§37.57.1per eos dies, quibus haec gesta sunt, legati Massiliensium nuntiarunt L. Baebium praetorem in provinciam Hispaniam proficiscentem ab Liguribus circumventum,
이러한 일들이 진행되던 기간 동안, 마실리아의 사절들이 법무관 루키우스 배비우스가 자신의 속주인 히스파니아로 출발하던 도중 리구리아인들에게 포위되었다고 보고했다.
§37.57.2magna parte comitum caesa vulneratur ipsum cum paucis sine lictoribus Massiliam perfugisse et intra triduum exspirasse.
동행의 대부분이 살해되고, 그 자신도 부상을 입은 채 소수의 인원과 함께 호위병도 없이 마실리아로 대피했으나 사흘 만에 숨을 거두었다는 것이었다.
§37.57.3senatus ea re audita decrevit, uti P. Iunius Brutus, qui propraetor in Etruria esset, provincia exercituque traditis uni, cui videretur, ex legatis, ipse in ulteriorem Hispaniam proficisceretur, eaque ei provincia esset.
원로원은 이 소식을 듣고, 에트루리아에서 전직 법무관으로 있던 푸블리우스 유니우스 브루투스가 자신이 적당하다고 생각하는 사절 중 한 명에게 속주와 군대를 넘겨주고, 자신은 먼 히스파니아로 출발하여 그곳을 자신의 속주로 삼도록 결의했다.
§37.57.4hoc senatus consultum litteraeque a Sp. Postumio praetore in Etruriam missae sunt, profectusque in Hispaniam est P. Iunius propraetor.
이 원로원 결의안과 서한은 법무관 스푸리우스 포스투미우스에 의해 에트루리아로 발송되었고, 전직 법무관 푸블리우스 유니우스는 히스파니아로 출발했다.
§37.57.5in qua provincia prius aliquanto, quam successor veniret, L. Aemilius Paulus, qui postea regem Persea magna gloria vicit, cum priore anno haud prospere rem gessisset, tumultuario exercitu collecto signis collatis cum Lusitanis pugnavit.
이 속주에서 후임자가 도착하기 훨씬 전에, 훗날 페르세우스 왕을 격파하여 위대한 영광을 얻게 되는 루키우스 에밀리우스 파울루스가 비록 전해에는 그리 만족스러운 성과를 거두지 못했음에도 불구하고, 임시 군대를 소집하여 루시타니아인들과 정면으로 맞서 싸웠다.
§37.57.6fusi fugatique hostes;
적들은 패하여 달아났다.
caesa decem octo milia armatorum; duo milia trecenti capti et castra expugnata.
무장한 군사 만 팔천 명이 살해되었고, 이천 삼백 명이 생포되었으며, 진영이 함락되었다.
huius victoriae fama tranquilliores in Hispania res fecit.
이 승리의 소식으로 히스파니아의 정세는 한결 평온해졌다.
§37.57.7eodem anno ante diem tertium Kal. Ianuarias Bononiam Latinam coloniam ex senatus consulto L. Valerius Flaccus M. Atilius Serranus L. Valerius Tappo triumviri deduxerunt.
같은 해, 1월 1일 사흘 전(12월 30일)에 원로원 결의에 따라 3인 위원인 루키우스 발레리우스 플라쿠스, 마르쿠스 아틸리우스 세라누스, 루키우스 발레리우스 타포가 라틴 식민도시 보노니아를 건설했다.
§37.57.8tria milia hominum sunt deducta;
삼천 명의 사람들이 이주했다.
equitibus septuagena iugera, ceteris colonis quinquagena sunt data.
기병에게는 각 70유게라, 나머지 이주자들에게는 각 50유게라가 주어졌다.
ager captus de Gallis Bois fuerat;
그 땅은 가리아인의 보아이 부족에게서 빼앗은 것이었다.
Galli Tuscos expulerant.
가리아인들은 에트루리아인들을 몰아냈었다.
§37.57.9eodem anno censuram multi et clari viri petierunt.
같은 해, 많고도 저명한 인물들이 감찰관에 입후보했다.
quae res, tamquam in se parum magni certaminis causam haberet, aliam contentionem multo maiorem excitavit.
이 일은 그 자체로는 대단한 경쟁의 원인을 담고 있지 않은 듯하면서도, 훨씬 더 큰 또 다른 논쟁을 불러일으켰다.
§37.57.10petebant T. Quinctius Flamininus P. Cornelius Cn. F. Scipio L. Valerius Flaccus M. Porcius Cato M. Claudius Marcellus M’. Acilius Glabrio, qui Antiochum ad Thermopylas Aetolosque devicerat.
입후보한 이들은 티투스 퀸크티우스 플라미니누스, 그나이우스의 아들 푸블리우스 코르네리우스 스키피오, 루키우스 발레리우스 플라쿠스, 마르쿠스 포르키우스 카토, 마르쿠스 클라우디우스 마르켈루스, 그리고 테르모필레에서 안티오코스와 아이톨리아인들을 격파한 마니우스 아킬리우스 글라브리오였다.
§37.57.11in hunc maxime, quod multa congiaria distribuerat, quibus magnam partem hominum obligarat, favor populi se inclinabat.
이 마지막 인물에게, 많은 하사품을 나누어 주어 대다수 사람들을 은혜로 묶어 두었기 때문에, 민중의 지지가 가장 크게 기울고 있었다.
§37.57.12id cum aegre paterentur tot nobiles, novum sibi hominem tantum praeferri, P. Sempronius Gracchus et C. Sempronius Rutilus, tribuniplebis, ei diem dixerunt, quod pecuniae regiae praedaeque aliquantum captae in Antiochi castris neque in triumpho tulisset, neque in aerarium rettulisset.
이처럼 수많은 귀족들이 '신참자'가 자신들보다 이토록 높이 우대받는 것을 언짢게 여기고 있을 때, 호민관 푸블리우스 셈프로니우스 그라쿠스와 가이우스 셈프로니우스 루틸루스는 그가 안티오코스의 진영에서 나포한 왕의 재물과 전리품의 상당량을 개선식에서 운반하지도 않았고 국고에 반납하지도 않았다는 이유로 그를 고발(재판일을 지정)했다.
§37.57.13varia testimonia legatorum tribunorumque militum erant.
사절들과 군사 천인대장들의 증언은 엇갈렸다.
M. Cato ante alios testis conspiciebatur; cuius auctoritatem perpetuo tenore vitae partam toga candida elevabat.
마르쿠스 카토가 다른 누구보다도 증인으로서 주목을 받았으나, 평생의 일관된 행적으로 쌓아 올린 그의 권위는 하얀 토가로 인해 퇴색되었다.
§37.57.14is testis, quae vasa aurea atque argentea castris captis inter aliam praedam regiam vidisset, ea se in triumpho negabat vidisse.
그는 증인으로서, 진영을 함락했을 때 다른 왕의 전리품들 사이에서 보았던 금은 그릇들을 개선식에서는 보지 못했다고 부인했다.
§37.57.15postremo in huius maxime invidiam desistere se petitione Glabrio dixit, quando, quod taciti indignarentur nobiles homines, id aeque novus competitor intestabili periurio incesseret.
마지막으로 글라브리오는 주로 이 자에 대한 불명예가 되도록 자신이 입후보를 사퇴하겠다고 선언했다. 왜냐하면 귀족들이 침묵 속에서 분개하고 있던 바로 그 일을, 마찬가지로 '신참자'인 경쟁자가 이제 혐오스러운 위증을 가지고 공격하고 있기 때문이라는 것이었다.