§37.52.1haud multo post M. Aurelius Cotta legatus L. Scipionis cum Antiochi regis legatis et Eumenes rex Rhodiique Romam venerunt.
此后不久,卢修斯·西庇阿的使节马尔库斯·奥雷利乌斯·科塔与安条克国王的使节们,以及欧墨尼斯国王和罗德斯人一同抵达了罗马。
§37.52.2Cotta in senatu primum, deinde in contione iussu patrum, quae acta in Asia essent, exposuit.
科塔奉元老院议员之命,先在元老院、后在公民大会上说明了在亚洲的所作所为。
supplicatio inde in triduum decreta est, et quadraginta maiores hostiae immolari iussae.
随后元老院下令举行三天的感恩祭,并下令宰杀四十头成年牺牲。
§37.52.3tum omnium primum Eumeni senatus datus est.
接着,元老院首先接见了欧墨尼斯。
is cum breviter et egisset gratias patribus, quod obsidione se ac fratrem exemissent regnumque ab iniuriis Antiochi vindicassent, et gratulatus esset, §37.52.4quod terra marique res prospere gessissent, quodque regem Antiochum fusum fugatumque et exutum castris prius Europa, post et Asia, quae cis Taurum montem est,
他简短地向议员们表示了感谢,感谢他们将自己和兄弟从包围中解救出来,并使他的王国免受安条克的侵害,同时,他也祝贺他们在陆地和海上都取得了顺利的进展,并将安条克国王击溃、驱逐,剥夺了其营地,先是将其赶出欧洲,随后又赶出托罗斯山脉以西的亚洲。
§37.52.5expulissent, sua deinde merita malle eos ex imperatoribus suis legatisque quam se commemorante cognoscere dixit.
接着他说道,至于他自己的功绩,他更希望议员们从他们自己的将军和使节那里,而不是通过他自己的陈述来了解。
§37.52.6haec approbantibus cunctis iubentibusque dicere ipsum, omissa in id verecundia, quid sibi ab senatu populoque Romano tribui aequum censeret; propensius cumulatiusque, si quo possit, prout eius merita sint, §37.52.7senatum facturum, ad ea rex, si ab aliis sibi praemiorum optio deferretur, libenter, data modo facultate consulendi senatum Romanum, consilio amplissimi ordinis usurum fuisse, ne quid aut immoderate cupisse aut petisse parum modeste videri posset; §37.52.8verum enimvero cum ipsi daturi sint, multo magis munificentiam eorum in se fratresque suos ipsorum arbitrii debere esse.
众人对此皆表赞同,并要求他自己说出来,抛开这方面的顾忌,说明他认为罗马元老院和人民应当给予他什么才算公平;并表示元老院会尽可能根据他的功绩,更慷慨、更丰厚地予以赏赐;对此,国王回答说,如果是其他人向他提供奖赏的选择,只要能获得咨询罗马元老院的机会,他会很乐意听取这一最显赫阶层的建议,以免自己显得贪得无厌,或者请求得不够谦逊;但既然是他们自己要给予赏赐,那么他们对他和他的兄弟们的慷慨,就更应当由他们自己来裁夺。
§37.52.9nihil hac oratione eius patres conscripti deterriti sunt, quo minus dicere ipsum iuberent, et, cum aliquamdiu hinc indulgentia hinc modestia inter permittentis in vicem non magis mutua quam inexplicabili facilitate certatum esset, Eumenes ex templo excessit.
议员们并没有因为他的这番话而放弃命令他自己说出来的决定;在双方互相让步、宽容与谦逊交织,以一种既相互又难以解开的礼让僵持了一段时间之后,欧墨尼斯退出了神殿。
§37.52.10senatus in eadem perstare sententia, ut absurdum esse diceret ignorare regem, quid sperans aut petens venerit; quae accommodata regno suo sint, ipsum optime scire; Asiam longe melius quam senatum nosse; revocandum igitur et cogendum, quae vellet quaeque sentiret, expromere.
元老院仍坚持相同的意见,认为国王佯装不知自己怀着何种期待或请求而来,这未免太荒谬了;对于什么适合他自己的王国,他自己最清楚;对亚洲的了解,他也远比元老院要深;因此,必须将他召回,强迫他表明自己的愿望和真实想法。