Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §41.26.1-41.26.5

凯尔特伊比利亚人叛乱与阿庇乌斯的胜利

第 1588 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

西班牙的凯尔特伊比利亚人在阿庇乌斯·克劳狄抵达时发动叛乱并袭击罗马营地,但罗马军发起反击击溃敌军并攻占其营地,迅速平定了叛乱。

§41.26.1Celtiberi in Hispania, qui bello domiti se Ti. Graccho dediderant, pacati manserant M. Titinio praetore obtinente provinciam.
西班牙的凯尔特伊比利亚人,在战争中被征服并向提贝里乌斯·格拉古投降后,在裁判官马尔库斯·蒂蒂尼乌斯管辖该省期间一直保持着和平。
rebellarunt sub adventum Ap. Claudi orsique bellum sunt ab repentina oppugnatione castrorum Romanorum.
但在阿庇乌斯·克劳狄抵达时,他们发动了叛乱,并以对罗马营地的突然袭击开始了战争。
§41.26.2prima lux ferme erat, cum vigiles in vallo quique in portarum stationibus erant, cum vidissent procul venientem hostem, ad arma conclamaverunt.
大约黎明时分,防线上的哨兵和城门哨所的守军,看到敌人从远处逼近,便大声呼喊拿起武器。
§41.26.3Ap. Claudius, signo proposito pugnae ac paucis adhortatus milites, tribus simul portis eduxit.
阿庇乌斯·克劳狄展示了战斗信号,用寥寥数语鼓励了士兵,并同时从三个城门将队伍领出。
obsistentibus ad exitum Celtiberis primo par utrimque proelium fuit, quia propter angustias non omnes in faucibus pugnare poterant Romani; §41.26.4urguentes deinde alii alios secuti ubi evaserunt extra vallum, ut pandere aciem et exaequari cornibus hostium, quibus circumibantur, possent, ita repente inruperunt, ut sustinere impetum eorum Celtiberi nequirent.
由于凯尔特伊比利亚人在出口处阻击,起初双方势均力敌,因为由于通道狭窄,并非所有罗马人都能在狭隘处交战;随后,他们互相推挤、紧随其后,当他们冲出防线外,以便展开战线、与试图包围他们的敌军两翼抗衡时,他们突然发起了如此猛烈的冲击,以至于凯尔特伊比利亚人无法承受其攻势。
§41.26.5ante horam secundam pulsi sunt; ad quindecim milia caesa aut capta, signa adempta duo et triginta.
在第二时以前,他们便被击溃;约有一万五千人被杀或被俘,三十二面军旗被缴获。
castra etiam eo die expugnata debellatumque; nam qui superfuere proelio, in oppida sua dilapsi sunt.
当天营地也被攻克,战争宣告结束;因为在战斗中幸存下来的人都逃散到了各自的城镇。
quieti deinde paruerunt imperio.
此后,他们便顺从地服从了统治。

词汇与语法注释

  1. 41.26.1M. Titinio praetore obtinente provinciam — 独立夺格(ablative absolute)。名词 M. Titinio 与同位语名词 praetore(“当马尔库斯·蒂蒂尼乌斯担任裁判官时”)相结合,并共同被现在分词 obtinente(“当他管辖该省期间”)修饰。
  2. 41.26.2prima lux ferme erat, cum... conclamaverunt — 所谓的“倒装 cum”(cum inversum)句型。在主句交代背景(“大约是黎明时分”)之后,接连词 cum 引导一个带直陈式完成时(此处的 conclamaverunt)的从句,以引入突然发生的主要事件(“就在那时,他们大声呼喊”)。
  3. 41.26.4urguentes deinde alii alios secuti — 修饰主语(语境中的“罗马人”)的分词短语。现在主动分词 urguentes(“互相推挤”)与异动词 sequor 的完成分词 secuti(“紧随其后”,虽为完成形式,但具有主动和持续的含义)并列,引导后续的 ubi 从句(“当他们冲出防线外”)。
  4. 41.26.5ad quindecim milia caesa aut capta — 介词 ad 在数词前作副词使用,意为“大约、约”(相当于 circiter)。此外,由于 milia 是中性复数名词,因此表语分词 caesa 和 capta(省略了 sunt)也与之保持一致,采用中性复数形式。
  5. 41.26.5debellatumque — 动词 debello(结束战争)的无人称被动语态 debellatum est 的完成时。在拉丁语中,自动词或绝对使用的及物动词可以通过无人称被动语态来客观地表达该动作的完成(“战争宣告结束”)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §41.26.1-41.26.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.26.1-41.26.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。