本身之外,没有其他办法能平息这场反乱。

词汇与语法注释

  1. 6.27.3cum ab iis elevaretur — 连词 `cum` 表示对比(“而”、“一方面”)。被动动词 `elevaretur` 以主句中的 `summam`(债务总额)为主语,描述了那些人(`quibus... expediebat`,即贵族债权人)是如何在认为对己有利的情况下低估该数额的。
  2. 6.27.6Eam vero ludificationem plebis tribuni ferendam negabant — 从此处到 §6.27.8,护民官的演讲均采用间接引语(Oratio Obliqua)进行叙述。在主动词 `negabant` 的支配下,接连出现了一系列“对格+不定式”结构(`fugere senatum...`、`obiectari...`、`passim... bella quaeri`、`intentari arma`),而从句中的动词(`nolint`、`indicatura sit`)则使用虚拟语气。
  3. 6.27.8quod si sit animus plebi... se nec... passuros — `quod` 是句首的连接性关系代词(“而如果……”)。`si sit`(虚拟语气现在时)构成条件从句。在归结从句中,`se ... passuros [esse]` 是以护民官自身(`se`)为主语的将来时不定式,省略了引导间接引语的“他们说”等动词而直接相连。
  4. 6.27.11neque aliud... quam prope inlatum moenibus ipsis bellum valuit — 结构 `aliud ... quam` 表示“除了……之外没有其他”。`inlatum bellum` 是一个名词短语(“被逼近的战争”),在此作为 ab urbe condita 句式(“战争被逼近这一事实”)发挥作用,担当 `valuit` 的主语。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §6.27.1-6.27.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:6.27.1-6.27.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。