Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §31.42.1-31.42.9

埃托利亚人的溃逃与阿米南德指引的撤退

第 1069 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

菲利普命令疲惫的军队进行休息和整顿;随后当马其顿军队推进时,埃托利亚人逃往了阿塔马尼亚人的山丘营地。在阿米南德的带领下,埃托利亚人避开追击成功撤退。

§31.42.1Philippus iam suis vallo appropinquantibus receptui cani iussit; fatigatos enim equos virosque non tam proelio quam itineris simul longitudine, simul praepropera celeritate habebat.
当自己的部下已经逼近土垒时,菲利普下令鸣金收兵;因为与其说是由于战斗,不如说是由于行军的漫长以及同时由于过分急促的速度,使得他手下的马匹和士兵都疲惫不堪。
§31.42.2itaque turmatim equites, in vicem manipulos levis armaturae aquatum ire et prandere iubet, §31.42.3alios in statione armatos retinet, opperiens agmen peditum tardius ductum propter gravitatem armorum.
因此,他命令骑兵按队、轻装步兵的中队轮流去打水和进餐,另外一些人则武装留守警戒,等待着由于武器沉重而行进较慢的步兵队伍。
§31.42.4quod ubi advenit, et ipsis imperatum, ut statutis signis armisque ante se positis raptim cibum caperent binis ternisve summum ex manipulis aquandi causa missis; interim eques cum levi armatura paratus instructusque stetit, si quid hostis moveret.
当这支队伍到达时,他们也被命令,在立起军旗并将武器放在身前之后,迅速进餐,每个中队最多派出两三人去打水;与此同时,骑兵与轻装步兵已做好准备并整队伫立,以防敌军有任何举动。
§31.42.5Aetoli — iam enim et quae per agros sparsa multitudo fuerat receperat se in castra — ut defensuri munimenta circa portas vallumque armatos disponunt, dum quietos hostes ipsi feroces ex tuto spectabant.
埃托利亚人——因为此时散布在田野里的众人也已经退回营地——在城门和土垒周围布置了武装士兵,摆出要防守防御工事的架势,而他们自己则在安全的地方,气势汹汹地注视着安静的敌军。
§31.42.6postquam mota signa Macedonum sunt et succedere ad vallum parati atque instructi coepere, repente omnes relictis stationibus per aversam partem castrorum ad tumulum ad castra Athamanum perfugiunt.
在马其顿人的军旗被移动、并且他们做好了准备、整队开始向土垒逼近之后,突然所有人丢下哨位,穿过营地的后部向山丘逃去,逃往阿塔马尼亚人的营地。
multi in hac quoque tam trepida fuga capti caesique sunt Aetolorum.
在这次极其惊慌的逃跑中,也有许多埃托利亚人被俘虏和杀害。
§31.42.7Philippus, si satis diei superesset, non dubius, quin Athamanes quoque exui castris potuissent, die per proelium, deinde per direptionem castrorum absumpto sub tumulo in proxima planitie consedit prima luce insequentis diei hostem adgressurus.
菲利普毫不怀疑,如果白天剩下的时间充足,阿塔马尼亚人也可以被赶出他们的营地,但由于一天的时间先是消耗在战斗中,接着又消耗在洗劫营地中,他便在山丘下的最近平原上安营扎寨,打算在次日天明时袭击敌军。
§31.42.8sed Aetoli eodem pavore, quo sua castra reliquerant, nocte proxima dispersi fugerunt.
但埃托利亚人带着他们丢弃自己营地时的同样恐慌,在接下来的夜里四散逃跑。
maximo usui fuit Amynander, quo duce Athamanes itinerum periti summis montibus per calles ignotas sequentibus eos hostibus in Aetoliam perduxerunt.
阿米南德发挥了极大的作用,在他的领导下,熟悉路途的阿塔马尼亚人在敌人追击的情况下,带领他们沿着最高的山脉,通过未知的山路进入了埃托利亚。
§31.42.9non ita multos in dispersa fuga error intulit in Macedonum equites, quos prima luce Philippus, ut desertum tumulum videt, ad carpendum hostium agmen misit.
在四散的逃亡中,迷路使为数不多的人撞上了马其顿骑兵,而菲利普一在黎明看见空无一人的山丘,就已派出了这些骑兵去袭扰敌人的队伍。

词汇与语法注释

  1. 31.42.1receptui cani — receptui 是表示目的的与格(目的与格),而 cani 是无人称使用的现在时被动不定式(源自 cano)。字面意思是“下令吹响退兵信号”,整句意为“下令鸣金收兵”。
  2. 31.42.1fatigatos ... habebat — 该结构由 habeo 配合过去分词(此处为 fatigatos)构成,表示某种完成状态的持续(“使他们处于疲惫的状态”)。这一用法是后来罗曼语族中复合完成时(have + 过去分词)的前身。
  3. 31.42.4si quid hostis moveret — 此处使用虚拟式未完成过去时 moveret,一方面符合主句过去时动词(stetit)的时态配合(consecutio temporum),另一方面表达了带有预防或期待性质的假设语气(“以防敌军有任何举动”)。
  4. 31.42.7si satis diei superesset, non dubius, quin Athamanes quoque exui castris potuissent — 这是一个过去反事实条件句,被嵌套在由 non dubius, quin(要求使用虚拟式)引导的名词性从句中。条件从句 si ... superesset 表示在过去未满足的条件(持续或未完成状态),而结论从句 potuissent 则表示过去本可以实现的可能结果(“本能够被赶出”)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §31.42.1-31.42.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.42.1-31.42.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。