Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §37.45.1-37.45.21

亚洲诸城归降与对安条克的苛刻和约条件

第 1370 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

以弗所等亚洲诸城向罗马投降,大西庇阿向安条克的使者泽乌克西斯提出了严苛的和平条件,包括割让托罗斯山以西领土、赔款及交出汉尼拔,双方随后决定派遣使团前往罗马。

§37.45.1sub idem fere tempus et ab Trallibus et a Magnesia, quae super Maeandrum est, et ab Epheso ad dedendas urbes venerunt.
大约在同一时间,来自特拉勒斯、迈安德河畔的马格尼西亚以及以弗所的使节们前来投降并交出他们的城市。
§37.45.2reliquerat Ephesum Polyxenidas audita pugna, et classi usque ad Patara Lyciae pervectus, metu stationis Rhodiarum navium, quae ad Megisten erant, in terram egressus cum paucis itinere pedestri Syriam petit.
波吕克塞尼达斯在听说战败的消息后已经离开了以弗所,他率领舰队航行至吕基亚的帕塔拉,因害怕停泊在梅吉斯特的罗得岛船只的警戒,便与少数人一同登岸,通过陆路前往叙利亚。
§37.45.3Asiae civitates in fidem consulis dicionemque populi Romani sese tradebant.
亚洲的各城邦纷纷向执政官投诚,并归顺于罗马人民的统治。
Sardibus iam consul erat; eo et P. Scipio ab Elaea, cum primum pati laborem viae potuit, venit.
执政官此时已在萨尔迪斯;普布利乌斯·西庇阿一旦能够承受旅途的劳顿,也立即从埃拉埃亚来到了那里。
§37.45.4sub idem fere tempus caduceator ab Antiocho per P. Scipionem a consule petit impetravitque, ut oratores mittere liceret regi.
大约在同一时间,安条克派来的一名使者通过普布利乌斯·西庇阿向执政官提出请求并获得了允许,允许国王派遣使节。
§37.45.5paucos post dies Zeuxis, qui praefectus Lydiae fuerat, et Antipater, fratris filius, §37.45.6venerunt.
几天后,曾任吕底亚长官的泽乌克西斯和国王兄弟之子安提帕特到来了。
prius Eumene convento, quem propter vetera certamina aversum maxime a pace credebant esse, et placatiore eo et sua et regis spe invento, tum P. §37.45.7Scipionem et per eum consulem adierunt;
他们首先会见了欧墨尼斯,因为他们认为由于昔日的争端,欧墨尼斯是最反对和平的人,但在发现他比他们自己和国王预期的还要温和之后,他们随后拜访了普布利乌斯·西庇阿,并通过他拜访了执政官。
praebitoque iis petentibus frequenti consilio ad mandata edenda, “non tam, quid ipsi dicamus, habentes venimus” inquit Zeuxis, “quam ut a vobis quaeramus, Romani, quo piaculo expiare errorem regis, pacem veniamque impetrare a victoribus possimus.
在他们的请求下,执政官召开了一次阵容齐备的参议会以阐明使命,泽乌克西斯说道:“罗马人啊,我们来这里,并不是因为我们自己有什么要说的,而是为了向你们询问,我们应该通过怎样的赎罪来弥补国王的过错,并从战胜者那里获得和平与宽恕。
§37.45.8maximo semper animo victis regibus populisque ignovistis; quanto id maiore et placatiore animo decet vos facere in hac victoria,
你们对待战败的国王和人民一向表现出极其伟大的宽容;在这次使你们成为世界主宰的胜利中,你们以更大、更温和的气度来做这件事,难道不是更合适吗?
§37.45.9quae vos dominos orbis terrarum fecit? positis iam adversus omnes mortales certaminibus haud secus quam deos consulere et parcere vos generi humano oportet.
现在你们既然已经放弃了与所有凡人的争斗,就应当像神明一样关怀并宽恕人类。
§37.45.10iam antequam legati venirent, decretum erat, quid responderetur.
” 甚至在使节们到来之前,就已经决定了如何答复。
§37.45.11respondere Africanum placuit.
决定由大西庇阿作答。
is in hunc modum locutus fertur: “Romani ex iis, quae in deum immortalium potestate erant, ea habemus, quae dii dederunt; §37.45.12animos, qui nostrae mentis sunt, eosdem in omni fortuna gessimus gerimusque, neque eos secundae res extulerunt nec adversae minuerunt.
据传他是这样说的:“我们罗马人拥有的,是那些在不死神明掌控中由神明赐予的东西;至于作为我们心灵特质的气概,我们在任何境遇中都曾保持、并且现在依然保持着同样的状态,顺境不曾使它们高傲,逆境也不曾使它们消沉。
eius rei, ut alios omittam, Hannibalem vestrum vobis testem darem, nisi vos ipsos dare possem.
关于这件事,且不说其他人,若非我能以你们自身为证,我本可以向你们提供你们的汉尼拔作为证人。
§37.45.13postquam traiecimus Hellespontum, priusquam castra regia, priusquam acie. videremus, cum communis Mars et incertus belli eventus esset, de pace vobis agentibus quas pares paribus ferebamus condiciones, easdem nunc victores victis ferimus: §37.45.14Europa abstinete; Asia omni, quae cis Taurum montem est, decedite.
在我们渡过赫勒斯滂海峡之后,在看见国王的营地和战线之前,当战神对双方是公平的、战争的结局尚不确定之时,在你们协商和平时,我们作为对等者向对等者提出的同样条件,现在我们作为战胜者向战败者提出:退出欧洲;撤离托罗斯山脉以西的所有亚洲领土。
pro impensis deinde in bellum factis quindecim milia talentum Euboicorum dabitis, quingenta praesentia, duo milia et quingenta, cum senatus populusque Romanus pacem comprobaverint; milia deinde talentum per duodecim annos.
然后,为了补偿因战争产生的开支,你们将支付一万五千欧博亚塔兰同,其中五百塔兰同立即支付,两千五百塔兰同在罗马元老院和人民批准和平协定时支付,此后十二年间每年支付一千塔兰同。
§37.45.15Eumeni quoque reddi quadringenta talenta et quod frumenti reliquum ex eo, quod patri debitum est, placet.
我们也决定向欧墨尼斯归还四百塔兰同,以及应付给他父亲的谷物的剩余部分。
§37.45.16haec cum pepigerimus, facturos vos ut pro certo habeamus, erit quidem aliquod pignus, si obsides viginti nostro arbitratu dabitis; sed numquam satis liquebit nobis ibi pacem esse populo Romano,
当我们达成这些协定后,为了让我们确信你们会履行,如果你们按照我们的决定提供二十名人质,这确实会是一个保证;但只要汉尼拔在那里,对我们来说就永远无法足够明确:罗马人民在那里拥有和平。
§37.45.17ubi Hannibal erit; eum ante omnia deposcimus.
我们要求最先交出他。
Thoantem quoque Aetolum, concitorem Aetolici belli, qui et illorum fiducia vos et vestra illos in nos armavit, §37.45.18dedetis et cum eo Mnasilochum Acarnana et Chalcidensis Philonem et Eubulidam.
你们还要交出艾托利亚人托阿斯,他是艾托利亚战争的煽动者,他凭借对你们的信任武装了他们,又凭借对他们的信任武装了你们来反对我们,并且与他一起交出的还有阿卡纳尼亚人姆纳西洛科斯、哈尔基斯人菲隆和欧布里达斯。
in deteriore sua fortuna pacem faciet rex, quia serius facit, quam facere potuit.
国王将在其命运更糟的境遇下締结和平,因为他締结得比他原本能做的要晚。
si nunc moratus fuerit, sciat regum maiestatem difficilius ab summo fastigio ad medium detrahi quam a mediis ad ima praecipitari.
如果他现在迟疑不决,他应当知道,国王的威严从最高峰拉到中等地位,比起从中等地位跌落到最底层,要更加困难。
§37.45.19cum iis mandatis ab rege missi erant legati, ut omnem pacis condicionem acciperent; itaque Romam mitti legatos placuit.
” 使节们是带着国王要求他们接受一切和平条件的指令而来的;因此,决定派遣使节去罗马。
consul in hiberna exercitum Magnesiam ad Maeandrum et Trallis Ephesumque divisit.
执政官将军队分散在迈安德河畔的马格尼西亚、特拉勒斯和以弗所进行冬营。
§37.45.20Ephesum ad consulem paucos post dies obsides ab rege adducti sunt, et legati, qui Romam irent, venerunt.
几天后,国王的人质被带到以弗所的执政官处,前往罗马的使节也来到了。
§37.45.21Eumenes quoque eodem tempore profectus est Romam, quo legati regis.
欧墨尼斯也与国王的使节在同一时间出发前往罗马。
secutae eos sunt legationes omnium Asiae populorum.
紧随他们之后的是亚洲所有城邦的使团。

