Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §31.24.1-31.24.18

菲利普突袭雅典与毁坏城郊

第 1051 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

得知哈尔基斯覆灭的菲利普国王为复仇而急行军奔赴雅典,但得到侦察兵警报的雅典人做好了防守准备。在城墙外的迪皮隆门附近展开激烈交战后,菲利普撤退并无情地焚毁和破坏了雅典郊区的所有神圣与美丽的建筑和林木。

§31.24.1Demetriade tum Philippus erat.
菲利普当时在德米特里阿斯。
quo cum esset nuntiata clades sociae urbis, quamquam serum auxilium perditis rebus erat, tamen, quae proxima auxilio est,
当盟友城市覆灭的消息传到他那里时,尽管对于已成无法收拾的局面而言救援已是太迟,然而,他还是寻求那最接近救援的手段,即寻求报复。
§31.24.2ultionem petens, cum expeditis quinque milibus et trecentis equitibus extemplo profectus cursu prope Chalcidem contendit, haudquaquam dubius opprimi Romanos posse.
他立即率领五千轻装步兵和三百骑兵出发,以急行军赶往哈尔基斯附近,毫不怀疑罗马人是可以被击败的。
§31.24.3a qua destitutus spe nec quicquam aliud quam ad deforme spectaculum semirutae ac fumantis sociae urbis cum venisset, paucis vix, qui sepelirent bello absumptos, relictis aeque raptim ac venerat transgressus ponte Euripum per Boeotiam Athenas ducit, pari incepto haud disparem eventum ratus responsurum.
他在这一希望破灭后,来到那里除了目睹盟友城市半毁和冒烟的凄惨景象外别无所获。 他仅仅留下了极少数人来掩埋在战争中丧生的人,便像来时一样迅速地通过桥梁渡过欧里普斯,穿过波奥蒂亚,将军队引向雅典,认为相似的企图会带来相似的结果。
§31.24.4et respondisset, ni speculator — hemerodromos vocant Graeci, ingens die uno cursu emetientis spatium —, contemplatus regium agmen ex specula quadam, praegressus nocte media Athenas pervenisset.
而如果不是一个侦察兵——希腊人称之为“日行者”,因其能在一日行程中跨越巨大的距离——在某个瞭望台上观察到了国王的军队,抢先在半夜抵达雅典的话,事情确实会这样发生。
§31.24.5idem ibi somnus eademque neglegentia erat, quae Chalcidem dies ante paucos prodiderat.
那里也存在着同样的沉睡和同样的疏忽,正如几天前出卖了哈尔基斯一样。
§31.24.6excitati nuntio trepido et praetor Atheniensium et Dioxippus, praefectus cohortis mercede militantium auxiliorum, convocatis in forum militibus tuba signum ex arce dari iubent, ut hostis adesse omnes scirent.
受到紧急消息惊醒的雅典长官以及受雇佣兵辅助队指挥官迪奥克西普斯,在将士兵召集到广场后,下令从卫城鸣号发出信号,以便让所有人知道敌人已在眼前。
§31.24.7ita undique ad portas, ad muros discurrunt.
于是他们从四面八方向城门和城墙散去。
paucas post horas Philippus, aliquanto tamen ante lucem, appropinquans urbi, conspectis luminibus crebris et fremitu hominum trepidantium,
几小时后,但在天亮前相当长的一段时间,菲利普在接近城市时,看到了密集的灯火,并听到了惊惶的人们的喧闹声。
§31.24.8ut in tali tumultu, exaudito sustinuit signa et considere ac conquiescere agmen iussit vi aperta propalam usurus, quando parum dolus profuerat.
这在如此混乱的场景中是可以听见的,他在听到后便停下了行军的步伐,命令军队坐下休息,准备公然使用武力,因为阴谋诡计几乎没有起作用。
§31.24.9ab Dipylo accessit.
他从迪皮隆门接近。
porta ea, velut in ore urbis posita, maior aliquanto patentiorque quam ceterae est, et intra eam extraque latae viae sunt, ut et oppidani derigere aciem a foro ad portam possent, et extra limes mille ferme passus longus, in Academiae gymnasium ferens, pediti equitique hostium liberum spatium praeberet.
该门仿佛位于城市的入口处,比其他门明显更大且更开阔,门内门外都有宽阔的道路,既能使城里的居民可以将战线从广场一直延伸到城门,又在门外有一条约一千步长的道路通往阿卡德米亚体育馆,为敌军的步兵和骑兵提供了自由活动的开阔空间。
