Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §34.58.1-34.58.13

昆克蒂乌斯的通牒与安条克使节的抗议

第 1225 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

提图斯·昆克蒂乌斯向安条克的使节提出两个结好条件:要么国王退出欧洲,要么罗马人将有权保护并结交亚洲的希腊城市。使节赫格西阿纳克斯对此表示强烈反对。

§34.58.1ad ea Quinctius: “quoniam vobis distincte agere libet et genera iungendarum amicitiarum enumerare, ego quoque duas condiciones ponam, extra quas nullam esse regi nuntietis amicitiae cum populo Romano iungendae,
对此,昆克蒂乌斯回答道:“既然你们乐于泾渭分明地进行谈判并列举结交友谊的种类,我也将提出两个条件。 你们可以转告国王,除此两项条件之外,他绝无可能与罗马人民结成友好关系。
§34.58.2unam, si nos nihil, quod ad urbes Asiae attinet, curare velit, ut et ipse omni Europa abstineat; §34.58.3alteram, si se ille Asiae finibus non contineat et in Europam transcendat, ut et Romanis ius sit Asiae civitatium amicitias et tueri, quas habeant, §34.58.4et novas complecti.
其一,如果他希望我们完全不干涉涉及亚洲城市的事国,那么他本人也必须完全退出整个欧洲;其二,如果他不把自己限制在亚洲的疆界之内,而是跨海进入欧洲,那么罗马人同样有权保护他们现已拥有的亚洲城市的友好关系,并接纳新的友好关系。
” enimvero id auditu etiam dicere indignum esse Hegesianax, Thraciae et Chersonesi urbibus arceri Antiochum,
”然而,赫格西阿纳克斯声称,甚至连听闻或说起安条克要被排除在色雷斯和切尔索尼斯的城市之外,都是不体面的。
§34.58.5cum, quae Seleucus, proavus eius, Lysimacho rege bello victo et in acie caeso per summum decus parta reliquerit, pari cum laude eadem ab Thracibus possessa, partim armis receperit Antiochus, partim deserta, sicut ipsam Lysimachiam, et revocatis cultoribus frequentaverit et, quae strata ruinis atque incendiis erant, ingentibus impensis aedificaverit.
因为,他的曾祖父塞琉古在击败国王利西马科斯并使其阵亡于沙场后,以极高荣誉赢得了这些领地并遗留下来;尽管这些地方曾被色雷斯人占领,但安条克以同样的赞誉,一部分通过武力予以收复,一部分在荒废之后(如利西马基亚本身)召回居民重新使其繁庶,并将那些沦为废墟和被火焚毁的地方耗费巨资重建。
§34.58.6quid igitur simile esse ex ea possessione, ita parta ita recuperata, deduci Antiochum, et Romanos abstinere Asia, quae numquam eorum fuerit?
那么,从这片如此赢得、如此收复的领地上将安条克驱逐,与罗马人退出从未属于过他们的亚洲,这两者之间有什么相似之处呢?
§34.58.7amicitiam expetere Romanorum Antiochum, sed quae impetrata gloriae sibi, non pudori sit.
安条克渴望得到罗马人的友谊,但这必须是达成后能给自己带来荣耀,而非带来羞辱的友谊。
§34.58.8ad haec Quinctius “quando quidem” inquit “honesta pensamus, sicut aut sola aut prima certe pensari decet principi orbis terrarum populo et tanto regi, §34.58.9utrum tandem videtur honestius, liberas velle omnis, quae ubique sunt, Graeciae urbis, §34.58.10an servas et vectigalis facere? si sibi Antiochus pulchrum esse censet, quas urbes proavus belli iure habuerit, avus paterque numquam usurpaverint pro suis, §34.58.11eas repetere in servitutem, et populus Romanus susceptum patrocinium libertatis Graecorum non deserere fidei constantiaeque suae ducit esse.
对此,昆克蒂乌斯说:“既然我们是在权衡体面的事情——正如对于世界的首要民族和如此伟大的国王来说,权衡它作为唯一的、或至少是首要的标准是合适的那样—— 那么,究竟哪一个看起来更为体面:是希望所有无论身处何处的希腊城市都获得自由,还是让他们沦为奴隶并缴纳贡赋? 如果安条克认为,将他曾祖父凭战争法占有、而其祖父和父亲却从未主张为己有的城市重新拉回奴役状态对他来说是一件光彩的事,那么罗马人民也认为,不放弃对他们已承担保护的希腊人自由的庇护,是符合自身信义与一贯性的。
§34.58.12sicut a Philippo Graeciam liberavit, ita et ab Antiocho Asiae urbes, quae Graii nominis sint, liberare in animo habet.
正如罗马人民将希腊从腓力手中解放出来一样,他们也打算将具有希腊之名(族裔)的亚洲城市从安条克手中解放出来。
§34.58.13neque enim in Aeolidem Ioniamque coloniae in servitutem regiam missae sunt, sed stirpis augendae causa gentisque vetustissimae per orbem terrarum propagandae.
因为在埃奥利斯和爱奥尼亚建立的殖民地,并非为了送去服侍王室奴役,而是为了繁衍子嗣,并将最古老的民族在世界各地传播。

词汇与语法注释

  1. 34.58.2ut — 连词 `ut` 引导一个条款,用以规定与 `si` 条件从句相对应的对等义务(“在……的条件下”)。
  2. 34.58.4id auditu etiam dicere indignum esse — 修饰形容词 `indignum` 的夺格目的动名词 `auditu`(听起来)与不定式 `dicere`(说出)相结合,形成了双重强调:“说出此事甚至连听起来都是不体面的”(即连听都不该听,更不用说去说了)。代词 `id` 指代后面由 `arceri Antiochum` 开始的带 tube 的不定式从句。
  3. 34.58.11et populus Romanus — 位于归结句(承接 §34.58.10 中的 `si` 从句)开头的连词 `et` 起到关联作用,用以强调平行或对比关系(意为“如果……那么罗马人民也同样……”)。
  4. 34.58.11fidei constantiaeque suae... esse — 属格 `fidei constantiaeque suae` 作为系动词 `esse` 的表语,属于表征/本分属格的用法,意为“属于/符合他们的信义与一贯性”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §34.58.1-34.58.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.58.1-34.58.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。