Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §41.10.1-41.10.13

克劳狄乌斯轻率出征与因仪式缺失而返京

第 1572 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在前执政官击败伊斯特拉人并推进和谈之际,执政官克劳狄乌斯因担心失去权力而仓促赶往行省,但他未按法定仪式出发导致军队反弹,被迫返回罗马重新履行仪式。

§41.10.1dum haec Romae geruntur, M. Iunius et A. Manlius, qui priore anno consules fuerant, cum Aquileiae hibernassent, principio veris in finis Histrorum exercitum introducerunt; §41.10.2ubi cum effuse popularentur, dolor magis et indignatio diripi res suas cernentis Histros, quam certa spes, satis sibi virium adversus duos exercitus esse, excivit.
在罗马进行这些事情期间,前一年的执政官马尔库斯·尤尼乌斯和奥卢斯·曼利乌斯在阿奎莱亚度过冬天后,于初春将军队开进了伊斯特拉人的领土;在那里,当罗马军大肆掠夺时,伊斯特拉人行动了起来,这并非因为他们确信自己有足够的力量对抗两支军队,而是因为看到自己的财产被掠夺而产生的痛苦与愤慨驱使了他们。
§41.10.3concursu ex omnibus populis iuventutis facto repentinus et tumultuarius exercitus acrius primo impetu quam perseverantius pugnavit.
在所有部落的青年集结之后,这支仓促组建的混乱军队在第一次交锋中表现得比持久战更为凶猛。
§41.10.4ad quattuor milia eorum in acie caesa; ceteri omisso bello in civitates passim diffugerunt.
他们中有多达四千人在战线上被杀;其余的人放弃了战争,四处逃回各自的国家。
inde legatos primum ad pacem petendam in castra Romana, deinde obsides imperatos miserunt.
随后,他们先是派使者到罗马营地请求和平,接着送去了被要求的人质。
§41.10.5haec cum Romae cognita litteris proconsulum essent, C. Claudius consul veritus, ne forte eae res provinciam et exercitum sibi adimerent, non votis nuncupatis, non paludatis lictoribus, uno omnium certiore facto collega, nocte profectus, praeceps in provinciam abiit; ubi inconsultius quam venerat se gessit.
当这些事情通过前执政官们的信件在罗马被知晓时,执政官盖乌斯·克劳狄乌斯担心这些事情可能会夺走自己的行省和军队,因此他既没有举行宣誓,也没有让身穿将军斗篷的侍从随行,在只通知了所有同事中一人(即他的同僚)的情况下,连夜出发,匆忙前往行省;在那里,他的所作所为比他来的时候更加轻率。
§41.10.6nam cum contione advocata fugam e castris A. Manlio adversis auribus militum, quippe qui primi ipsi fugissent, obiectasset et ingessisset probra M. Iunio, quod se dedecoris socium collegae fecisset, ad extremum utrumque decedere provincia iussit.
因为他召集了军队大会,在士兵们极不情愿听(毕竟他们自己最先逃跑了)的情况下,指责奥卢斯·曼利乌斯从营地逃跑,并辱骂马尔库斯·尤尼乌斯,指责他让自己成为了同僚耻辱的同谋,最后命令两人离开行省。
§41.10.7ad quod cum illi tum consulis imperio dicto audientes futuros esse dicerent, cum is more maiorum, secundum vota in Capitolio nuncupata, lictoribus paludatis profectus ab urbe esset, §41.10.8furens ira vocatum, qui pro quaestore Manli erat, catenas poposcit, vinctos se Iunium Manliumque minitans Romam missurum.
ad 对此,当他们说只有当他按照祖先的惯例,在卡皮托林上举行宣誓,并由身穿将军斗篷的侍从陪同从城里出发时,他们才会听从执政官的命令,他愤怒得发狂,召来担任曼利乌斯代理财务官的人,索要锁链,威胁说要将捆绑起来的尤尼乌斯和曼利乌斯押送回罗马。
§41.10.9ab eo quoque spretum consulis imperium est; et circumfusus exercitus, favens imperatorum causae et consuli infestus, animos ad non parendum addebat.
执政官的命令也遭到那名代理财务官的蔑视;而包围在四周的军队,由于支持他们的将军并敌视执政官,更加坚定了他们不服从的决心。
§41.10.10postremo fatigatus consul et contumeliis singulorum et multitudinis — nam insuper inridebant — ludibriis, nave eadem, qua venerat, Aquileiam redit.
最后,执政官由于个人和群体的侮辱(因为他们还在嘲笑他)而筋疲力尽,乘他来时的那艘船返回了阿奎莱亚。
§41.10.11inde collegae scripsit, ut militum novorum ei parti, quae scripta in Histriam provinciam esset, ediceret, Aquileiam ut conveniret, ne quid se Romae teneret, quo minus votis nuncupatis paludatus ab urbe exiret.
此后,他写信给同僚,让他向为伊斯特拉行省征集的新兵中的那部分人发布告示,在阿奎莱亚集结,以免任何事情将他滞留在罗马,妨碍他举行宣誓并穿着将军斗篷出城。
§41.10.12haec a collega obsequenter facta, brevisque dies ad conveniendum edicta est.
同僚顺从地执行了这些要求,并规定了简短的集结日期。
Claudius prope consecutus est litteras suas.
克劳狄乌斯几乎是紧随他的信件之后到达的。
§41.10.13contione adveniens de Manlio et Iunio habita, non ultra triduum moratus Romae, paludatis lictoribus votisque in Capitolio nuncupatis, in provinciam aeque ac prius praecipiti celeritate abit.
到达后,他举行了关于曼利乌斯和尤尼乌斯的军队大会,在罗马停留不超过三天,并在卡皮托林上举行了宣誓,由身穿将军斗篷的侍从陪同,以和以前一样匆忙的速度前往行省。

词汇与语法注释

  1. 41.10.2cernentis — 现在分词 cernens 的阳性宾格复数形式(相当于古典时期的 cernentes),修饰前文的 Histros。它带有一个主宾格不定式短语 diripi res suas(自己的财产被掠夺)作为其宾语。
  2. 41.10.7cum illi tum consulis imperio dicto audientes futuros esse dicerent, cum is... — 连接词 cum 的嵌套结构。在引导主句(dicerent)的第一个 cum 之中,嵌入了引导将来条件/时间从句的第二个 cum(is... esset),与 tum 呼应(表示“只有当……时,那时才……”),修饰不定式短语 dicto audientes futuros esse。
  3. 41.10.8vocatum, qui pro quaestore Manli erat — vocatum 是单数宾格的语气被动分词,修饰关系从句 qui... erat 中省略的先行词(如 eum)。整体意思是“召来担任曼利乌斯代理财务官的人”。
  4. 41.10.11ne quid se Romae teneret, quo minus — quominus(此处分写为 quo minus)在表示阻碍、阻止的表达(ne quid... teneret“以免任何事将他滞留”)之后,引导一个表示否定目的或结果的从句(“妨碍他出城”)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §41.10.1-41.10.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.10.1-41.10.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。