词汇与语法注释

  1. 37.45.12darem... nisi possem — 未完成过去时虚拟式 `darem` 和 `possem` 构成了与现在事实相反的虚拟条件句。这意味着既然“我能够以你们自身为证”,实际上就无需抬出汉尼拔,尽管他本可以作为备选证人。
  2. 37.45.13quas... condiciones, easdem — 先行词 `condiciones` 被并入由关系代词 `quas` 引导的关系从句中,并在主句中由 `easdem` 承接。其结构骨架可以整理为 `easdem condiciones nunc ferimus, quas condiciones... ferebamus`。
  3. 37.45.15quod frumenti reliquum — 中性单数关系代词 `quod` 后接部分属格 `frumenti`,形容词 `reliquum` 作表语性修饰。在语义上等同于 `reliquum frumentum quod...`(……所剩的谷物)。
  4. 37.45.16facturos vos ut pro certo habeamus — 这是结构 `ut pro certo habeamus vos facturos [esse] [haec]`(为了让我们确信你们会履行[这些事])的倒装。将来不定式 `facturos [esse] vos` 被置于句首以示强调。
  5. 37.45.18difficilius ab summo fastigio ad medium detrahi quam a mediis ad ima praecipitari — 这是作为 `sciat` 的宾语的“对格加不定式”结构。不定式的逻辑主语是 `maiestatem`,被动不定式为 `detrahi` 和 `praecipitari`,配合比较级形容词 `difficilius` 作表语:“[国王的]威严被拉下来比被摔下去更加困难”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §37.45.1-37.45.21. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.45.1-37.45.21

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。