Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §34.14.1-34.14.11

加图的夜间迂回作战与激战的爆发

第 1181 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官夜间绕过敌营部署军队,通过伪装撤退将敌军引出并展开战斗。尽管罗马军右翼一度陷入混乱,但侧翼奇袭部队挽回了战局,双方随即陷入激烈的肉搏战。

§34.14.1nocte media, cum auspicio operam dedisset, profectus, ut locum quem vellet, priusquam hostes sentirent, caperet, praeter castra hostium circumducit et prima luce acie instructa sub ipsum vallum tres cohortes mittit.
半夜时分,在主持了占卜仪式后,他出发了,为了在敌人发觉前占领他所期望的位置,他率军绕过敌人的营地,并在黎明时分排好阵势,将三个步兵大队派到敌方防线的跟前。
§34.14.2mirantes barbari ab tergo apparuisse Romanum discurrere et ipsi ad arma.
异族人惊异于罗马人竟出现在自己背后,四处奔跑,并纷纷拿起武器。
§34.14.3interim consul apud suos “nusquam nisi in virtute spes est, milites” §34.14.4inquit, “et ego sedulo, ne esset, feci.
此时,执政官对他的士兵们说:“士兵们,除了勇气,我们别无希望,” 他说道,“而我也刻意做工,使我们没有别的希望。
inter castra nostra et nos medii hostes et ab tergo hostium ager est.
在我们的营地与我们之间,敌人横亘在中间,而在敌人的背后则是他们的土地。
quod pulcherrimum, idem tutissimum: in virtute spem positam habere.
那最荣耀的事,同时也是最安全的事:就是将希望寄托在勇气上。
” sub haec cohortes recipi iubet, §34.14.5ut barbaros simulatione fugae eliceret.
”说完这些,他下令召回那些步兵大队,以便用假装撤退来引出异族人。
id, quod crediderat, evenit.
他所预料的事情果然发生了。
pertimuisse et cedere rati Romanos porta erumpunt et, quantum inter castra sua et aciem hostium relictum erat loci, armatis complent.
敌人以为罗马人害怕并退却,便从城门中涌出,在他们的营地与敌人的战线之间所留下的全部空间里填满了武装士兵。
§34.14.6dum trepidant acie instruenda, consul iam paratis ordinatisque omnibus incompositos adgreditur.
当敌人正慌乱地列队时,执政官在一切都已准备并部署就绪的情况下,袭击了混乱中的敌人。
equites primos ab utroque cornu in pugnam induxit.
他首先从两翼将骑兵投入战斗。
sed in dextro extemplo pulsi cedentesque trepidi etiam pediti terrorem intulere.
但在右翼,骑兵立刻被击退并慌乱地撤退,甚至给步兵也带来了恐慌。
§34.14.7quod ubi consul vidit, duas cohortes delectas ab dextro latere hostium circumduci iubet et ab tergo se ostendere, priusquam concurrerent peditum acies.
执政官一见此景,便下令将两个精选的步兵大队从敌人的右侧绕过去,并在步兵战线交锋之前从他们背后现身。
§34.14.8is terror obiectus hosti rem metu Romanorum equitum inclinatam aequavit; tamen adeo turbati erant dextrae alae pedites equitesque, ut quosdam consul manu ipse reprenderit verteritque in hostem.
这一加诸于敌人的恐惧,使先前因罗马骑兵的恐慌而倾斜的战局恢复了平衡;然而右翼的步兵和骑兵当时非常混乱,以至于执政官甚至亲自用手抓住其中一些人,转过去面对敌人。
§34.14.9ita et quamdiu missilibus pugnatum est, anceps pugna erat, et iam ab dextra parte, unde terror et fuga coeperat, aegre Romanus restabat; §34.14.10ab sinistro cornu et a fronte urgebantur barbari et cohortes a tergo instantes pavidi respiciebant.
因此,只要是用投掷武器交战的时候,战斗就胜负难分,而且在恐惧和逃跑开始的右翼,罗马人已经是在艰难地坚守;而异族人在左翼和正面受到压迫,并在恐惧中不断回头看从背后逼近的步兵大队。
§34.14.11ut emissis soliferreis phalaricisque gladios strinxerunt, tum velut redintegrata est pugna.
当投完铁矛和火矢并拔出剑时,战斗便犹如重新开始。
non caecis ictibus procul ex improviso vulnerabantur, sed pede collato tota in virtute ac viribus spes erat.
他们不再是被从远处出其不意投来的看不见打击所伤,而是短兵相接,全部的希望都取决于勇气与力量。

词汇与语法注释

  1. §34.14.2discurrere — 历史不定式,用作从句的主动词,以表现戏剧性的紧张感或快速的行动(相当于未完成过去时或完成时直陈语气)。其主语是 barbari。
  2. §34.14.5Romanos — 充当不定式从句(pertimuisse et cedere)的宾格主语,该从句由分词 rati(动词 reor“认为”的完成时分词)引导。
  3. §34.14.8metu Romanorum equitum — Romanorum equitum 为主格性属格(表示“罗马骑兵所感到的恐惧”),指出前文所述罗马骑兵的恐慌和逃跑是战局(rem)向不利方向倾斜(inclinatam)的原因。
  4. §34.14.11ut — 表示时间的关系连词,意为“当……时”,后接直陈语气完成时(strinxerunt)。短语 emissis soliferreis phalaricisque 为独立夺格结构。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §34.14.1-34.14.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.14.1-34.14.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。