Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §37.57.1-37.57.15

西班牙战况与博诺尼亚建殖及监察官选举

第 1384 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

叙述了由于法务官贝比乌斯去世导致的西班牙防区指挥权更迭,以及埃米利乌斯·保卢斯击败卢西塔尼亚人的胜利。还记录了在博诺尼亚建立殖民地,以及在监察官竞选中因卡托的证言导致格拉布里奥被诉并退选的过程。

§37.57.1per eos dies, quibus haec gesta sunt, legati Massiliensium nuntiarunt L. Baebium praetorem in provinciam Hispaniam proficiscentem ab Liguribus circumventum, §37.57.2magna parte comitum caesa vulneratur ipsum cum paucis sine lictoribus Massiliam perfugisse et intra triduum exspirasse.
在这些事情进行的那些日子里,马西利亚的使节报告说,法务官卢基乌斯·贝比乌斯在前往其西班牙属州的途中,被利古里亚人包围,他的随从大部被杀,他本人负伤,与少数人一起在没有侍从的情况下逃往马西利亚,并在三天内去世。
§37.57.3senatus ea re audita decrevit, uti P. Iunius Brutus, qui propraetor in Etruria esset, provincia exercituque traditis uni, cui videretur, ex legatis, ipse in ulteriorem Hispaniam proficisceretur, eaque ei provincia esset.
元老院闻讯后决议,当时在埃特鲁里亚担任前任裁判官的普布利乌斯·尤尼乌斯·布鲁图斯,在将属州和军队移交给其认为合适的一位使节后,应亲自前往远西班牙,且该处应作为其属州。
§37.57.4hoc senatus consultum litteraeque a Sp. Postumio praetore in Etruriam missae sunt, profectusque in Hispaniam est P. Iunius propraetor.
这一元老院决议和书信由法务官斯普里乌斯·波斯图米乌斯送往埃特鲁里亚,前任裁判官普布利乌斯·尤尼乌斯随后启程前往西班牙。
§37.57.5in qua provincia prius aliquanto, quam successor veniret, L. Aemilius Paulus, qui postea regem Persea magna gloria vicit, cum priore anno haud prospere rem gessisset, tumultuario exercitu collecto signis collatis cum Lusitanis pugnavit.
在该属州,在继任者到达前相当长一段时间,后来以极高荣耀击败培尔修斯国王的卢基乌斯·埃米利乌斯·保卢斯,尽管前一年的战况并不顺利,但仍在召集了一支临时军队后,与卢西塔尼亚人进行了解决战。
§37.57.6fusi fugatique hostes; caesa decem octo milia armatorum; duo milia trecenti capti et castra expugnata.
敌人被彻底击溃并四散逃串;一万八千名武装人员被杀;二千三百人被俘,营地被攻占。
huius victoriae fama tranquilliores in Hispania res fecit.
这次胜利的传闻使得西班牙的局势变得更加平静。
§37.57.7eodem anno ante diem tertium Kal. Ianuarias Bononiam Latinam coloniam ex senatus consulto L. Valerius Flaccus M. Atilius Serranus L. Valerius Tappo triumviri deduxerunt.
同年,在一月一日前三天(十二月三十日),根据元老院决议,三名委员卢基乌斯·瓦莱里乌斯·弗拉库斯、马尔库斯·阿蒂利乌斯·塞拉努斯和卢基乌斯·瓦莱里乌斯·塔波建立了一座拉丁殖民地博诺尼亚。
§37.57.8tria milia hominum sunt deducta; equitibus septuagena iugera, ceteris colonis quinquagena sunt data.
三千人被迁往该地;骑士每人获赐七十尤格土地,其余殖民者每人五十尤格。
ager captus de Gallis Bois fuerat; Galli Tuscos expulerant.
这片土地是从高卢人的波伊族手中夺取的;而高卢人此前曾驱逐了伊特鲁里亚人。
§37.57.9eodem anno censuram multi et clari viri petierunt.
同年,许多名门显贵竞选监察官。
