Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §37.37.1-37.37.11

西庇阿之子的归还与安条克的撤退

第 1362 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官在伊利乌姆向密涅瓦献祭后向凯科斯河进军,欧墨尼斯国王与他会合。病中的西庇阿接回了被安条克国王送还的儿子,并劝告国王拖延交战;安条克听从建议,撤退至马格内西亚并修筑了坚固的防线。

§37.37.1consul omnibus praeparatis ad proposita exsequenda cum ex stativis movisset, Dardanum primum, deinde Rhoeteum utraque civitate obviam effusa venit.
执政官在做好一切准备以执行计划后,便从常设营地出发,首先抵达达尔达诺斯,随后抵达雷伊特翁,两座城市的市民都倾城而出前来迎接。
§37.37.2inde Ilium processit, castrisque in campo, qui est subiectus moenibus, positis in urbem arcemque cum escendisset,
他从那里前进到伊利乌姆,并在城墙下的平原上安营扎寨,随后登上该城和卫城。
§37.37.3sacrificavit Minervae praesidi arcis et Iliensibus in omni rerum verborumque honore ab se oriundos Romanos praeferentibus et Romanis laetis origine sua.
他向卫城的守护神密涅瓦献祭,此时伊利乌姆市民用一切言行上的尊荣,宣称罗马人是源自他们自身的后裔,而罗马人也为自己的起源感到高兴。
inde profecti sextis castris ad caput Caici amnis pervenerunt.
他们从那里出发,在第六次扎营时抵达了凯科斯河的源头。
§37.37.4eo et Eumenes rex, primo conatus ab Hellesponto reducere classem in hiberna Elaeam, adversis deinde ventis cum aliquot diebus superare Lecton promunturium non potuisset, in terram egressus, ne deesset principiis rerum, qua proximum fuit, in castra Romana cum parva manu contendit.
欧墨尼斯国王也急忙赶往该地。 他起初曾试图将舰队从赫勒斯滂撤回到埃拉埃亚的冬营,但由于逆风,他一连数日无法绕过雷克顿海角,于是他登岸,为了不缺席战事的开端,便带着一小支队伍沿着最近的路线赶往罗马营地。
§37.37.5ex castris Pergamum remissus ad commeatus expediendos, tradito frumento quibus iusserat consul, in eadem stativa rediit.
他从营地被派回佩加蒙以筹备给养,在将谷物交付给执政官所指令的人员后,又返回了同一个常设营地。
inde plurium dierum praeparatis cibariis consilium erat ire ad hostem, priusquam hiems opprimeret.
此后,在准备了数日的口粮后,他们的计划是在冬季来临之前向敌人发起进攻。
§37.37.6regia castra circa Thyatiram erant.
国王的营地在蒂亚提拉附近。
ubi cum audisset Antiochus P. Scipionem aegrum Elaeam delatum, legatos, qui filium ad eum reducerent, misit.
安条克在那里听说普布利乌斯·西庇阿因病被送往埃拉埃亚,便派使者将他的儿子送还给他。
§37.37.7non animo solum patrio gratum munus, sed corpori quoque salubre gaudium fuit;
这一馈赠不仅抚慰了一位父亲的心灵,也给他的身体带来了有益于康复的喜悦。
§37.37.8satiatusque tandem complexu filii “renuntiate” inquit “gratias regi me agere, referre aliam gratiam nunc non posse, quam ut suadeam, ne ante in aciem descendat, quam in castra me redisse audierit.
他终于在与儿子的拥抱中得到了慰藉,便说:“回去转告国王,我向他表示感谢,而我现在无法以其他方式报答他的恩德,唯有劝告他,在听说我回到营地之前,千万不要下到战场交战。
§37.37.9quamquam sexaginta milia peditum, plus duodecim milia equitum animos interdum ad spem certaminis faciebant, motus tamen Antiochus tanti auctoritate viri, in quo ad incertos belli eventus omnis fortunae posuerat subsidia, recepit se et transgressus Phrygium amnem circa Magnesiam, §37.37.10quae ad Sipylum est, posuit castra;
” 尽管六万步兵和一万二千多骑兵不时让他们对战斗抱有希望,但安条克仍然被这位伟人的威望所打动——在面对战争不确定的结局时,他曾将自己所有的命运救济都寄托在这一人身上。 于是他撤退了,渡过弗里吉乌斯河,在西皮卢斯山麓的马格内西亚附近安营扎寨。
et ne, si extrahere tempus vellet, munimenta Romani temptarent, fossam sex cubita altam, duodecim latam cum duxisset, §37.37.11extra duplex vallum fossae circumdedit, interiore labro murum cum turribus crebris obiecit, unde facile arceri transitu fossae hostis posset.
为了防止在他想要拖延时间时罗马人进攻他的防御工事,他开挖了一条六库比特深、十二库比特宽的壕沟,并在壕沟外侧围以双重土垒,在内侧边缘筑起带有密布塔楼的城墙,以便能轻易地阻止敌人越过壕沟。

词汇与语法注释

  1. 37.37.3Iliensibus ... praeferentibus et Romanis laetis — 此处并列了两个夺格绝对结构(Ablative Absolute)。前半部分 `Iliensibus ... praeferentibus` 是带有现在分词的标准夺格绝对结构,后半部分 `Romanis laetis` 则由于缺乏表示存在的系动词分词,由形容词 `laetis` 实际承担分词功能的夺格绝对结构。
  2. 37.37.5tradito frumento quibus iusserat consul — 关系代词 `quibus` 之前省略了与之呼应的与格先行词(*iis*)。其完整结构应理解为 `[iis] quibus consul [tradere] iusserat`([交付给]那些执政官所下令[交付]的人)。
  3. 37.37.8aliam gratiam nunc non posse, quam ut suadeam — 形容词 `alius` 与 `quam` 呼应,意为“除……之外的其他”。在 `non posse [referre] aliam gratiam, quam ut suadeam` 结构中,带有虚拟式现在时 `suadeam` 的 `ut` 从句起到了名词性从句(同位语用法)的作用,用以具体说明另外一种报恩的形式。
  4. 37.37.9in quo ad incertos belli eventus omnis fortunae posuerat subsidia — 关系代词 `quo` 指代先行词 `tanti auctoritate viri`(西庇阿)。前置词短语 `in quo` 表示安条克将希望寄托“在伊人(即西庇阿)身上(或好意中)”。`ad incertos belli eventus` 是表示目的或防备的副词性短语,意为“以应对战争不确定的结局”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §37.37.1-37.37.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.37.1-37.37.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。