§31.24.10eo limite Athenienses cum Attali praesidio et cohorte Dioxippi acie intra portam instructa signa extulerunt.
这条道路上,雅典人同阿塔罗斯的守备队以及迪奥克西普斯的部队一起,在城门内整队之后,向前推进了军旗。
§31.24.11quod ubi Philippus vidit, habere se hostis in potestate ratus et odium diu optata caede — neque enim ulli Graecarum civitatium infestior erat — expleturum, cohortatus milites, ut se intuentes pugnarent scirentque ibi signa,
菲利普看到这一幕,认为已将敌人置于掌握之中,并准备通过一场期待已久的屠杀来宣泄他的仇恨(因为他对任何其他希腊城邦都没有如此敌视)。 他激励士兵们看着他进行战斗,并让他们知道,在国王所处的地方,就应当有军旗和战线。
§31.24.12ibi aciem esse debere, ubi rex esset, concitat ecum non ira tantum, sed etiam gloria elatus, §31.24.13quod ingenti turba completis etiam ad spectaculum muris conspici se pugnantem egregium ducebat.
他不仅因愤怒,更是因对荣耀的渴望而兴奋不已,策马向前,因为当城墙上甚至为了观看这番景象而挤满了庞大的群众时,他认为自己战斗的身影被人瞩目是一件极具荣耀的事。
§31.24.14aliquantum ante aciem cum equitibus paucis evectus in medios hostis ingentem cum suis ardorem, §31.24.15tum pavorem hostibus iniecit.
他率领少数骑兵冲到战线前方相当远的地方,突入敌军之中,既激起了己方士兵的无比狂热,又将恐惧投射给敌人。
plurimos manu sua comminus eminusque vulneratos compulsosque in portam consecutus et ipse, cum maiorem in angustiis trepidantium edidisset caedem, in temerario incepto tutum tamen receptum habuit,
他亲手用近战和远战武器杀伤了极多的人,并将他们驱赶到城门。 他自己也紧随其后,在那些在狭窄处惊惶失措的人中造成了更大的杀戮。
§31.24.16quia, qui in turribus portae erant, sustinebant tela, ne in permixtos hostibus suos conicerent.
尽管这一尝试极为鲁莽,他却仍然安全地退了出来,因为在城门塔楼上的人克制着不投掷武器,以免投向与敌人混战在一起的自己人。
§31.24.17intra muros deinde tenentibus milites Atheniensibus Philippus signo receptui dato castra ad Cynosarges — templum Herculis gymnasiumque et lucus erat circumiectus — posuit.
随后,由于雅典人将士兵留在了城墙内,菲利普在发出撤退信号后,在基诺萨格斯(此处有一座赫拉克勒斯神庙、体育馆和环绕其周围的圣林)安营扎寨。
§31.24.18sed et Cynosarges et Lycium et quidquid sancti amoenive circa urbem erat incensum est, dirutaque non tecta solum, sed etiam sepulcra, nec divini humanive iuris quicquam prae impotenti ira est servatum.
然而,基诺萨格斯、吕刻昂以及城市周围凡是神圣或美丽的地方都被付之一炬,不仅房屋,连坟墓也被摧毁。 在难以遏制的愤怒面前,无论是神圣的法律还是世俗的法律,都没有得到丝毫尊重。

词汇与语法注释

  1. 31.24.1quae proxima auxilio est — 该关系从句的先行词是其后的名词 *ultionem*(复仇),整个从句起到了解释性同位语的作用,将“复仇”定义为“最接近救援之物”。
  2. 31.24.4et respondisset, ni — 表示与过去事实相反的虚拟条件句。主句动词 *respondisset* 省略的主语是承接上文 *eventum... responsurum* 中的 *eventus*(结果),条件从句为 *ni... pervenisset*。
  3. 31.24.8ut in tali tumultu, exaudito — 过去被动分词夺格 *exaudito* 作为非人称夺格独立结构(或指代听到的声音),意为“听到时”。*ut in tali tumultu* 是插入语,意为“正如在如此混乱中(自然会听到)那样”。
  4. 31.24.18quidquid sancti amoenive — 关系代词 *quidquid* 支配部分属格 *sancti* 和 *amoeni*(名词化的中性单数形容词),接尾辞 *-ve* 表示“或”,整体意为“凡是神圣或美丽的事物”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §31.24.1-31.24.18. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.24.1-31.24.18

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。