quae res, tamquam in se parum magni certaminis causam haberet, aliam contentionem multo maiorem excitavit.
这件事本身看似不会引发太大的争端,却挑起了另一场大得多的争执。
§37.57.10petebant T. Quinctius Flamininus P. Cornelius Cn. F. Scipio L. Valerius Flaccus M. Porcius Cato M. Claudius Marcellus M’. Acilius Glabrio, qui Antiochum ad Thermopylas Aetolosque devicerat.
竞选者有:提图斯·昆克蒂乌斯·弗拉米尼努斯、普布利乌斯·科尔内利乌斯·塞皮奥(格奈乌斯之子)、卢基乌斯·瓦莱里乌斯·弗拉库斯、马尔库斯·波尔基乌斯·卡托、马尔库斯·克劳狄乌斯·马塞卢斯,以及曾在温泉关大败安条克和埃托利亚人的马尼乌斯·阿基利乌斯·格拉布里奥。
§37.57.11in hunc maxime, quod multa congiaria distribuerat, quibus magnam partem hominum obligarat, favor populi se inclinabat.
民众的偏爱最强烈地倾斜于后者,因为他曾分发过大量的赏赐,借此使很大一部分人对他感恩戴德。
§37.57.12id cum aegre paterentur tot nobiles, novum sibi hominem tantum praeferri, P. Sempronius Gracchus et C. Sempronius Rutilus, tribuniplebis, ei diem dixerunt, quod pecuniae regiae praedaeque aliquantum captae in Antiochi castris neque in triumpho tulisset, neque in aerarium rettulisset.
看到如此多的贵族对一个“新人”被提升到远高于他们的位置而感到难以忍受,平民保民官普布利乌斯·塞姆普罗尼乌斯·格拉库斯和盖乌斯·塞姆普罗尼乌斯·鲁蒂卢斯对他提起公诉,指控他既未在凯旋式中展示,也未向上缴国库他在安条克军营中所缴获的相当数量的国王钱财和战利品。
§37.57.13varia testimonia legatorum tribunorumque militum erant.
使节和军事长官的证词各不相同。
M. Cato ante alios testis conspiciebatur; cuius auctoritatem perpetuo tenore vitae partam toga candida elevabat.
马尔库斯·卡托作为证人比其他人更受瞩目;然而,他通过一生不变的行为所赢得的威信,却被他的白托加削弱了。
§37.57.14is testis, quae vasa aurea atque argentea castris captis inter aliam praedam regiam vidisset, ea se in triumpho negabat vidisse.
他作为证人否认自己在凯旋式上看到了那些金银器皿,而这些器皿是他在被攻占的营地中,在其他国王战利品里亲眼见过的。
§37.57.15postremo in huius maxime invidiam desistere se petitione Glabrio dixit, quando, quod taciti indignarentur nobiles homines, id aeque novus competitor intestabili periurio incesseret.
最后,格拉布里奥宣布自己退出竞选,这主要是为了给此人招致恶名,因为既然贵族们只是暗中愤慨,而一个同样是“新人”的竞选对手却用可憎的伪证对他大加攻击。

词汇与语法注释

  1. §37.57.2vulneratur — 虽然提供的原文为 vulneratur(直陈式现在时被动语态第三人称单数),但在间接引语(紧随 nuntiarunt 的“对格加不定式”结构)的语境中,作为修饰主语 ipsum(贝比乌斯本人)的分词,将其解读为标准校勘本中的 vulneratum(完成时被动分词对格)更为自然。
  2. §37.57.13elevabat — 字面意思是“减轻”,此处引申为“削弱、贬低、损害”(权威或声誉)。由于卡托当时正在竞选监察官(toga candida“白托加”意指竞选),这表明他作为证人的公信力因其政治野心而受到了削弱。
  3. §37.57.15in huius maxime invidiam — 意为“主要是为了给此人招致反感或恶名(invidia)”,其中指示代名词 huius 指代前文提到的显眼证人马尔库斯·卡托。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §37.57.1-37.57.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.57.1-37.57.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。